{"id":1222,"date":"2022-08-19T18:15:11","date_gmt":"2022-08-19T16:15:11","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=1222"},"modified":"2022-08-19T18:15:13","modified_gmt":"2022-08-19T16:15:13","slug":"ivan-i-dimitri-na-madagaskarze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2022\/08\/19\/ivan-i-dimitri-na-madagaskarze\/","title":{"rendered":"Ivan i Dimitri na Madagaskarze"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Ryszard Czarnecki<\/h3>\n\n\n\n

Skrajna bieda na Madagaskarze i olbrzymie \u015brodki finansowe ze strony szeroko rozumianego Zachodu: mi\u0119dzynarodowych instytucji finansowych, orga-nizacji typu UE i ONZ, poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw. Pieni\u0105dze te znikaj\u0105. Pomoc jest nieefektywna, korupcja bardzo du\u017ca, a dodatkowo cz\u0119sto instytucjom zachodnim wystarczy rozliczenie na papierze, nawet je\u015bli pompy wodne nie dzia\u0142aj\u0105, a niekt\u00f3re inwestycje funkcjonuj\u0105 tylko na zdj\u0119ciach.<\/p>\n\n\n\n

Madagaskar. S\u0142ynny targ w centrum stolicy Antananarivo. Pierwszy powsta\u0142 tutaj ju\u017c w 1787 r. Ostrze\u017cenie od miejscowych: nie mo\u017cna robi\u0107 \u017cadnych zdj\u0119\u0107, bo od razu zniszcz\u0105 aparat. Kupujemy sok z trzciny cukrowej. Jest s\u0142odki, orze\u017awiaj\u0105cy, smaczny i… niedrogi: za pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy ariar\u00f3w \u2013 lokalnej waluty, czyli za mniej wi\u0119cej 2,5 euro mo\u017cna wypi\u0107 dziesi\u0119\u0107 szklanek! Kosztuj\u0119 te\u017c tutejszych ciastek. Sk\u0142adniki: orzechy, cukier. Bardzo dobre. Na diet\u0119 jednak nie polecam. Osobna cz\u0119\u015b\u0107 \u201emarketu\u201d to targ warzyw i owoc\u00f3w. Odbywa si\u0119 codziennie. Wewn\u0105trz targu \u2013 domowo, pranie na rusztowaniach. Na targ mo\u017cna wej\u015b\u0107 tak\u017ce od strony alei Niepodleg\u0142o\u015bci \u2013 g\u0142\u00f3wnej ulicy Antananarivo. \u015amierdzi na niej przera\u017aliwie benzyn\u0105. Ale przede wszystkim czu\u0107 co\u015b znacznie gorszego: straszn\u0105 bied\u0119. Potem oka\u017ce si\u0119, \u017ce ta w stolicy jest niczym w por\u00f3wnaniu z t\u0105 na po\u0142udniu kraju. Ale dzi\u015b widz\u0119 t\u0119 i robi to przygn\u0119biaj\u0105ce wra\u017cenie. Na koniec mojej wyprawy kobieta ostrz\u0105ca n\u00f3\u017c o kamienny s\u0142up trakcji elektrycznej. I to te\u017c robi wra\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

M\u00f3j przewodnik nazywa si\u0119 Donne Andriatsilavina \u2013 to dopiero pocz\u0105tek jak\u017ce wyj\u0105tkowych na tle innych kraj\u00f3w malgaskich nazwisk. M\u00f3wi\u0119 do niego w jego j\u0119zyku: \u201eMisa-otra anao\u201d, czyli \u201edzi\u0119kuj\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Uroki malgaskich imion<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Dzie\u0144 powszedni. Jad\u0119 na spotkanie z przewodnicz\u0105cym Senatu w asy\u015bcie policji. Str\u00f3\u017ce prawa s\u0105 tu bogiem. Malgasze s\u0142uchaj\u0105 ich bez szemrania. Zainteresowanie budzi flaga UE na samochodzie. Po drodze wielki ludzki ocean w por\u00f3wnaniu z niedziel\u0105 \u2013 i du\u017co ko\u015bcio\u0142\u00f3w w\u015br\u00f3d tego mrowia. Zauwa\u017cam w samym centrum miasta kamienn\u0105 tablic\u0119 ku czci stolicy komunistycznego Wietnamu Ho Chi Minha. W siedzibie tutejszej izby wy\u017cszej, kt\u00f3r\u0105 po kilku latach niepodleg\u0142o\u015bci zlikwidowano na par\u0119dziesi\u0105t lat, w\u015br\u00f3d portret\u00f3w tutejszych marsza\u0142k\u00f3w Senatu widz\u0119, \u017ce jeden z nich mia\u0142 na imi\u0119 Ivan. Wracaj\u0105c ze spotkania, mija mnie samoch\u00f3d z nazwiskiem w\u0142a\u015bciciela jakiej\u015b miejscowej firmy. Imi\u0119 Dimitri…<\/p>\n\n\n\n

K\u0105tem oka dostrzegam w \u015brodku stolicy (!) ubranie susz\u0105ce si\u0119 na trawie. Jednak teraz skupiam si\u0119 na notowaniu barwnych imion obywateli Madagaskaru. Kobiety to m.in.: Miranto, Esperance, Henri (sic!), Niella Anja, Rija, Sahondra, Ketakandriana, Baomiavotse, Vahinala, Hanta. M\u0119\u017cczy\u017ani z kolei to cho\u0107by: Herimanana, Ndranto, Tsiory Hasina, Tefinjanahary, ale te\u017c swojskie Jean Andre \u2013 jeszcze przyk\u0142ad kolonialnych, francuskich wp\u0142yw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Znikaj\u0105ce pieni\u0105dze Zachodu<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Prezydent pa\u0144stwa ma niewiele ponad czterdzie\u015bci lat, ale kluczowe stanowiska w jego administracji zajmuj\u0105 osoby jeszcze m\u0142odsze. Dyrektorem gabinetu g\u0142owy pa\u0144stwa jest na przyk\u0142ad pani Raharanirina. Nie pami\u0119tam, czy to ona m\u00f3wi\u0142a, \u017ce wed\u0142ug oficjalnych statystyk ponad 50 tys. dzieci na Madagaskarze to ofiary przemocy i eksploatacji. Ale wydaje mi si\u0119, \u017ce to zani\u017cone szacunki i oczywi\u015bcie o tej ciemnej stronie w\u0142asnego pa\u0144stwa pani od prezydenta nie wspomina… Lot na po\u0142udnie tej olbrzymiej wyspy. Skrajna bieda, olbrzymie \u015brodki finansowe ze strony szeroko rozumianego Zachodu: mi\u0119dzynarodowych instytucji finansowych, organizacji typu UE i ONZ, wreszcie poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw \u2013 i pieni\u0105dze te znikaj\u0105. Pomoc jest nieefektywna, korupcja bardzo du\u017ca, a dodatkowo cz\u0119sto instytucjom zachodnim wystarczy rozliczenie na papierze, nawet je\u015bli pompy wodne nie dzia\u0142aj\u0105, a niekt\u00f3re inwestycje s\u0105 tylko na zdj\u0119ciach.<\/p>\n\n\n\n

Barwy Madagaskaru<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Mam lecie\u0107 trzy godziny, ale z mi\u0119dzyl\u0105dowaniem po 90 minutach. W male\u0144kim samolocie jest dw\u00f3ch pilot\u00f3w i siedmiu pasa\u017cer\u00f3w. Przed lotem ka\u017c\u0105 nam si\u0119… zwa\u017cy\u0107! Mamy chyba niet\u0119gie miny. Wcze\u015bniej poinformowano, \u017ce mo\u017cemy wzi\u0105\u0107 tylko jedn\u0105 torb\u0119, maksimum pi\u0119\u0107 kilo, lepiej mniej. To nie nastraja zbyt optymistycznie przed lotem. Mo\u017cna si\u0119 tylko modli\u0107, aby pozostali pasa\u017cerowie byli szczupli. Dodatkowo pilot przed startem wyj\u0105tkowo d\u0142ugo wertuje instrukcj\u0119 obs\u0142ugi maszyny, w kt\u00f3rej ju\u017c siedzimy. Jest tak ma\u0142o miejsca mi\u0119dzy siedzeniami, \u017ce mo\u017cna si\u0119 przecisn\u0105\u0107 tylko z najwy\u017cszym trudem, id\u0105c bokiem. Start. Doskona\u0142a widoczno\u015b\u0107. Najpierw ziemia jest czerwona, potem zielona. Lecimy nad brzegiem Oceanu Indyjskiego, kt\u00f3ry kontrastuje kolorystycznie z bij\u0105c\u0105 po oczach zieleni\u0105, biel\u0105 pla\u017cy i granatem jezior. Lec\u0105c ze stolicy, zostawiamy po prawej r\u0119ce Moramang\u0119, przelatujemy nad Ambatolampy, Antsirabe, Ambositra, odbijamy w lewo, zostawiaj\u0105c za sob\u0105 Tongasoa. Po prawej mam miejscowo\u015b\u0107 Chilava, po lewej Nosy-Varika i w ko\u0144cu l\u0105dujemy w nadmorskiej Mananjary. Jest tu pono\u0107 \u015bwietna restauracja, ale moja podr\u00f3\u017c na Madagaskar nie jest \u2013 mo\u017ce niestety \u2013 turystyk\u0105 gastronomiczn\u0105 i potraw w owej knajpie nie skosztuj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Samolot tankuje, mam p\u00f3\u0142 godziny przerwy, lotnisko graniczy z pla\u017c\u0105 \u2013 zjawiam si\u0119 na niej na chwil\u0119. Na pla\u017cy nie ma \u017cywej duszy, ale nagle na horyzoncie pojawia si\u0119 stado kr\u00f3w. Zmierzaj\u0105 w moim kierunku. Nie zwracaj\u0105c na mnie \u017cadnej uwagi, flegmatycznie przechodz\u0105 dalej. Ale jedna z nich za\u0142atwia si\u0119 wprost na moj\u0105 marynark\u0119, kt\u00f3r\u0105 w\u0142a\u015bnie zdj\u0105\u0142em… To niestety na pewno zapami\u0119tam.<\/p>\n\n\n\n

Startujemy znad Oceanu Indyjskiego, lecimy nad Manakara, ale nie dolatujemy do Farafangany, odbijamy na Vangaindrano. Swoj\u0105 drog\u0105 nazwy tych miast i miejscowo\u015bci brzmi\u0105 niczym z bajek dla dzieci. Po kolejnej 1,5 godziny l\u0105dujemy w Berenty, zostawiaj\u0105c po prawej Betrok\u0119, a za nami, ale te\u017c po prawej Manabe. Po lewej ma by\u0107 lotnisko w Fianarantsoa. Tylko gdzie to lotnisko? Samolot schodzi do l\u0105dowania, a pasa nie wida\u0107. Dostrzegam go mo\u017ce 20 m nad ziemi\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Wita nas gubernator i zesp\u00f3\u0142 muzyczny. Wsiadamy do jeep\u00f3w. Bardzo wyboista, piaszczysta, czerwona od koloru piasku droga. Dzieci pas\u0105 krowy. Kobieta jak z fotograficznego stereotypu Afryki z wielkimi pakunkami na g\u0142owie. Dwa jaki ci\u0105gn\u0105 w\u00f3z z dwoma tubylcami. Kolejne jaki i beczki z najcenniejszym tu towarem \u2013 wod\u0105. 30 km terenowego rajdu. Wioska. Szpaler wysokich kaktus\u00f3w po obu stronach. Dzieci zbiegaj\u0105 si\u0119 zewsz\u0105d, stoj\u0105ce w pobli\u017cu kozy i krowy oboj\u0119tnie prze\u017cuwaj\u0105. Szko\u0142a utrzymywana ze \u015brodk\u00f3w ONZ, 25 nauczycieli na etatach. Jeden z blisko 1000 projekt\u00f3w Narod\u00f3w Zjednoczonych. Przed budynkiem flaga Madagaskaru: bia\u0142y lewy pas na ca\u0142ej szeroko\u015bci, po prawej czerwony u g\u00f3ry, zielony u do\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

A ja sobie my\u015bl\u0119: czy te dzieciaki i ich nauczyciele oraz w\u0142adze i urz\u0119dnicy ONZ, kt\u00f3rzy utrzymuj\u0105 t\u0119 szko\u0142\u0119, wiedz\u0105, \u017ce \u201ekr\u00f3lem Madagaskaru\u201d by\u0142 szanowany przez tubylc\u00f3w, a zabity przez Francuz\u00f3w nasz rodak Maurycy Beniowski? Czy wiedz\u0105, \u017ce jednym z raptem pi\u0119ciu b\u0142ogos\u0142awionych w dziejach Ko\u015bcio\u0142a katolickiego na Madagaskarze by\u0142 polski zakonnik, jezuita ojciec Jan Beyzym, za\u0142o\u017cyciel pierwszego leprozorium, w kt\u00f3rym zreszt\u0105 mieszka\u0142 wraz z chorymi, i jednego z pierwszych szpitali na wyspie?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ryszard Czarnecki Skrajna bieda na Madagaskarze i olbrzymie \u015brodki finansowe ze strony szeroko rozumianego Zachodu: mi\u0119dzynarodowych instytucji finansowych,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1223,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,9],"tags":[],"class_list":["post-1222","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polityka","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1222","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1222"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1222\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1224,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1222\/revisions\/1224"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1223"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1222"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1222"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1222"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}