{"id":176,"date":"2022-05-07T05:41:38","date_gmt":"2022-05-07T03:41:38","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=176"},"modified":"2022-05-07T05:41:40","modified_gmt":"2022-05-07T03:41:40","slug":"polak-bohaterem-narodowym-pakistanu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2022\/05\/07\/polak-bohaterem-narodowym-pakistanu\/","title":{"rendered":"Polak bohaterem narodowym Pakistanu"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Tomasz Teluk<\/h3>\n\n\n\n

Za zbudowaniem pakista\u0144skiej pot\u0119gi wojskowej w\u00a0powietrzu stoi Polak, kt\u00f3rego pami\u0119\u0107 uczci\u0142y niedawno w\u0142adze tego pa\u0144stwa. Rz\u0105d w\u00a0Islamabadzie poinformowa\u0142, \u017ce g\u0142\u00f3wna ulica stolicy kraju zostanie nazwana imieniem genera\u0142a si\u0142 powietrznych W\u0142adys\u0142awa Turowicza. Polski wojskowy wraz ze swoj\u0105 \u017con\u0105 Zofi\u0105 zapisa\u0142 si\u0119 z\u0142otymi zg\u0142oskami w\u00a0historii wojskowo\u015bci islamskiego kraju.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Turowicz urodzi\u0142 si\u0119 na Syberii, gdzie jego ojciec budowa\u0142 kolej transsyberyjsk\u0105. By\u0142a to rodzina arystokratyczna, zes\u0142ana przez cara tu\u017c pod granic\u0119 chi\u0144sk\u0105. Gdy wybuch\u0142a wojna domowa, rodzinie uda\u0142o si\u0119 przedosta\u0107 do Polski. Wr\u00f3cili do ojczyzny w 1922 r. W Warszawie uko\u0144czy\u0142 na Politechnice Wydzia\u0142 Lotnictwa In\u017cynieryjnego. W 1936 r. zosta\u0142 podporucznikiem Wojska Polskiego, gdzie zaj\u0105\u0142 miejsce w korpusie oficer\u00f3w aeronautyki. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Emigracja i nowa ojczyzna<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Wada wzroku nie pozwoli\u0142a mu na robienie kariery pilota, o czym zawsze marzy\u0142. Gdy wybuch\u0142a wojna, by\u0142 rezerwist\u0105, nast\u0119pnie s\u0142u\u017cy\u0142 w brytyjskim RAF. Zajmowa\u0142 si\u0119 sprawami technicznymi, testowa\u0142 samoloty, analizowa\u0142 katastrofy lotnicze. Swoj\u0105 \u017con\u0119 Zofi\u0119 pozna\u0142 w Aeroklubie Warszawskim. By\u0142a utytu\u0142owanym skoczkiem spadochronowym i \u0142\u0105czniczk\u0105 w Dow\u00f3dztwie Lotnictwa. Gdy wybuch\u0142a wojna, lata\u0142a samolotami RWD-8, przewo\u017c\u0105c rozkazy i transporty. Po inwazji rosyjskiej 17 wrze\u015bnia para uciek\u0142a do Rumunii, gdzie zawar\u0142a zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski, a potem do Francji i Anglii. Tam Zofia pracowa\u0142a wraz z m\u0119\u017cem. Zosta\u0142a tak\u017ce nawigatorem. Po kapitulacji Niemiec Turowiczowie obawiali si\u0119 powrotu do Polski i prze\u015bladowania w\u0142adz komunistycznych. Zostali w Wielkiej Brytanii, a nast\u0119pnie przeprowadzili si\u0119 do Pakistanu. <\/p>\n\n\n\n

Sytuacja w Azji klarowa\u0142a si\u0119, gdy w 1947 r. rozpad\u0142y si\u0119 Indie Brytyjskie. W wyniku podzia\u0142u kolonii powsta\u0142y hinduistyczne Indie oraz islamski Pakistan. Pakistan musia\u0142 od zal\u0105\u017cka stworzy\u0107 wszystkie instytucje pa\u0144stwowe. Do obrony by\u0142a d\u0142uga granica z Indiami i Chinami pe\u0142na spornych terytori\u00f3w. W\u00f3wczas przyw\u00f3dca kraju Muhammad Ali Jinnah zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 o pomoc do Wielkiej Brytanii. <\/p>\n\n\n\n

Pakista\u0144ski genera\u0142 <\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Turowiczowie znale\u017ali si\u0119 w\u015br\u00f3d 30 specjalist\u00f3w od lotnictwa. Wpierw mieli szkoli\u0107 now\u0105 kadr\u0119 Si\u0142 Powietrznych Pakistanu w za\u0142o\u017conej szkole lotniczej. Obecno\u015b\u0107 kobiety w ich szeregach zach\u0119ci\u0142a p\u0142e\u0107 pi\u0119kn\u0105 tego muzu\u0142ma\u0144skiego pa\u0144stwa do zainteresowania si\u0119 lotnictwem i wojskowo\u015bci\u0105. Zdolno\u015bci Turowicz\u00f3w wykracza\u0142y jednak daleko poza umiej\u0119tno\u015bci szkoleniowe. Szybko dostrze\u017cono jego umiej\u0119tno\u015bci przyw\u00f3dcze. W\u0142adys\u0142aw Turowicz zosta\u0142 awansowany do stopnia genera\u0142a i otrzyma\u0142 tytu\u0142 zast\u0119pcy dow\u00f3dcy Sztabu Si\u0142 Powietrznych. Bra\u0142 udzia\u0142 tak\u017ce w drugiej wojnie o Kaszmir. Warto wspomnie\u0107, \u017ce pakista\u0144skie loty odbywa\u0142y si\u0119 w trudnych warunkach, w\u015br\u00f3d szczyt\u00f3w Himalaj\u00f3w. Polacy mieli by\u0107 zaanga\u017cowani w czasie konfliktu z Indiami, wykonuj\u0105c loty zwiadowcze. <\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz Turowicz\u00f3w w Pakistanie s\u0142u\u017cy\u0142o wielu Polak\u00f3w w polskim dywizjonie RAF. Porucznik Julian \u017buromski by\u0142 dow\u00f3dc\u0105 5 Dywizjonu My\u015bliwskiego. Kapitanem ds. uzbrojenia w kwaterze g\u0142\u00f3wnej by\u0142 Przemys\u0142aw Hedinger. Major Mieczys\u0142aw Wola\u0144ski dowodzi\u0142 6 Dywizjonem Transportowym, pozostali za\u015b zajmowali si\u0119 wszechstronnymi szkoleniami nowych kadr. <\/p>\n\n\n\n

Program kosmiczny<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

W 1965 r. polscy lotnicy brali udzia\u0142 w obronie miasta Lahaur. Po walkach o Kaszmir zostali uznani przez Pakista\u0144czyk\u00f3w za bohater\u00f3w narodowych. Prezydent Ayub Khan nagrodzi\u0142 W\u0142adys\u0142awa Turowicza Gwiazd\u0105 Pakistanu, najwy\u017cszym tamtejszym odznaczeniem. Ten za\u015b po przygodzie w lotnictwie szuka\u0142 jednak dalszych wyzwa\u0144. <\/p>\n\n\n\n

Polski oficer zosta\u0142 mianowany szefem presti\u017cowej Komisji Bada\u0144 Kosmicznych i G\u00f3rnej Atmosfery (Space & Upper Atmosphere Research Committee \u2013 SUPARCO). Stworzy\u0142 pakista\u0144ski program kosmiczny. Pracowa\u0142 nad projektami satelit\u00f3w i nowoczesnych technologii rakietowych. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 m.in. z noblist\u0105 Abdusem Salamem, wybitnym fizykiem. Bra\u0142 tak\u017ce udzia\u0142 w tworzeniu arsena\u0142u nuklearnego tego pa\u0144stwa oraz programu orbitalnych lot\u00f3w bezza\u0142ogowych. <\/p>\n\n\n\n

Owoc\u00f3w swojej pracy jednak nie doczeka\u0142. Zmar\u0142 w 1980 r. po obra\u017ceniach doznanych w wypadku samochodowym. Zosta\u0142 pochowany na cmentarzu chrze\u015bcija\u0144skim w Karaczi. Spoczywaj\u0105 tam tak\u017ce inni Polacy. Upami\u0119tniono go r\u00f3wnie\u017c pomnikiem ods\u0142oni\u0119tym w 2006 r. Turowiczowie byli obywatelami Polski i Pakistanu. Zofia Turowicz by\u0142a honorowana przez w\u0142adze obu kraj\u00f3w. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo mia\u0142o czw\u00f3rk\u0119 dzieci. Syn tak\u017ce pracuje w SUPARCO. <\/p>\n\n\n\n

Lotnicy lotnikom<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Pakista\u0144czycy zawdzi\u0119czaj\u0105 Polakom budow\u0119 nowoczesnych si\u0142 powietrznych. Zbudowali je niemal od zera, dysponuj\u0105c pocz\u0105tkowo jedynie brytyjskimi maszynami. Od zawsze wojska lotnicze nale\u017ca\u0142y do elity si\u0142 zbrojnych. Po II wojnie \u015bwiatowej wi\u0119kszo\u015b\u0107 polskich \u017co\u0142nierzy nie chcia\u0142a wraca\u0107 do ojczyzny okupowanej przez komunist\u00f3w. Z 14 tys. lotnik\u00f3w do kraju wr\u00f3ci\u0142o zaledwie 3 tys. 
Faktycznie ci, kt\u00f3rzy s\u0142u\u017cyli podczas II wojny \u015bwiatowej, ale byli szkoleni w II RP, s\u0142u\u017cyli w Armii Krajowej lub na Zachodzie, byli poddawani represjom. Komuni\u015bci przeprowadzali czystki. Fingowali trefne zarzuty o szpiegostwo nawet wobec tych z wybitnymi osi\u0105gni\u0119ciami na polach walki, jak np. bitwa o Londyn. Przyk\u0142adowo Zygmunt Soko\u0142owski z Dywizjonu 304 pracowa\u0142 w Akademii Sztabu Generalnego, ale w 1952 r. zosta\u0142 aresztowany pod zarzutem szpiegostwa, a rok p\u00f3\u017aniej stracony. <\/p>\n\n\n\n

Dlatego wyjazd Turowicz\u00f3w do Pakistanu by\u0142 swego rodzaju b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem dla obu stron. W\u0142adys\u0142aw Turowicz szybko awansowa\u0142 do stopnia pu\u0142kownika, a potem szefowa\u0142 si\u0142om powietrznym. Sta\u0142 tak\u017ce za uruchomieniem produkcji cz\u0119\u015bci do samolot\u00f3w bojowych oraz pakista\u0144skich rakiet kr\u00f3tkiego i \u015bredniego zasi\u0119gu typu Rehbar-1. Pakista\u0144czycy zawdzi\u0119czaj\u0105 mu zbudowanie powietrznej pot\u0119gi swojej armii. <\/p>\n\n\n\n

Dziedzictwo<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Dzi\u015b si\u0142y zbrojne Pakistanu nale\u017c\u0105 do \u015bwiatowej czo\u0142\u00f3wki. Ten kraj o populacji 225 mln ludzi posiada armi\u0119 licz\u0105c\u0105 654 tys. \u017co\u0142nierzy s\u0142u\u017c\u0105cych w czasie pokoju. Si\u0142y ulokowane s\u0105 blisko granic, gotowe do obrony kraju. Lotnictwo jest dum\u0105 Pakistanu. Pakista\u0144czycy posiadaj\u0105 solidn\u0105 flot\u0119 samolot\u00f3w oraz imponuj\u0105ce wojska l\u0105dowe z blisko 3 tys. czo\u0142g\u00f3w. Armia posiada 30 balistycznych rakiet \u015bredniego zasi\u0119gu i 240 kr\u00f3tkiego zasi\u0119gu. Co najmniej 165 z nich mo\u017ce by\u0107 wyposa\u017conych w g\u0142owice j\u0105drowe. <\/p>\n\n\n\n

Wr\u00f3\u0107my jednak do lotnictwa \u2013 jest ono bowiem po cz\u0119\u015bci dziedzictwem W\u0142adys\u0142awa Turowicza. \u0141\u0105czna liczba statk\u00f3w powietrznych to 1350. W lotnictwie s\u0142u\u017cy 70 tys. \u017co\u0142nierzy. Wojsko ma ponad 20 baz lotniczych i obrony powietrznej. Pakista\u0144scy lotnicy lataj\u0105 na F-16, JF-17 Thunder i francuskich samolotach Mirage. Maj\u0105 tak\u017ce chi\u0144skie F-7, falcony, saaby, aribusy i i\u0142y. Opr\u00f3cz wymienionych na wyposa\u017ceniu s\u0105 te\u017c helikoptery i drony. <\/p>\n\n\n\n

Armia Pakistanu korzysta z do\u015bwiadcze\u0144 Polak\u00f3w do dzi\u015b. Wojsko Polskie i Si\u0142y Zbrojne Pakistanu rozwijaj\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 w zakresie szkolnictwa wojskowego. Pakista\u0144czycy s\u0105 te\u017c zainteresowani kupowaniem polskiej broni. Oba kraje \u0142\u0105cz\u0105 przyjazne stosunki i wzajemna wdzi\u0119czno\u015b\u0107 \u2013 Polak\u00f3w za pomoc Armii Andersa w czasie II wojny \u015bwiatowej, a Pakista\u0144czyk\u00f3w za rozwini\u0119cie si\u0142 zbrojnych tego kraju. <\/p>\n\n\n\n

Tomasz Teluk<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Autor jest za\u0142o\u017cycielem i dyrektorem Instytutu Globalizacji (www.globalizacja.org)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tomasz Teluk Za zbudowaniem pakista\u0144skiej pot\u0119gi wojskowej w\u00a0powietrzu stoi Polak, kt\u00f3rego pami\u0119\u0107 uczci\u0142y niedawno w\u0142adze tego pa\u0144stwa. Rz\u0105d<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":177,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,9],"tags":[],"class_list":["post-176","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publicystyka","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=176"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":178,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176\/revisions\/178"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/177"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=176"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=176"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=176"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}