{"id":1731,"date":"2022-10-12T20:19:20","date_gmt":"2022-10-12T18:19:20","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=1731"},"modified":"2022-10-12T20:19:21","modified_gmt":"2022-10-12T18:19:21","slug":"elektrownia-jadrowa-czas-wyboru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2022\/10\/12\/elektrownia-jadrowa-czas-wyboru\/","title":{"rendered":"Elektrownia j\u0105drowa \u2013 czas wyboru"},"content":{"rendered":"\n

Przy analizie, kto ma zosta\u0107 dostawc\u0105 cywilnych technologii j\u0105drowych dla Polski, zwyk\u0142o si\u0119 przyjmowa\u0107 w\u0105ski punkt widzenia: kto, co, za ile, na jakich warunkach. Tymczasem wyb\u00f3r wykonawcy pierwszej w kraju elektrowni j\u0105drowej to nie tylko decyzja czysto technologiczna czy ekonomiczna. Ten wyb\u00f3r mo\u017ce mie\u0107 znacznie szersze implikacje geostrategiczne dla Polski.<\/p>\n\n\n\n

Poni\u017cej postaram si\u0119 przedstawi\u0107 trzech g\u0142\u00f3wnych oferent\u00f3w technologii j\u0105drowej dla Polski, a tak\u017ce plusy i minusy decyzji na rzecz konkretnego z nich, jak r\u00f3wnie\u017c potencjalne d\u0142ugofalowe skutki gospodarcze i polityczne.<\/p>\n\n\n\n

Korea Po\u0142udniowa<\/h2>\n\n\n\n

Jako jedni z pierwszych swoj\u0105 ofert\u0119 z\u0142o\u017cyli Polakom Korea\u0144czycy. Korea Po\u0142udniowa to dla Polski wz\u00f3r transformacji gospodarczej, w jaki spos\u00f3b z bardzo ubogiego kraju sta\u0107 si\u0119 ekonomiczn\u0105 pot\u0119g\u0105, i to w warunkach, gdy za miedz\u0105 ma si\u0119 nieobliczalnego s\u0105siada. \u00d3w wyb\u00f3r szczeg\u00f3lnie jest nie w smak Niemcom, kt\u00f3rym zale\u017cy na tym, aby Polska by\u0142a s\u0142aba i podleg\u0142a. Berlin krytykowa\u0142 zakup korea\u0144skiego uzbrojenia przez Warszaw\u0119. W rozwa\u017caniach o wsp\u00f3\u0142pracy z Korea\u0144czykami warto zacz\u0105\u0107 w\u0142a\u015bnie od tego w\u0105tku.
Polska i Korea wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 ju\u017c na zasadach strategicznych w\u0142a\u015bnie w dziedzinie obronno\u015bci. Zakup 1000 czo\u0142g\u00f3w, blisko 650 samobie\u017cnych haubic i 50 my\u015bliwc\u00f3w FA-50 to jeden z najwi\u0119kszych kontrakt\u00f3w w historii polskiej wojskowo\u015bci. Z punktu widzenia naszego kraju bardzo istotny jest tutaj transfer technologii i to, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 produkcji b\u0119dzie realizowana w Polsce przez rodzime firmy zbrojeniowe.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ju\u017c na pocz\u0105tku strona korea\u0144ska sugerowa\u0142a, \u017ce wsp\u00f3\u0142praca z ni\u0105 przyniesie naszemu krajowi szerokie korzy\u015bci. Pakiet zaoferowany przez Korea Hydro&Nuclear Power odnosi\u0142 si\u0119 tak\u017ce do kooperacji w zakresie produkcji p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w czy technologii wodorowych. Partner zagraniczny mia\u0142by obj\u0105\u0107 49 proc. udzia\u0142\u00f3w we wsp\u00f3lnym projekcie. W finansowanie zaanga\u017cowane mia\u0142yby by\u0107 tak\u017ce korea\u0144skie banki.
Mo\u017cna zak\u0142ada\u0107, \u017ce Korea\u0144czycy wywi\u0105zaliby si\u0119 z umowy w spos\u00f3b rzetelny. Maj\u0105 do\u015bwiadczenie w podobnych projektach, m.in. w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Mo\u017cna te\u017c przypuszcza\u0107, \u017ce oferta Korea\u0144czyk\u00f3w by\u0142aby najbardziej korzystna finansowo (ok. 14 mld z\u0142 za GW).<\/p>\n\n\n\n

Mamy pozytywne do\u015bwiadczenia z korea\u0144skimi inwestycjami w Polsce. Niemniej Korea ani nie jest krajem NATO, ani nie dzieli z nami blisko\u015bci geograficznej, co wi\u0105\u017ce si\u0119 ze wsp\u00f3lnymi interesami geostrategicznymi. Dla Seulu jeste\u015bmy tylko kolejnym kontrahentem. Korea\u0144czycy s\u0105 bardzo otwarci na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 i sugeruj\u0105, \u017ce nawet je\u015bli nie wybierzemy ich oferty, to mog\u0105 by\u0107 dostarczycielami cz\u0119\u015bci czy paliwa j\u0105drowego. Mog\u0105 te\u017c pom\u00f3c w utylizacji odpad\u00f3w, o czym te\u017c trzeba pami\u0119ta\u0107 przy planowaniu tego typu inwestycji.<\/p>\n\n\n\n

Francja<\/h2>\n\n\n\n

Pary\u017c kokietuje nas w kwestii elektrowni ju\u017c od ponad dekady. W\u00f3wczas rz\u0105d Platformy Obywatelskiej zaprzepa\u015bci\u0142 zbudowanie pierwszej si\u0142owni j\u0105drowej. Nast\u0119pnie francuski pa\u0144stwowy monopolista EdF ponownie otworzy\u0142 biuro w Warszawie i rozpocz\u0105\u0142 podej\u015bcie do rz\u0105du Prawa i Sprawiedliwo\u015bci. Francuzi s\u0105 bez w\u0105tpienia najbardziej do\u015bwiadczonym w technologiach j\u0105drowych pa\u0144stwem europejskim, zapewniaj\u0105c sobie z tego \u017ar\u00f3d\u0142a ponad 70 proc. energii.<\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142praca z Francuzami mia\u0142aby sens, gdyby Pary\u017c i Warszaw\u0119 \u0142\u0105czy\u0142 strategiczny sojusz w Europie. B\u0119dziemy zawsze pami\u0119ta\u0107, \u017ce bez dostaw francuskiego uzbrojenia nie by\u0142oby mo\u017cliwe zwyci\u0119stwo nad Sowietami w wojnie 1920 r. W\u00f3wczas i tak Francuzi kierowali si\u0119 swoimi interesami. Tak jest i teraz. Pary\u017c wsp\u00f3\u0142pracuje g\u0142\u00f3wnie z Berlinem, wbrew interesom naszego kraju. Przyw\u00f3dztwo Emmanuela Marcona wyklucza polityczn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z rz\u0105dem Mateusza Morawieckiego. Utworzenie partnerstwa francusko-polskiego przeciwko dominacji Niemiec jest obecnie mrzonk\u0105. Wyb\u00f3r Francji nie jest wi\u0119c dla nas strategicznie op\u0142acalny. Zw\u0142aszcza \u017ce na jaw wysz\u0142o, jak blisko Macron wsp\u00f3\u0142pracuje z Putinem, a dla wielu firm wsp\u00f3\u0142praca z Rosj\u0105 jest wa\u017cniejsza ni\u017c \u017cycie Ukrai\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

EdF wst\u0119pn\u0105 ofert\u0119 blok\u00f3w j\u0105drowych w Polsce z\u0142o\u017cy\u0142 ju\u017c w pa\u017adzierniku zesz\u0142ego roku. Je\u015bli mowa o partnerstwie, to wy\u0142\u0105cznie w ramach wsp\u00f3\u0142pracy energetycznej. Rz\u0105d w Pary\u017cu zagwarantowa\u0142by wsparcie finansowe tej inwestycji. Francuskie reaktory typu EPR dzia\u0142a\u0142yby 65 lat i kosztowa\u0142yby mi\u0119dzy 35 a 50 mld euro. Co najmniej po\u0142owa inwestycji realizowana by\u0142aby przy pomocy firm z Polski \u2013 zapewnia strona francuska.<\/p>\n\n\n\n

EdF ma do\u015bwiadczenie w prowadzeniu mi\u0119dzynarodowych inwestycji np. w Wielkiej Brytanii czy w Finlandii, lecz w tym drugim wypadku nie oby\u0142o si\u0119 bez po\u015blizg\u00f3w i istotnych problem\u00f3w technologicznych. Pary\u017c wyprzedza fakty i podpisuje umowy o wsp\u00f3\u0142pracy z wieloma polskimi firmami, kt\u00f3re mog\u0142yby uczestniczy\u0107 w projekcie. Jest to te\u017c forma nacisku na rz\u0105d.<\/p>\n\n\n\n

Stany Zjednoczone<\/h2>\n\n\n\n

Od pocz\u0105tku faworytem w wy\u015bcigu s\u0105 Amerykanie. Rz\u0105d w Waszyngtonie lobbuje za technologi\u0105 firmy Westinghouse, produkuj\u0105cej bezpieczne i wydajne urz\u0105dzenia typu AP1000. Decyzja ma zapa\u015b\u0107 pod koniec pa\u017adziernika. Finansowo oferta plasuje si\u0119 gdzie\u015b po\u015brodku, albowiem za si\u0142ownie o \u0142\u0105cznej mocy 6,7 GW zap\u0142aciliby\u015bmy ok. 20 mld z\u0142 za GW, a wi\u0119c mniej, ni\u017c chc\u0105 Francuzi. Amerykanie gwarantuj\u0105 te\u017c wi\u0119kszy udzia\u0142 polskich firm ni\u017c Korea\u0144czycy.<\/p>\n\n\n\n

Jednak z tego oraz z transferu technologii jankesi nie zawsze si\u0119 wywi\u0105zuj\u0105. Pami\u0119tamy chocia\u017cby pierwsz\u0105 umow\u0119 offsetow\u0105 na ameryka\u0144skie uzbrojenie z 2003 r. W\u00f3wczas USA wycofa\u0142y si\u0119 z 80 proc. z 44 zobowi\u0105za\u0144 zawartych z polskim rz\u0105dem. Z obiecanych kilku miliard\u00f3w zainwestowali zaledwie 500 mln dol. Kontrakt na dostaw\u0119 F-16 okaza\u0142 si\u0119 jednym wielkim skandalem.<\/p>\n\n\n\n

Wr\u00f3\u0107my jednak do czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych. Obecnie USA zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce konstruktywnie mo\u017cna wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 w tej cz\u0119\u015bci \u015bwiata wy\u0142\u0105cznie z Warszaw\u0105, a na lojalno\u015b\u0107 Berlina czy Pary\u017ca nie ma co liczy\u0107. Dlatego mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce zobowi\u0105zania b\u0119d\u0105 realizowane z wi\u0119ksz\u0105 staranno\u015bci\u0105. Nie ma jednak te\u017c co liczy\u0107 na taryf\u0119 ulgow\u0105 i umow\u0119 trzeba bardzo wnikliwie przeanalizowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Tutaj tak\u017ce nale\u017cy wi\u0105za\u0107 nadzieje na strategiczn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 ze Stanami Zjednoczonymi. Sojusz polityczno-wojskowy z najwi\u0119kszym mocarstwem \u015bwiata, gigantyczne zam\u00f3wienia na technologie wojskowe, sta\u0142a obecno\u015b\u0107 Amerykan\u00f3w na wschodniej flance NATO rozpo\u015bcieraj\u0105 nad naszym krajem parasol ochronny.
Amerykanom zale\u017cy na obecno\u015bci w pa\u0144stwach Tr\u00f3jmorza. Na rynku energetycznym \u0142\u0105czy nas ju\u017c \u015bcis\u0142a wsp\u00f3\u0142praca w zakresie importu gazu skroplonego. Dlatego mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce Amerykanie b\u0119d\u0105 militarnie chronili instalacje energetyczne, kt\u00f3re przynosz\u0105 im zysk w d\u0142ugim okresie.<\/p>\n\n\n\n

Reaktory typu PWR, kt\u00f3re oferuje Westinghouse, to sprawdzona i bezpieczna konstrukcja, funkcjonuj\u0105ca w wielu miejscach \u015bwiata. Amerykanie oferuj\u0105 kompletny pakiet zawieraj\u0105cy wsparcie technologiczne, finansowanie. By\u0107 mo\u017ce wsp\u00f3\u0142praca na arenie cywilnej dawa\u0142aby tak\u017ce nadziej\u0119 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 w zakresie wojskowych technologii j\u0105drowych. Polska mog\u0142aby leasingowa\u0107 niechciane w Niemczech \u0142adunki w ramach polityki odstraszania.<\/p>\n\n\n\n

USA zapewniaj\u0105 tak\u017ce, \u017ce maj\u0105 finansowanie tego projektu. Odpowiada\u0142by za nie EXIM Bank oraz Development Financial Corporation. Strona polska obawia si\u0119 jednak, \u017ce Amerykanie mog\u0105 zawy\u017ca\u0107 koszty i przeci\u0105ga\u0107 termin oddania si\u0142owni do u\u017cytku. Na to Polska nie chce sobie pozwoli\u0107 w czasach kryzysu energetycznego. Amerykanie to tak\u017ce dobry sojusznik na forum mi\u0119dzynarodowym, gdyby inwestycj\u0119 utrudniali Niemcy. Unia Europejska mo\u017ce rzuca\u0107 k\u0142ody pod nogi wszelkim pr\u00f3bom uniezale\u017cniania si\u0119 naszego kraju od dominacji rosyjsko-niemieckiej.<\/p>\n\n\n\n

Westinghouse przekonuje, \u017ce podpisa\u0142o ju\u017c wst\u0119pne umowy o wsp\u00f3\u0142pracy z ponad 500 polskimi firmami, a do naszego kraju wr\u00f3ci ponad 100 mld z\u0142 wydanych na budow\u0119 elektrowni. Na ten moment polski rz\u0105d jest rozczarowany kwestiami finansowymi, przedstawionymi przez Amerykan\u00f3w. Zamiast obiecanek chce mie\u0107 wszystko na papierze, po konkurencyjnych cenach, i Westinghouse b\u0119dzie musia\u0142o spe\u0142ni\u0107 ten warunek.
 <\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Tomasz Teluk<\/h3>\n\n\n\n

Autor jest za\u0142o\u017cycielem i dyrektorem Instytutu Globalizacji (www.globalizacja.org)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przy analizie, kto ma zosta\u0107 dostawc\u0105 cywilnych technologii j\u0105drowych dla Polski, zwyk\u0142o si\u0119 przyjmowa\u0107 w\u0105ski punkt widzenia: kto,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1732,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,9],"tags":[],"class_list":["post-1731","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polityka","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1731","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1731"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1731\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1733,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1731\/revisions\/1733"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1732"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1731"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1731"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1731"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}