{"id":1641,"date":"2022-09-29T03:28:29","date_gmt":"2022-09-29T01:28:29","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=1641"},"modified":"2022-09-29T03:28:31","modified_gmt":"2022-09-29T01:28:31","slug":"usa-i-nato-a-powracajace-konflikty-regionalne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2022\/09\/29\/usa-i-nato-a-powracajace-konflikty-regionalne\/","title":{"rendered":"USA i NATO a powracaj\u0105ce konflikty regionalne"},"content":{"rendered":"\n

Wraz z przyj\u0119ciem Koncepcji Strategicznej 2022 w lipcu tego roku w Madrycie, NATO wprowadzi\u0142o r\u00f3wnie\u017c nowy plan dzia\u0142ania w ramach Agendy 2030. \u015awiat niesie ze sob\u0105 obecnie coraz wi\u0119ksze wyzwania dla \u015bwiatowego bezpiecze\u0144stwa, a to oznacza konieczno\u015b\u0107 podejmowania skutecznych dzia\u0142a\u0144 w ramach przyj\u0119tych zobowi\u0105za\u0144.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W obliczu nieustaj\u0105cej konfrontacji si\u0142 rosyjskich i ukrai\u0144skich na terenach Ukrainy, sojusznicy NATO nadal podtrzymuj\u0105 swoje zaanga\u017cowanie na rzecz utrzymania wolno\u015bci i bezpiecze\u0144stwa wewn\u0105trz Sojuszu<\/a>[1]<\/sup><\/a>. Niemniej jednak odradzenie si\u0119 regionalnych napi\u0119\u0107 i konflikt\u00f3w mo\u017ce ponownie podwa\u017cy\u0107 solidarno\u015b\u0107 sprzymierzonych pa\u0144stw.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Odk\u0105d od 98. rocznicy zwyci\u0119stwa Turcji nad armi\u0105 greck\u0105 dochodzi do intensyfikacji konflikt\u00f3w s\u0142ownych mi\u0119dzy historycznymi rywalami, Stany Zjednoczone i inne kraje cz\u0142onkowskie NATO zachowuj\u0105 czujno\u015b\u0107 wobec mo\u017cliwej eskalacji na Morzu Egejskim. To by\u0142o ostrzeg\u0142o analityk\u00f3w o \u201eryzyku wp\u0142ywu obecnego napi\u0119cia na interesy NATO, i to w momencie, gdy nale\u017cy skoncentrowa\u0107 si\u0119 na zagwarantowaniu jedno\u015bci przeciwko Rosji wobec jej inwazji na Ukrain\u0119\u201d<\/a>[2]<\/sup><\/a>. Dodatkowo sytuacji towarzyszy wznowienie star\u0107 terytorialnych mi\u0119dzy oddzia\u0142ami Armenii a si\u0142ami Azerbejd\u017canu wzd\u0142u\u017c granicy w pobli\u017cu G\u00f3rskiego Karabachu.<\/p>\n\n\n\n

Rankiem w rocznic\u0119 zwyci\u0119stwa Turcji nad Grecj\u0105, oba kraje z\u0142o\u017cy\u0142y skargi do NATO na tre\u015b\u0107 (Grecja) i p\u00f3\u017aniejsze usuni\u0119cie (Turcja) tweeta Po\u0142\u0105czonego Dow\u00f3dztwa Wojsk L\u0105dowych NATO (Allied Land Command, <\/em>LANDCOM), w kt\u00f3rym z\u0142o\u017cono gratulacj\u0119 \u015bwi\u0119tuj\u0105cemu pa\u0144stwu. Tym samym roszczenia terytorialne dotycz\u0105ce Morza Egejskiego i przestrzeni powietrznej nad nim doprowadzi\u0142y do powstania nowego punktu zapalnego. Pomimo tego, \u017ce du\u017co bada\u0144 i analiz po\u015bwi\u0119cono mo\u017cliwemu scenariuszowi, w kt\u00f3rym te dwa kraje cz\u0142onkowskie NATO znajduj\u0105 si\u0119 w sytuacji konfrontacji wojennej, takie bezpo\u015brednie starcie wydaje si\u0119 raczej ma\u0142o prawdopodobne. Jednak zmieniaj\u0105ce si\u0119 narracje i og\u00f3lny rozw\u00f3j wydarze\u0144 mog\u0105 sugerowa\u0107 co\u015b innego, co wynika przede wszystkim z momentu i powod\u00f3w, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do tak gwa\u0142townego rozwoju wydarze\u0144. Pocz\u0105tkowo wi\u0119kszo\u015b\u0107 rozm\u00f3w o charakterze formalnym mi\u0119dzy Turcj\u0105 a Grecj\u0105 odbywa\u0142a si\u0119 za po\u015brednictwem medi\u00f3w i oficjalnych kana\u0142\u00f3w, w kt\u00f3rych poszczeg\u00f3lni urz\u0119dnicy pa\u0144stwowi wyra\u017cali swoje stanowiska polityczne i militarne. Jako przyk\u0142ad mo\u017cna poda\u0107 \u201ewzrost napi\u0119cia w sobot\u0119 po tym, jak tureckie Ministerstwo Spraw Wewn\u0119trznych wyda\u0142o o\u015bwiadczenie, w kt\u00f3rym oskar\u017cy\u0142o greck\u0105 stra\u017c przybrze\u017cn\u0105 o ostrzelanie statku towarowego p\u0142ywaj\u0105cego po wodach mi\u0119dzynarodowych na po\u0142udniowy zach\u00f3d od tureckiej wyspy Bozcaada\u201d<\/a>[3]<\/sup><\/a>. Cho\u0107 nie ma informacji o jakichkolwiek rannych, jak o\u015bwiadczy\u0142 premier Grecji Kiriakos Mitsotakis, \u201eci\u0105g\u0142e prowokacje\u201d ze strony tureckich polityk\u00f3w \u201estanowi\u0105 ogromny problem\u201d. Ju\u017c od dawna wiadomo, \u017ce narracje medialne odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 przy okazji wielu wydarze\u0144 \u2013 a ostatnie napi\u0119cia mi\u0119dzy Turcj\u0105 a Grecj\u0105 rozgrywaj\u0105 si\u0119 w momencie, w kt\u00f3rym NATO stara si\u0119 jednoczy\u0107 si\u0119 przeciwko Rosji w obliczu jej ataku na Ukrain\u0119. Poza tym media przedstawiaj\u0105 wznowiony front na Po\u0142udniowym Kaukazie jako pocz\u0105tek nowej wojny.<\/p>\n\n\n\n

Punkt zapalny wojny o G\u00f3rski Karabach mia\u0142 miejsce oko\u0142o p\u00f3\u0142nocy 13 wrze\u015bnia, kiedy to \u201esi\u0142y azerbejd\u017ca\u0144skie ostrzela\u0142y oddzia\u0142y Armenii w trzech miejscach wzd\u0142u\u017c granicy. Azerbejd\u017can poinformowa\u0142, \u017ce reaguje na nagromadzenie arme\u0144skich min i broni w pobli\u017cu granicy\u201d.  Armenia odpowiedzia\u0142a ogniem. Sytuacja ta rozgrywa si\u0119 w czasie, gdy Armenia pozostaje nierozdzielnym sojusznikiem Rosji, a Azerbejd\u017can wkr\u00f3tce stanie si\u0119 dostawc\u0105 gazu dla Europy \u2013 zgodnie z porozumieniem podpisanym przez UE i ten kraj w lipcu 2022 roku.<\/p>\n\n\n\n

Sytuacja zwi\u0105zana ze \u015bwiatowym bezpiecze\u0144stwem ma szczeg\u00f3lne znaczenie w czasach, gdy poziom napi\u0119\u0107 gwa\u0142townie wzrasta. Coraz wi\u0119ksze staj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy tymi nowymi konfliktami. O co zatem powinny w tym kontek\u015bcie zadba\u0107 pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie Sojuszu i Stany Zjednoczone?<\/p>\n\n\n\n

NATO oraz jego sojusznicy skoncentrowali swoje wysi\u0142ki na powstrzymywaniu post\u0119puj\u0105cego wkraczania si\u0142 rosyjskich na terytoria sojusznicze. Na przyk\u0142ad rz\u0105d turecki uzbroi\u0142 Kij\u00f3w w \u015bmierciono\u015bne drony, aby pom\u00f3c mu w obronie przed Moskw\u0105. Powstrzyma\u0142 si\u0119 jednak \u201eod przy\u0142\u0105czenia si\u0119 do zachodnich sankcji wymierzonych w osoby i firmy pa\u0144stwowe w Rosji, kt\u00f3ra jest najwi\u0119kszym \u017ar\u00f3d\u0142em gazu i ropy dla wartej 800 mld dolar\u00f3w gospodarki tureckiej\u201d<\/a>[4]<\/sup><\/a>. Jednocze\u015bnie Rosja pozostaje jednym z g\u0142\u00f3wnych (po Iraku) dostawc\u00f3w ropy dla Turcji \u2013 i to pomimo \u017ce rosyjska mediacja w 2020 roku zako\u0144czy\u0142a si\u0119 zawieszeniem broni z przyznaniem G\u00f3rskiego Karabachu Azerbejd\u017canowi.<\/p>\n\n\n\n

Warto by\u0142oby przeanalizowa\u0107, jak w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 podzia\u0142 wp\u0142yw\u00f3w w regionie \u2013 jak wiadomo, obecnie g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 sojusze i zaanga\u017cowanie. Rosja, kt\u00f3ra posiada baz\u0119 wojskow\u0105 w Armenii, wys\u0142a\u0142a w 2020 roku tysi\u0105ce \u017co\u0142nierzy si\u0142 pokojowych do regionu w ramach porozumienia maj\u0105cego zako\u0144czy\u0107 wojn\u0119, podczas kt\u00f3rej Azerbejd\u017can zdoby\u0142 znaczne zdobycze terytorialne w G\u00f3rskim Karabachu i jego okolicach. Turcja za\u015b wspiera Azerbejd\u017can zar\u00f3wno politycznie, jak i militarnie. Stany Zjednoczone, Francja, a nawet Rosja \u201ewezwa\u0142y do zachowania umiaru po najbardziej krwawych walkach od czasu, gdy Armenia i Azerbejd\u017can toczy\u0142y sze\u015bciotygodniow\u0105 wojn\u0119 o sporny obszar G\u00f3rskiego Karabachu w 2020 roku\u201d<\/a>[5]<\/sup><\/a>. Jednak efekt takiego dzia\u0142ania niewiele m\u00f3wi o wzajemnym porozumieniu czy nawet o roli USA w regionie. Maj\u0105c to na uwadze, mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Turcja d\u0105\u017cy do tego, \u017ceby upiec dwie pieczenie na jednym ogniu \u2013 jednocze\u015bnie rozgrywa Rosj\u0119 i Stany Zjednoczone przeciwko sobie. Jest to dzia\u0142anie, kt\u00f3re zapewnia r\u00f3wnowag\u0119 i pozwala Ankarze czu\u0107 si\u0119 pewnie.<\/p>\n\n\n\n

W tym kontek\u015bcie Sojusz jako ca\u0142o\u015b\u0107 i USA samodzielnie powinny zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na dwa strategiczne elementy. Pomimo tego, \u017ce prezydent Erdogan o\u015bwiadczy\u0142 bez ogr\u00f3dek we wtorek 6 wrze\u015bnia, \u017ce Turcja mo\u017ce \u201epewnej nocy nadej\u015b\u0107 niespodziewanie\u201d, nie powinni\u015bmy si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce to rzeczywi\u015bcie nast\u0105pi. Dlatego te\u017c analizy strategiczne ukierunkowane s\u0105 raczej na polityk\u0119 energetyczn\u0105 w regionie. Dla Turcji za\u015b sytuacja sta\u0142a si\u0119 okazj\u0105 do ustabilizowania pozycji na arenie mi\u0119dzynarodowej. Opr\u00f3cz tego, stanowi\u0105c wa\u017cn\u0105 gospodarcz\u0105 desk\u0119 ratunku dla Moskwy, Turcja dwukrotnie wykazywa\u0142a zachowania, kt\u00f3re do tej pory nie by\u0142y uznawane za niepokoj\u0105ce. W latach 2019\u20132020<\/a>[6]<\/sup><\/a>, a nast\u0119pnie ponownie w 2022 roku, ten nale\u017c\u0105cy do NATO kraj zosta\u0142 wyrzucony z programu F-35 przez USA, a jej urz\u0119dnicy ds. obrony zostali obj\u0119ci sankcjami po tym, jak Turcja kupi\u0142a system obrony przeciwrakietowej S-400 produkcji rosyjskiej. W efekcie Stany Zjednoczone ostro sprzeciwi\u0142y si\u0119 wykorzystaniu rosyjskich system\u00f3w w ramach NATO i stwierdzi\u0142y, \u017ce \u201estanowi\u0105 one zagro\u017cenie dla F-35\u201d. Turcja utrzymuje, \u017ce S-400 mog\u0105 by\u0107 u\u017cywane niezale\u017cnie bez integracji z systemami NATO i dlatego nie stanowi\u0105 zagro\u017cenia<\/a>[7]<\/sup><\/a>. Przez analityk\u00f3w by\u0142o to jednak d\u0142ugo postrzegane jako \u201epot\u0119\u017cne uderzenie we wsp\u00f3\u0142prac\u0119 obronn\u0105 mi\u0119dzy Waszyngtonem a Ankar\u0105\u201d<\/a>[8]<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Niezale\u017cnie od wszystkiego, to kwestie energetyczne stan\u0105 si\u0119 wkr\u00f3tce kluczowe w rozwoju wydarze\u0144 w regionie Morza \u015ar\u00f3dziemnego. Prezydent Erdogan zrobi wszystko, aby nie dopu\u015bci\u0107 do realizacji takiego projektu energetycznego na Morzu Egejskim, kt\u00f3ry nie uwzgl\u0119dnia\u0142by Turcji. Wydarzenia sprzed dw\u00f3ch lat s\u0105 dowodem na to, jak szybko mo\u017ce rozgorze\u0107 d\u0142ugo tl\u0105cy si\u0119 sp\u00f3r na Morzu \u015ar\u00f3dziemnym<\/a>[9]<\/sup><\/a>. Z tego wzgl\u0119du, opr\u00f3cz konfliktu o terytoria, przedmiotem rozwa\u017ca\u0144 w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci b\u0119d\u0105 napi\u0119cia zwi\u0105zane z zasobami energetycznymi.<\/p>\n\n\n\n

<\/a>[1]<\/sup><\/a> NATO, Strategic Concept 2022, <https:\/\/www.nato.int\/strategic-concept\/>.<\/p>\n\n\n\n

<\/a>[2]<\/sup><\/a> Begum Donmez Ersoz, \u201eTurkey-Greece Tensions Could Disrupt NATO Unity, Experts Warn\u201d, VOA News, <\/em>10 wrze\u015bnia 2022, <https:\/\/www.voanews.com\/a\/turkey-greece-tensions-could-disrupt-nato-unity-experts-warn\/6739413.html>. Dost\u0119p: wrzesie\u0144 2022.<\/p>\n\n\n\n

<\/a>[3]<\/sup><\/a> Louise Guillot, \u201eGreek PM: Turkey is increasing tensions, making \u2018unacceptable\u2019 comments\u201d Politico<\/em>, 11 wrze\u015bnia 2022, <https:\/\/www.politico.eu\/article\/greece-pm-turkey-is-increasing-tensions-making-unacceptable-comments\/>. Dost\u0119p: wrzesie\u0144 2022.<\/p>\n\n\n\n

<\/a>[4]<\/sup><\/a> Bloomberg News \u201eRussia, Turkey Spar Over Air-Defense Sale That US Opposes\u201d, 16 sierpnia 2022,<\/p>\n\n\n\n

<https:\/\/www.bloomberg.com\/news\/articles\/2022-08-16\/russia-turkey-spar-over-air-defense-sale-that-us-opposes?leadSource=uverify%20wall>. Dost\u0119p: wrzesie\u0144 2022.<\/p>\n\n\n\n

Advertisement<\/p>\n\n\n\n

<\/a>[5]<\/sup><\/a> Reuters News Service, \u201ePutin calls for calm amid deadliest Azerbaijan-Armenia clashes since 2020 (Update 2)\u201d, Cyprus Mail, <\/em>13 wrze\u015bnia 2022, https:\/\/cyprus-mail.com\/2022\/09\/13\/fresh-clashes-erupt-between-azerbaijan-armenia\/. Dost\u0119p: wrzesie\u0144 2022.<\/p>\n\n\n\n

<\/a>[6]<\/sup><\/a> Aaron Mehta, \u201eTurkey officially kicked out of F-35 program, costing US half a billion dollars\u201d, 17 lipca 2019, <https:\/\/www.defensenews.com\/air\/2019\/07\/17\/turkey-officially-kicked-out-of-f-35-program\/>. Dost\u0119p: wrzesie\u0144 2022.<\/p>\n\n\n\n

<\/a>[7]<\/sup><\/a> Aljazeera, \u201eErdogan: Turkey could buy more Russian S-400s despite US warnings\u201d, 26 wrze\u015bnia 2021, <https:\/\/www.aljazeera.com\/news\/2021\/9\/26\/erdogan-turkey-could-buy-more-russian-s-400s-despite-us-warnings>. Dost\u0119p: wrzesie\u0144 2022.<\/p>\n\n\n\n

<\/a>[8]<\/sup><\/a> Begum Donmez Ersoz, \u201eTurkey-Greece Tensions Could Disrupt NATO Unity, Experts Warn\u201d, VOA News<\/em>, 10 wrze\u015bnia 2022, Supra n 2.<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/a>[9]<\/sup><\/a> Christine Kensche, \u201eEurope v. Turkey: A New Mediterranean Gas Race That May Turn Nasty\u201d, 13 wrze\u015bnia 2022, <https:\/\/worldcrunch.com\/world-affairs\/turkey-mediterranean-gas\/how-it-could-escalate>. Dost\u0119p: wrzesie\u0144 2022.<\/p>\n\n\n\n

Katja-Elisabeth Herrmann \u2013 odbywa sta\u017c jako pracownik naukowy w Warsaw Institute. Posiada wykszta\u0142cenie w dziedzinie spraw transatlantyckich nabyte w College of Europe (Warszawa, Polska) oraz Fletcher School of Law and Diplomacy na Tufts University. Ponadto Katja-Elisabeth posiada tytu\u0142 licencjata stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych i organizacji mi\u0119dzynarodowych, kt\u00f3ry po\u0142\u0105czy\u0142a z dyplomem z prawa mi\u0119dzynarodowego i europejskiego na Uniwersytecie w Groningen. Podczas studi\u00f3w licencjackich jej g\u0142\u00f3wnym celem by\u0142o zbadanie powi\u0105zania technologii i prawa w unii europejskiej. Niedawno otrzyma\u0142a stypendium na rzecz polityki publicznej Fundacji Squire Patton Boggs w 2022 roku. W ramach jej pracy w ramach programu stypendialnego jej badania po\u015bwi\u0119cone s\u0105 istotnym tematom zainteresowania sprawami transatlantyckimi z perspektywy prawnej i politycznej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Artyku\u0142 pierwotnie ukaza\u0142 si\u0119 na stronie think tanku Warsaw Institute.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

warsawinstitute.org<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wraz z przyj\u0119ciem Koncepcji Strategicznej 2022 w lipcu tego roku w Madrycie, NATO wprowadzi\u0142o r\u00f3wnie\u017c nowy plan dzia\u0142ania<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1642,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,9],"tags":[],"class_list":["post-1641","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polityka","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1641","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1641"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1641\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1643,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1641\/revisions\/1643"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1642"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1641"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1641"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1641"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}