{"id":1828,"date":"2022-10-14T08:20:42","date_gmt":"2022-10-14T06:20:42","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=1828"},"modified":"2022-10-14T08:20:47","modified_gmt":"2022-10-14T06:20:47","slug":"na-kawie-z-miodem-u-krola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2022\/10\/14\/na-kawie-z-miodem-u-krola\/","title":{"rendered":"Na kawie z miodem u kr\u00f3la"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Ryszard Czarnecki<\/h2>\n\n\n\n

Z kr\u00f3lem Lesotho Letsie III rozmawiam w jego rezydencji. Jest skromniejsza ni\u017c budynek, w kt\u00f3rym mie\u015bci si\u0119 rz\u0105d z kancelari\u0105 premiera i MSZ na czele. Tak jakby w ten spos\u00f3b kto\u015b chcia\u0142 zaznaczy\u0107, kt\u00f3ra w\u0142adza \u2013 kr\u00f3lewska czy wybieralna \u2013 jest wa\u017cniejsza. A przecie\u017c monarcha ma tu wielokro\u0107 wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 ni\u017c kr\u00f3l Karol w Zjednoczonym Kr\u00f3lestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii P\u00f3\u0142nocnej, kt\u00f3rego Lesotho by\u0142o kiedy\u015b koloni\u0105. Tam, nad Tamiz\u0105 \u2013 10 Down\u00ading Street \u2013 siedziba premiera Jego Kr\u00f3lewskiej Mo\u015bci jest znacznie skromniejsza, o czym mog\u0142em si\u0119 naocznie przekona\u0107, ni\u017c kr\u00f3lewskie pa\u0142ace brytyjskich monarch\u00f3w. I w\u0142a\u015bnie w Londynie, jak i w Maseru, stolicy Lesotho, ci ze skromniejszych rezydencji maj\u0105 realn\u0105 w\u0142adz\u0119…<\/p>\n\n\n\n

Jego Kr\u00f3lewsk\u0105 Mo\u015b\u0107 pytam o wojn\u0119 w Europie Wschodniej. W odpowiedzi s\u0142ysz\u0119, \u017ce jego rz\u0105d tym si\u0119 nie zajmuje, ale rosyjska agresja absolutnie nie powinna si\u0119 zdarzy\u0107. Par\u0119 razy u\u017cywa s\u0142owa \u201einwazja\u201d. Podkre\u015bla, co wa\u017cne w kontek\u015bcie nielegalnej inkorporacji czterech region\u00f3w Ukrainy, integralno\u015b\u0107 terytorialn\u0105 pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego. Kr\u00f3l Letsie III swoim klasycznym oxfordzkim angielskim dobitnie m\u00f3wi, \u017ce Rosja powinna si\u0119 wycofa\u0107 z tych teren\u00f3w. Ale te\u017c szczerze przyznaje, \u017ce nie wie, jak to zrobi\u0107. Monarcha jest, jak si\u0119 oka\u017ce za par\u0119 godzin, znacznie lepiej zorientowany w kwestii tej wojny ni\u017c nieznaj\u0105ca podstawowych fakt\u00f3w minister spraw zagranicznych pani Matsepo Ramakoae.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Lesotho jak Watykan i San Marino<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Kr\u00f3lestwo Lesotho, w kt\u00f3rym l\u0105duj\u0119 po blisko 24-godzinnej podr\u00f3\u017cy na trasie Warszawa\u2013Zurych\u2013Johannesburg\u2013Maseru, jest pa\u0144stwem wyj\u0105tkowym. Po pierwsze dlatego, \u017ce jako jedyne na \u015bwiecie w ca\u0142o\u015bci (!) po\u0142o\u017cone jest na wysoko\u015bci ponad 1000 m n.p.m. Najni\u017cszy punkt to 1400 m n.p.m. \u2013 dla por\u00f3wnania w Nepalu to 64 m, cho\u0107 najwy\u017cszym jest Mount Everest. Po drugie dlatego, \u017ce jest enklaw\u0105 na terenie innego pa\u0144stwa \u2013 Republiki Po\u0142udniowej Afryki. Tylko dwa inne kraje s\u0105 w takiej sytuacji: po\u0142o\u017cone na terytorium Republiki W\u0142oskiej Watykan i San Marino. Po trzecie \u017caden chyba inny kraj nie ma w oficjalnej dewizie s\u0142owa \u201edeszcz\u201d. Tymczasem dewiz\u0105 kraju, kt\u00f3ry kiedy\u015b nazywa\u0142 si\u0119 Basuto, s\u0105 trzy s\u0142owa w jednym z jego dw\u00f3ch oficjalnych j\u0119zyk\u00f3w \u2013 sotho (drugim jest angielski): \u201eKhotso, Pula, Nala\u201d, czyli \u201ePok\u00f3j, Deszcz, Dobrobyt\u201d. Wreszcie dlatego Muso oa Lesotho, czyli Kr\u00f3lestwo Lesotho, jest wyj\u0105tkowe, bo jeszcze nigdy mi si\u0119 nie zdarzy\u0142o, a by\u0142em w blisko setce kraj\u00f3w, aby starszy, siwy go\u015b\u0107 ze stra\u017cy granicznej na widok polskiego paszportu powiedzia\u0142, kiwaj\u0105c g\u0142ow\u0105 z najwy\u017cszym uznaniem: \u201eLewandowski! Luba\u0144ski! Kazimies Deyna\u201d\u2026 Nie kryj\u0119, od razu poczu\u0142em si\u0119 imperialnie.<\/p>\n\n\n\n

Zielone wzg\u00f3rza kr\u00f3lestwa<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Jednak wcze\u015bniej na lotnisku wita mnie kr\u00f3l Letsie III, a raczej jego portret. Poni\u017cej portret premiera dr. Moekstsi Majoro. Jego Kr\u00f3lewska Mo\u015b\u0107 wygl\u0105da majestatycznie. Prezentuje si\u0119 godnie szczeg\u00f3lnie na tle prezesa tutejszej Rady Ministr\u00f3w. Mo\u017ce wygl\u0105d to istotne kryterium przy wyborze premiera\u2026<\/p>\n\n\n\n

Jest pocz\u0105tek pa\u017adziernika i cho\u0107 ranek w Johannesburgu po dziesi\u0119ciogodzinnym locie z Europy wita nas gor\u0105cem, to w Maseru p\u00f3\u017anym popo\u0142udniem nie jest wilgotno, nie ma \u017caru, jest ciep\u0142o, ale nie za bardzo. To inne do\u015bwiadczenie ni\u017c w kilkunastu krajach Afryki, w kt\u00f3rych by\u0142em, a w kt\u00f3rych sp\u0142ywa\u0142o si\u0119 potem natychmiast po wyj\u015bciu z samolotu, i to nawet w nocy. Mo\u017ce z wyj\u0105tkami w postaci Kenii i Namibii. Wsz\u0119dzie \u017cywa ziele\u0144. Po prawej wzg\u00f3rza, po lewej wzg\u00f3rza, ale tak naprawd\u0119 to, co jest po\u015brodku, czyli wydawa\u0142oby si\u0119 nizina, te\u017c jest wy\u017cyn\u0105, bo le\u017cy kilometr nad poziomem morza.<\/p>\n\n\n\n

Na lotnisku, potem na ulicach i w ko\u0144cu w hotelu widz\u0119, \u017ce mieszkanki tego kraju o powierzchni przesz\u0142o 11 razy mniejszej ni\u017c Polska nie s\u0105 fanatyczkami diety i wiele z nich mog\u0142oby startowa\u0107 w konkursach dla puszystych pa\u0144. Z okien busiku wioz\u0105cego mnie z lotniska do hotelu Avani patrz\u0119 nie tylko na krajobrazy, ale te\u017c na ludzi. Nastolatek z daj\u0105c\u0105 cie\u0144 na g\u0142owie zielon\u0105 ga\u0142\u0105zk\u0105 niczym z greckim laurem. Gromady ch\u0142opc\u00f3w graj\u0105cych w pi\u0142k\u0119. Blisko dwudziestokilometrowa trasa z lotniska Maseru-Moshoeshoe do centrum nie d\u0142u\u017cy si\u0119 wcale, cho\u0107 auto co chwil\u0119 gwa\u0142townie hamuje, aby z wolna pokona\u0107 wielkie dziury na drodze. Slalom mi\u0119dzy kraterami robi wra\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n

Brytyjskie dziedzictwo <\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Jest wtorek, ale tu jest \u015bwi\u0119to, bo to Dzie\u0144 Niepodleg\u0142o\u015bci, uzyskanej od Brytyjczyk\u00f3w w 1966 r., a wi\u0119c w roku, w kt\u00f3rym pa\u0144stwo polskie obchodzi\u0142o swoje 1000-lecie. Na ulicach i wzd\u0142u\u017c drogi na lotnisko s\u0105 t\u0142umy, nie tylko dlatego, \u017ce to \u015bwi\u0119to narodowe: przyje\u017cd\u017cam tutaj na finiszu kampanii wyborczej \u2013 za trzy dni wybory do dwuizbowego parlamentu. Zreszt\u0105 ustr\u00f3j wzorowany jest na brytyjskim: te\u017c kr\u00f3l, te\u017c senat, te\u017c izba ni\u017csza. <\/p>\n\n\n\n

T\u0142umy s\u0105 dwukolorowe: zwolennicy Kenako w niebieskich koszulkach i ich oponenci w czerwonych. Kobiety w wyborczych T-shirtach ta\u0144cz\u0105 wprost na ulicach. Tak, kampania wyborcza w Lesotho przebiega zupe\u0142nie inaczej ni\u017c w Europie.<\/p>\n\n\n\n

Moj\u0105 uwag\u0119 zwracaj\u0105 przedpotopowe wysokie drewniane s\u0142upy telegraficzne, takie jak p\u00f3\u0142 wieku temu czy wi\u0119cej w Polsce. Na jezdni ekwilibrystycznie porusza si\u0119 m\u0142ody ch\u0142opak z wielkim talerzem z szasz\u0142ykami, umiej\u0119tnie staraj\u0105c si\u0119 znale\u017a\u0107 miejsce mi\u0119dzy sun\u0105cymi w obie strony samochodami terenowymi, kt\u00f3re s\u0105 tutaj g\u0142\u00f3wnym \u015brodkiem lokomocji. Dalej przy drodze nastolatek sprzedaje pomara\u0144cze. Podziwiam ukszta\u0142towanie terenu. Tyle \u017ce samochodem na tych wertepach trz\u0119sie niemo\u017cebnie, do tego stopnia, \u017ce prawie nie spos\u00f3b notowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

My jedziemy, ale ludzie kilometrami id\u0105. I zn\u00f3w gwa\u0142townie hamujemy \u2013 to jasny znak, \u017ce zbli\u017cyli\u015bmy si\u0119 do kolejnego krateru na drodze. Maj\u0105 tu jak\u0105\u015b mani\u0119 budowania czego\u015b na kszta\u0142t ma\u0142ych \u0142uk\u00f3w triumfalnych. Taki kszta\u0142t maj\u0105 nawet k\u0142adki, przez kt\u00f3re przechodz\u0105 mieszka\u0144cy Maseru ponad ruchliwymi drogami. Mijamy hotel El\u017cbieta II. Kr\u00f3lestwo Lesotho nie jest brytyjsk\u0105 koloni\u0105 od 56 lat, ale jak wida\u0107, sentyment do brytyjskiej korony pozosta\u0142. <\/p>\n\n\n\n

Lesotho liczy niespe\u0142na dwa miliony mieszka\u0144c\u00f3w i nie jest du\u017cym krajem, ale doprawdy nie wiem, czemu wod\u0119 mineraln\u0105 i soki musi sprowadza\u0107 z RPA. Piwo jednak produkuje w\u0142asne, ale tylko jedno, to Maluti. Reklamuj\u0105 je, \u017ce do jego produkcji u\u017cywana jest woda z g\u00f3r \u2013 no, akurat o to tutaj nietrudno. Mocne nie jest, ma tylko 4,8 proc. Od tutejszego, takiego sobie piwa zdecydowanie wol\u0119 kaw\u0119 z miodem, kt\u00f3r\u0105 pocz\u0119stowa\u0142 mnie kr\u00f3l. Kawy nie pij\u0119, tak jak m\u00f3j dziadek, ojciec i synowie, ale przecie\u017c trudno odm\u00f3wi\u0107 Jego Kr\u00f3lewskiej Mo\u015bci\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ryszard Czarnecki Z kr\u00f3lem Lesotho Letsie III rozmawiam w jego rezydencji. Jest skromniejsza ni\u017c budynek, w kt\u00f3rym mie\u015bci si\u0119 rz\u0105d z kancelari\u0105<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1829,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,9],"tags":[],"class_list":["post-1828","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publicystyka","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1828","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1828"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1828\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1830,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1828\/revisions\/1830"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1829"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1828"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1828"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1828"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}