{"id":1936,"date":"2022-10-30T21:59:04","date_gmt":"2022-10-30T20:59:04","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=1936"},"modified":"2022-10-30T21:59:06","modified_gmt":"2022-10-30T20:59:06","slug":"nowa-amerykanska-strategia-dzialan-w-arktyce-nowe-pole-rywalizacji-mocarstw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2022\/10\/30\/nowa-amerykanska-strategia-dzialan-w-arktyce-nowe-pole-rywalizacji-mocarstw\/","title":{"rendered":"Nowa ameryka\u0144ska strategia dzia\u0142a\u0144 w Arktyce. Nowe pole rywalizacji mocarstw?"},"content":{"rendered":"\n

Arktyka jest domem dla ponad czterech milion\u00f3w ludzi. Pomimo stosunkowo niskiego poziomu zaludnienia, obszar ten posiada kluczowe znaczenie ze wzgl\u0119du na bogate zasoby surowc\u00f3w naturalnych, znaczenie strategiczne oraz militarne. Administracja Joe Bidena podchodzi kompleksowo do prowadzenia swojej polityki zagranicznej, a dowodem na to jest budowa nowej strategii, kt\u00f3ra na celu ma wypracowanie przewagi nad rywalami w \u015bwiatowej rozgrywce geopolitycznej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Arktyka obejmuje cz\u0119\u015b\u0107 Rosji, Kanady, Norwegii, Szwecji, Finlandii, Alask\u0119 (Stany Zjednoczone), Grenlandi\u0119 (terytorium du\u0144skie), Islandi\u0119 oraz Ocean Arktyczny. Do tej pory status prawny Arktyki nie zosta\u0142 uregulowany \u017cadn\u0105 ustaw\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105. Obecnie istniej\u0105 dwie podstawowe teorie reguluj\u0105ce przynale\u017cno\u015b\u0107 terytori\u00f3w tego regionu. Wed\u0142ug pierwszej, teorii morza pe\u0142nego, obszar Arktyki w ca\u0142o\u015bci obj\u0119ty jest prawem wolno\u015bci \u017ceglugi. Druga teoria m\u00f3wi natomiast o sektorach, a wed\u0142ug niej pa\u0144stwo, kt\u00f3re przylega do obszar\u00f3w arktycznych ro\u015bci sobie prawo do wszelkich terytori\u00f3w, odkrytych i nie odkrytych, kt\u00f3re le\u017c\u0105 w jego sektorze. Jak wskazuje United States Geological Survey, dno morskie Arktyki kryje co najmniej 90 miliard\u00f3w bary\u0142ek ropy naftowej i ok. 1,67 biliona metr\u00f3w sze\u015bciennych gazu ziemnego. To niemal 22 procent \u015bwiatowych zasob\u00f3w tych surowc\u00f3w.<\/a>[1]<\/a> Obficie wyst\u0119puj\u0105 tam r\u00f3wnie\u017c z\u0142o\u017ca klatratu metanu. Bogactwa naturalne powoduj\u0105, \u017ce pa\u0144stwa regionu arktycznego prowadz\u0105 sp\u00f3r o prawa do ich wydobycia.<\/p>\n\n\n\n

Oficjalny komunikat wydany przez administracj\u0119 Bia\u0142ego Domu wskazuje, i\u017c Stanom Zjednoczonym zale\u017cy na spokoju i wsp\u00f3\u0142pracy w regionie Arktyki. Zaprezentowanie nowej strategii, kt\u00f3rej realizacja przewidziana jest w czasie kolejnej dekady, jest kontynuacj\u0105 doktryny obowi\u0105zuj\u0105cej od 2013 roku. Aktualizacja w postaci nowej strategii k\u0142adzie jednak wi\u0119kszy nacisk na ochron\u0119 klimatu, i co najwa\u017cniejsze, z racji na pojawiaj\u0105ce si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci otwarcia nowych szlak\u00f3w morskich,  na rywalizacj\u0119 strategiczn\u0105, kt\u00f3ra znacz\u0105co przy\u015bpieszy\u0142a z powodu zmian klimatycznych, wojny napastniczej Federacji Rosyjskiej na Ukrainie oraz rosn\u0105cych wysi\u0142k\u00f3w Chi\u0144skiej Republiki Ludowej na rzecz rozszerzania strefy wp\u0142yw\u00f3w w tym regionie.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszym sygna\u0142em zagro\u017cenia ze strony Chi\u0144skiej Republiki Ludowej w Arktyce dla administracji Joe Bidena m\u00f3g\u0142 by\u0107 szczyt na Alasce, na kt\u00f3rym po raz pierwszy spotkali si\u0119 nowi przedstawiciele Waszyngtonu ze swoimi chi\u0144skimi odpowiednikami. Miejsce ich spotkania, przypadkowe lub nie, musia\u0142o da\u0107 do my\u015blenia sekretarzowi Blinkenowi. W obliczu rosn\u0105cych napi\u0119\u0107 na Pacyfiku, mniej rozpowszechnionym w \u015bwiadomo\u015bci decydent\u00f3w i ekspert\u00f3w wydaje si\u0119 by\u0107 fakt, i\u017c przewodnicz\u0105cy ChRL Xi Jinping d\u0105\u017cy do uczynienia swojego pa\u0144stwa \u201ewielkim mocarstwem polarnym\u201d do 2030 roku.<\/a>[2]<\/a> Jak w swoim raporcie \u201eNorthern expedition: China\u2019s Arctic activities and ambitions\u201d <\/em>dla Brookings Institution pisza Rush Doshi, Alexis Dale-Huang, Gaogi Zhang, Arktyka jest w postrzeganiu Chi\u0144skiej Republiki Ludowej wyznacznikiem \u201enowych granic strategicznych\u201d, o zbadanie i kontrol\u0119 kt\u00f3rych wraz z Antarktyd\u0105, dnem morskim i przestrzeni\u0105 kosmiczn\u0105 toczy si\u0119 obecnie rywalizacja mi\u0119dzy najwi\u0119kszymi geopolitycznymi mocarstwami \u015bwiata. D\u0105\u017cenia do dzia\u0142a\u0144 w tych obszarach otwarcie deklaruj\u0105 Chiny.<\/p>\n\n\n\n

Dla Federacji Rosyjskiej, obszar Arktyki stanowi podobne wyzwanie jak dla pozosta\u0142ych hegemonicznych pretendent\u00f3w do kontroli nad tym miejscem. Perspektywa Rosji jest jednak nieco inna. Z uwagi na coraz szerzej zakrojone dzia\u0142ania pa\u0144stw takich jak Stany Zjednoczone, czy Chi\u0144ska Republika Ludowa, Federacja Rosyjska traci widoczn\u0105 pozycj\u0119 lidera w tym regionie. Warto jednak doda\u0107, i\u017c nadal utrzymuje ponad po\u0142ow\u0119 wybrze\u017ca Oceanu Arktycznego i dysponuje najwi\u0119ksza liczb\u0105 lodo\u0142amaczy.<\/a>[3]<\/a> O znaczeniu Arktyki w kontek\u015bcie wojny na Ukrainie oraz procesu rozszerzania sk\u0142adu NATO m\u00f3wi\u0142 w maju przedstawiciel rosyjskiego MSZ, Niko\u0142aj Korczunow. Wskaza\u0142, i\u017c ze wzgl\u0119du na ch\u0119\u0107 przyst\u0105pienia Szwecji i Finlandii do NATO, terytorium Arktyki mo\u017ce przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w teatr dzia\u0142a\u0144 wojennych.<\/a>[4]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Wraz ze zmianami klimatycznymi, zmniejsza si\u0119 ilo\u015b\u0107 lodu na Biegunie P\u00f3\u0142nocnym, kt\u00f3ry do tej pory blokowa\u0142 du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 szlak\u00f3w morskich w tym regionie. Oczywistym jest w\u00f3wczas fakt, \u017ce \u015bwiatowe mocarstwa rozpoczn\u0105 starania o kontrol\u0119 nad jak najwi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 transportowej i terytorialnej mapy Oceanu Arktycznego. Do tego obszaru przenie\u015b\u0107 si\u0119 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c cz\u0119\u015b\u0107 napi\u0119\u0107 mi\u0119dzynarodowych. Potencjalne otwarcie pe\u0142nego szlaku transportowego w Arktyce po\u0142\u0105czy\u0142oby bowiem bezpo\u015bredni\u0105 drog\u0105 morsk\u0105 Ameryk\u0119 P\u00f3\u0142nocn\u0105 z Eurazj\u0105. Niew\u0105tpliwe korzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce z handlu, u\u0142atwienia dost\u0119pu do z\u0142\u00f3\u017c naturalnych przynios\u0142yby ze sob\u0105 r\u00f3wnie\u017c zagro\u017cenia. Potencjalne otwarcie drogi w Arktyce b\u0119dzie r\u00f3wnoznaczne z utworzeniem najkr\u00f3tszego kana\u0142u pomi\u0119dzy Stanami Zjednoczonymi, a ich konkurentami w regionie Oceanu Spokojnego.<\/p>\n\n\n\n

Najnowsza, arktyczna strategia Stan\u00f3w Zjednoczonych zak\u0142ada cztery podstawowe filary:<\/p>\n\n\n\n

  1. Bezpiecze\u0144stwo<\/li><\/ol>\n\n\n\n

    Pierwszorz\u0119dnym celem administracji Bidena w Arktyce s\u0105 dzia\u0142ania prewencyjne, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy\u0107 maj\u0105 neutralizacji wszelkich zagro\u017ce\u0144 dla Stan\u00f3w Zjednoczonych. Dzia\u0142ania podj\u0119te w tym zakresie polega\u0107 b\u0119d\u0105 na koordynacji podej\u015bcia do kwestii bezpiecze\u0144stwa wraz z sojusznikami USA w regionie. Stany Zjednoczone planuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c utrzymywa\u0107 regularn\u0105 obecno\u015b\u0107 wojskow\u0105 i dyplomatyczn\u0105 w regionie.<\/p>\n\n\n\n