{"id":2182,"date":"2022-11-11T22:19:37","date_gmt":"2022-11-12T04:19:37","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=2182"},"modified":"2022-11-11T22:19:38","modified_gmt":"2022-11-12T04:19:38","slug":"polska-usa-miedzy-miloscia-a-rozczarowaniem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2022\/11\/11\/polska-usa-miedzy-miloscia-a-rozczarowaniem\/","title":{"rendered":"Polska \u2013 USA: mi\u0119dzy mi\u0142o\u015bci\u0105 a rozczarowaniem"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Ryszard Czarnecki<\/a><\/h3>\n\n\n\n

Relacje polsko-ameryka\u0144skie s\u0105 wyj\u0105tkowe, zar\u00f3wno w wymiarze historycznym, jak i bie\u017c\u0105cej polityki mi\u0119dzynarodowej. Gospodarcz\u0105 pot\u0119g\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych budowa\u0142a ci\u0119\u017cka praca milion\u00f3w \u2013 na przestrzeni wiek\u00f3w \u2013 polskich imigrant\u00f3w. Ich dzieci, wnuki, prawnuki, s\u0142u\u017cyli USA jako \u017co\u0142nierze, policjanci, stra\u017cacy, przedsi\u0119biorcy, robotnicy i w mniejszym stopniu, niestety, politycy \u2013 cho\u0107 przecie\u017c te\u017c byli i tacy, nieraz zajmuj\u0105cy przez wiele kadencji fotel w Kongresie. Ale \u017ceby owe miliony naszych rodak\u00f3w mog\u0142y wyemigrowa\u0107 do nowego, coraz wi\u0119kszego terytorialnie pa\u0144stwa (dochodzi\u0142y przez ca\u0142y XIX wiek nowe stany) musia\u0142o najpierw ono powsta\u0107. A powsta\u0142o tak\u017ce dzi\u0119ki znakomitej sztuce wojennej \u201ebohater\u00f3w dw\u00f3ch Narod\u00f3w\u201d \u2013 genera\u0142\u00f3w Tadeusza Ko\u015bciuszki, mistrza wojennej taktyki oraz legendarnego, os\u0142awionego dzielno\u015bci\u0105 i brawur\u0105 bohatera wojny o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 USA, za kt\u00f3r\u0105 odda\u0142 \u017cycie \u2013 Kazimierza Pu\u0142askiego. <\/p>\n\n\n\n


Nie zawsze by\u0142a to mi\u0142o\u015b\u0107:<\/p>\n\n\n\n

Lincoln, Roosevelt, Truman \u2026<\/p>\n\n\n\n


Potem nie zawsze by\u0142o wszak idyllicznie, bo jeden z najwybitniejszych prezydent\u00f3w w dziejach USA, Abraham Lincoln zanim zgin\u0105\u0142 w zamachu, wcze\u015bniej podj\u0105\u0142 jedn\u0105 z najbardziej niechlubnych decyzji i w dziejach relacji polsko-ameryka\u0144skich i w dziejach wolno\u015bciowej tradycji USA. Lincoln wyda\u0142 na pewn\u0105 \u015bmier\u0107 polskiego marynarza Aleksandra Milewskiego, kt\u00f3ry uciek\u0142 z rosyjskiego statku, cumuj\u0105cego w Stanach  i poszed\u0142 na front wojny secesyjnej do Wirginii, gdzie wst\u0105pi\u0142 do jednego z pu\u0142k\u00f3w artyleryjskich Unii walcz\u0105cych z Konfederatami. W\u0142adze Unii szybko wytropi\u0142y naszego rodaka i odda\u0142y go w r\u0119ce Rosjan. Po b\u0142yskawicznym procesie Milewskiego powieszono\u2026 
C\u00f3\u017c, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce nieszcz\u0119sny Abraham Lincoln, kt\u00f3rego \u017cycie osobiste by\u0142o pe\u0142ne udr\u0119ki z powodu \u017cony-wariatki, m\u00f3g\u0142 sta\u0107 si\u0119 pierwowzorem dla innego wsp\u00f3\u0142autora zdrady wobec Polski w Teheranie 1943 i Ja\u0142cie 1945 \u2013  prezydenta Franklina Delano Roosevelta. Kolejna zdrad\u0119, w Poczdamie, par\u0119 miesi\u0119cy po tej na Krymie, przypiecz\u0119towa\u0142 ju\u017c nast\u0119pca prezydenta na inwalidzkim w\u00f3zku, Harry S. Truman.   
Polacy, \u017cyj\u0105c nad Wis\u0142\u0105, Odr\u0105, Wart\u0105 i Bugiem,  nie maja specyficznych do\u015bwiadcze\u0144 w relacji z Waszyngtonem, kt\u00f3re s\u0105 udzia\u0142em obywateli Ameryki \u015arodkowej i \u0141aci\u0144skiej. Takim wyj\u0105tkowym do\u015bwiadczeniem by\u0142y s\u0142owa Roosevelta, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0105c o \u00f3wczesnym dyktatorze Nikaragui Anastasio Somozie, stwierdzi\u0142: \u201eSomoza by\u0107 mo\u017ce jest skur\u2026.yn, ale to nasz skur\u2026yn\u201d.
Im dalej od Ameryki, tym jej obraz wydaje si\u0119 by\u0107 bardziej wyidealizowany. W praktyce \u015brednio si\u0119 to ma do rzeczywisto\u015bci. Mieli\u015bmy w dziejach relacji obu kraj\u00f3w prezydenta Thomasa Woodrowa Wilsona, kt\u00f3ry w swej s\u0142ynnej deklaracji przypomnia\u0142 \u015bwiatu o konieczno\u015bci powrotu na map\u0119 pa\u0144stwa polskiego. I mieli\u015bmy tych, kt\u00f3rzy wzruszali ramionami s\u0142ysz\u0105c relacje Jana Karskiego o bestialstwie Niemc\u00f3w wobec obywateli RP (i nie tylko) \u017cydowskiego pochodzenia. 
Mieli\u015bmy tez bohatera, jak z ameryka\u0144skiego westernu, kt\u00f3ry zdefiniowa\u0142 Zwi\u0105zek Sowiecki jako \u201eImperium Z\u0142a\u201d  i czynnie z nim walczy\u0142, zreszt\u0105 g\u0142osz\u0105c chwa\u0142\u0119 polskiego papie\u017ca Jana Paw\u0142a II \u2013 mowa oczywi\u015bcie o Ronaldzie Wilsonie Reaganie. Ale mieli\u015bmy te\u017c  jego poprzednika, w\u0142a\u015bciciela plantacji orzeszk\u00f3w Jamesa Earla (Jimmy) Cartera, kt\u00f3ry naiwnie wierzy\u0142, \u017ce z Kremlem mo\u017cna si\u0119 dogada\u0107. Mieli\u015bmy te\u017c g\u0142osz\u0105cego historyczn\u0105 wielko\u015b\u0107 dzielnego polskiego narodu, narodu przeciwstawiaj\u0105cego si\u0119 totalitaryzmom, prezydenta Donalda Johna Trumpa, ale te\u017c jego poprzednika Barracka Husseina Obam\u0119, kt\u00f3ry bredzi\u0142  o \u201epolskich obozach \u015bmierci\u201d i za to nawet nie przeprosi\u0142. 
Mo\u017cna wiec powiedzie\u0107, \u017ce bilateralne relacje Warszawa \u2013 Waszyngton to dzieje mi\u0142o\u015bci,  ale te\u017c nieraz ci\u0119\u017ckich mi\u0142osnych zawod\u00f3w i zdrad. Jednak\u017ce naszym politykom, dyplomatom, ekspertom, szeroko rozumianym polskim elitom, kt\u00f3re zajmuj\u0105 si\u0119  polityk\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105, tak\u017ce w wymiarze \u201esoft-diplomacy\u201d dedykowa\u0142bym odej\u015bcie od  emocjonalnego stosunku do Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki. Nie kochajmy USA, bo ani one tego nie oczekuj\u0105, ani nie jest to dla nas korzystne. Ale te\u017c nie wpadajmy w czarn\u0105 rozpacz czy nawet \u015bwi\u0119te oburzenie, gdy jaki\u015b ameryka\u0144ski polityk  po raz kolejny b\u0119dzie mija\u0142 si\u0119 z prawda o lata \u015bwietlne  niczym kandydat na prezydenta Joseph Robinette (Joe) Biden, por\u00f3wnuj\u0105cy nasz kraj z Bia\u0142orusi\u0105. Starajmy si\u0119 odej\u015b\u0107 od tych nadmiernie pozytywnych emocji i ich rewersu w postaci emocji skrajnie negatywnych, kt\u00f3re s\u0105 udzia\u0142em ludzi (i narod\u00f3w), kt\u00f3rzy doznali zdrady opuszczenia, zawiedzionej przyja\u017ani.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n


Pragmatyzm, nie pas transmisyjny<\/p>\n\n\n\n

ani antyameryka\u0144ska heca\u2026<\/p>\n\n\n\n


Proponuj\u0119 twardy pragmatyzm. Sprowadza si\u0119 on do szukania wsp\u00f3lnych mianownik\u00f3w, m\u00f3wi\u0105c j\u0119zykiem matematycznym, szukania tego, co \u0142\u0105czy. M\u00f3wi\u0105c wprost: nic tak nie \u0142\u0105czy, jak wsp\u00f3lne interesy, zar\u00f3wno w sferze geopolitycznej, militarnej, jak te\u017c i stricte ekonomicznej. Polska potrzebuje dywersyfikacji gazu.  Amerykanie nam go sprzedaj\u0105, cho\u0107 mo\u017cemy tak\u017ce\/ lub kupi\u0107 go np. od Skandynaw\u00f3w, Azerbejd\u017canu, itd. Polska modernizuje armi\u0119 i potrzebuje uzbrojenia nie tylko produkowanego w Polsce. Amerykanie ch\u0119tnie je nam sprzedaj\u0105, cho\u0107 przecie\u017c mo\u017cemy kupowa\u0107 je tez od naszych partner\u00f3w z Unii Europejskiej. Polska chce ograniczy\u0107 wp\u0142ywy Rosji w regionie \u2013 to te\u017c wsp\u00f3lny mianownik z USA, cho\u0107 by\u0107 mo\u017ce nie tylko z USA. Takich wsp\u00f3lnych mianownik\u00f3w jest sporo\u2026
My\u015blmy wiec o relacjach z USA na skro\u015b pragmatycznie , eksponuj\u0105c wsp\u00f3lne interesy, a nie epatuj\u0105c odmienianiem przez wszystkie przypadki s\u0142owa \u201eprzyja\u017a\u0144\u201d\u2026
Stany Zjednoczone znane s\u0105 \u2013 poza Statu\u0105 Wolno\u015bci w regionie metropolitarnym Nowego Jorku \u2013 z pragmatyzmu. W imi\u0119 tego\u017c pragmatyzmu czyli troski o dobrze poj\u0119te w\u0142asne interesy powinni dba\u0107 o szczeg\u00f3lne relacje z Polsk\u0105. Tak, w\u0142a\u015bnie: szczeg\u00f3lne. Dlaczego? Bo po Brexicie i to nawet nie tyle po formalnym rozwodzie Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii P\u00f3\u0142nocnej z Unia Europejska, ale ju\u017c po samej decyzji referendalnej \u2013 USA zdecydowa\u0142y, \u017ce ich \u201esojusznikiem nr 1\u201d w UE b\u0119dzie Rzeczpospolita Polska. Sk\u0105din\u0105d to te\u017c by\u0142 wyb\u00f3r pragmatyczny: nasz kraj jest najwi\u0119kszy w tzw. \u201enowej Unii\u201d czyli w\u015br\u00f3d pa\u0144stw, kt\u00f3re z\u0142o\u017cy\u0142y akces do UE poczynaj\u0105c od 2004 roku \u2013 pa\u0144stw takich jest 11, nie licz\u0105c odleg\u0142ych geograficznie Cypru i Malty, te\u017c przecie\u017c kraj\u00f3w \u201enowej UE\u201d \u2013 a jest to region tradycyjnie najbardziej proameryka\u0144ski na Starym Kontynencie (pomijaj\u0105c mo\u017ce Albani\u0119 i Kosowo). Jeste\u015bmy  te\u017c cz\u0119\u015bci\u0105 \u201eG-5\u201d czyli jednym z pi\u0119ciu najwi\u0119kszych kraj\u00f3w Unii i oczywi\u015bcie, zn\u00f3w zdecydowanie najbardziej \u201epro-USA\u201d. 
Wreszcie Polska to pomost Unii na szeroko rozumiany Wsch\u00f3d, gdzie trwa cicha ekspansja Amerykan\u00f3w (cho\u0107by przyk\u0142ad Ukrainy), ale gdzie te\u017c znajduje si\u0119 pa\u0144stwo, kt\u00f3re w kilku regionach \u015bwiata wyra\u017anie przeszkadza Stanom Zjednoczonym, mimo \u017ce w 1867 roku sprzeda\u0142o im Alask\u0119 \u2013 czyli Rosja. Tym bardziej wiec jeste\u015bmy atrakcyjnym partnerem dla Waszyngtonu. Nawet je\u015bli teraz Biden b\u0119dzie, jak kiedy\u015b jego pryncypa\u0142 Obama, chcia\u0142  rozmawia\u0107 z UE via Berlin to i tak USA b\u0119d\u0105 musia\u0142y mie\u0107 tu specjalnego sojusznika-lidera pa\u0144stw Europy \u015arodkowo-Wschodniej, tradycyjnie zorientowanej na Waszyngton.             
Reasumuj\u0105c: trzeba uk\u0142ada\u0107 bilateralne relacje Polska \u2013 USA w oparciu o wsp\u00f3lne interesy i pragmatyzm. Nie jeste\u015bmy ameryka\u0144skim pasem transmisyjnym na Starym Kontynencie, ale te\u017c nigdy nie damy si\u0119 wci\u0105gn\u0105\u0107 w antyameryka\u0144sk\u0105 histeri\u0119, kt\u00f3ra jest udzia\u0142em europejskiej lewicy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ryszard Czarnecki Relacje polsko-ameryka\u0144skie s\u0105 wyj\u0105tkowe, zar\u00f3wno w wymiarze historycznym, jak i bie\u017c\u0105cej polityki mi\u0119dzynarodowej. Gospodarcz\u0105 pot\u0119g\u0119 Stan\u00f3w<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2183,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,9],"tags":[],"class_list":["post-2182","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polityka","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2182","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2182"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2184,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2182\/revisions\/2184"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2183"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}