{"id":2407,"date":"2022-11-20T21:29:35","date_gmt":"2022-11-21T03:29:35","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=2407"},"modified":"2022-11-20T21:29:36","modified_gmt":"2022-11-21T03:29:36","slug":"rada-stala-kep-staje-w-obronie-jana-pawla-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2022\/11\/20\/rada-stala-kep-staje-w-obronie-jana-pawla-ii\/","title":{"rendered":"Rada Sta\u0142a KEP staje w obronie Jana Paw\u0142a II"},"content":{"rendered":"\n

\u201eBezspornym faktem jest, \u017ce Jan Pawe\u0142 II by\u0142 papie\u017cem, kt\u00f3ry zgodnie z nabywan\u0105 wiedz\u0105 podj\u0105\u0142 zdecydowan\u0105 walk\u0119 z przypadkami wykorzystywania seksualnego dzieci i ma\u0142oletnich przez niekt\u00f3rych duchownych oraz wprowadzi\u0142 obowi\u0105zuj\u0105ce w ca\u0142ym Ko\u015bciele normy rozliczania tego typu przest\u0119pstw\u201d \u2013 o\u015bwiadczy\u0142a w swym stanowisku Rada Sta\u0142a Konferencji Episkopatu Polski.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Oto pe\u0142na tre\u015b\u0107 dokumentu stworzonego przez Rad\u0119 Sta\u0142\u0105 KEP w tej sprawie.<\/p>\n\n\n\n

\u201eW przestrzeni publicznej coraz cz\u0119\u015bciej s\u0142yszymy pytania o postaw\u0119 Jana Paw\u0142a II wobec dramatu wykorzystywania seksualnego os\u00f3b ma\u0142oletnich i bezbronnych przez duchownych, a tak\u017ce o spos\u00f3b reagowania na tego rodzaju przest\u0119pstwa podczas jego pontyfikatu. Coraz g\u0142o\u015bniej stawiana jest teza, \u017ce Papie\u017c nie podchodzi\u0142 w\u0142a\u015bciwie do tego rodzaju czyn\u00f3w i niewiele robi\u0142, aby ten problem rozwi\u0105za\u0107, a nawet go ukrywa\u0142. Wydaje si\u0119, \u017ce panuje swego rodzaju moda na formu\u0142owanie tego typu opinii. Wpisuje si\u0119 to w pr\u00f3by podwa\u017cenia autorytetu Jana Paw\u0142a II, a nawet zakwestionowania jego \u015bwi\u0119to\u015bci, potwierdzonej w procesie beatyfikacyjnym i kanonizacyjnym. W  konsekwencji stanowi to usi\u0142owanie pomniejszenia znaczenia tego wyj\u0105tkowego pontyfikatu dla Ko\u015bcio\u0142a, \u015bwiata, kultury i cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Medialny atak na \u015bw. Jana Paw\u0142a II i jego pontyfikat znajduje tak\u017ce swoj\u0105 przyczyn\u0119 w nastawieniu do jego nauczania, wyra\u017conego chocia\u017cby w takich encyklikach, jak Redemptor hominis<\/em> czy Veritatis splendor<\/em>, a tak\u017ce w g\u0142oszonej przez niego teologii cia\u0142a, co  nie odpowiada wsp\u00f3\u0142czesnym ideologiom propaguj\u0105cym hedonizm, relatywizm i nihilizm moralny.<\/p>\n\n\n\n

W tej sytuacji uczciwe szukanie prawdy i dawanie jej \u015bwiadectwa jest obowi\u0105zkiem ka\u017cdego prawego sumienia. Spojrzenie na dzia\u0142ania Jana Paw\u0142a II powinno uwzgl\u0119dnia\u0107 kontekst historyczny i \u00f3wczesny stan wiedzy, a tak\u017ce uwarunkowania, w jakich on \u017cy\u0142. By\u0142y one naznaczone przede wszystkim nast\u0119pstwami rewolucji kulturowej 1968 roku, odrzucaj\u0105cej obiektywne kryteria moralno\u015bci i osobowej odpowiedzialno\u015bci. Powszechnie g\u0142oszono, zw\u0142aszcza w \u015brodowiskach uniwersyteckich Zachodu, \u017ce wszystko ma t\u0119 sam\u0105 warto\u015b\u0107 i \u017ce, w konsekwencji, nie istnieje odt\u0105d \u017cadna r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy dobrem i z\u0142em, prawd\u0105 i fa\u0142szem, pi\u0119knem i brzydot\u0105. Obecnie pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe ideologie, kt\u00f3re s\u0105 spu\u015bcizn\u0105 rewolucji 1968 roku. Podwa\u017caj\u0105 one chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 antropologi\u0119, kt\u00f3rej podstawow\u0105 prawd\u0105 jest stworzenie cz\u0142owieka przez Boga, jako kobiet\u0119 i m\u0119\u017cczyzn\u0119, na Jego obraz i podobie\u0144stwo. W spos\u00f3b oczywisty walka z chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 wizj\u0105 cz\u0142owieka \u0142\u0105czy si\u0119 z pr\u00f3bami podwa\u017cania wielkiego autorytetu, jakim na ca\u0142ym \u015bwiecie cieszy si\u0119 \u015bw. Jan Pawe\u0142 II, kt\u00f3ry z ogromn\u0105 moc\u0105 g\u0142osi\u0142 t\u0119 wizj\u0119 na wszystkich wsp\u00f3\u0142czesnych mu areopagach.<\/p>\n\n\n\n

Staraj\u0105c si\u0119 zrozumie\u0107 podej\u015bcie Jana Paw\u0142a II do problemu wykorzystywania seksualnego ma\u0142oletnich, pragniemy pokaza\u0107 konsekwentnie podejmowane przez niego dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Ju\u017c w pocz\u0105tkach pontyfikatu w wprowadzonym przez Jana Paw\u0142a II w 1983 roku nowym \u201eKodeksie Prawa Kanonicznego\u201d jednoznacznie zobligowano prze\u0142o\u017conych ko\u015bcielnych do karania sprawiedliw\u0105 kar\u0105 cz\u0142onk\u00f3w kleru, b\u0119d\u0105cych sprawcami wykorzystania seksualnego ma\u0142oletnich, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c wydalenia ich ze stanu duchownego.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    W 1992 roku Jan Pawe\u0142 II og\u0142osi\u0142 \u201eKatechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego\u201d, kt\u00f3ry w artykule 2389 stwierdza, \u017ce \u201enadu\u017cycia seksualne pope\u0142niane przez doros\u0142ych na dzieciach lub m\u0142odzie\u017cy powierzonych ich opiece\u201d s\u0105 grzechem, b\u0119d\u0105cym \u201ejednocze\u015bnie gorsz\u0105cym zamachem na integralno\u015b\u0107 fizyczn\u0105 i moraln\u0105 m\u0142odych, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 nosi\u0107 jego pi\u0119tno przez ca\u0142e \u017cycie, oraz pogwa\u0142ceniem odpowiedzialno\u015bci wychowawczej\u201d.<\/p>\n\n\n\n

      \n
    1. Prawdopodobnie pierwszy powa\u017cny sygna\u0142 o przest\u0119pstwach seksualnych pope\u0142nianych przez duchownych na szkod\u0119 os\u00f3b ma\u0142oletnich dotar\u0142 do Jana Paw\u0142a II z Ko\u015bcio\u0142a w Stanach Zjednoczonych w 1985 roku za po\u015brednictwem nuncjusza apostolskiego w Waszyngtonie. By\u0142a to analiza dotycz\u0105ca nieskuteczno\u015bci dotychczasowych dzia\u0142a\u0144 Ko\u015bcio\u0142a w USA wobec sprawc\u00f3w wspomnianych przest\u0119pstw. O rzeczywistej skali tego zjawiska nie miano jednak wtedy pe\u0142nego wyobra\u017cenia.<\/li>\n\n\n\n
    2. Podczas wizyty ad limina <\/em>episkopatu USA w 1993 roku Jan Pawe\u0142 II zauwa\u017cy\u0142, \u017ce biskupi nie byli jednomy\u015blni w stosowaniu prawa karnego w odniesieniu do przest\u0119pstw seksualnych pope\u0142nianych przez duchownych. Dominowa\u0142a tendencja do minimalizowania znaczenia prawa karnego w \u017cyciu wsp\u00f3lnoty ko\u015bcielnej, a istniej\u0105ce narz\u0119dzia prawne cz\u0119sto nie by\u0142y stosowane. Nie u\u015bwiadamiano sobie r\u00f3wnie\u017c tego, jak g\u0142\u0119bokie i szkodliwe dla psychiki ofiar mog\u0105 by\u0107 skutki tych przest\u0119pstw. W tym samym bowiem czasie w skali \u015bwiatowej ros\u0142y w si\u0142\u0119 ruchy domagaj\u0105ce si\u0119 legalizacji pedofilii.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

      Po tej wizycie w li\u015bcie do biskup\u00f3w ameryka\u0144skich Jan Pawe\u0142 II napisa\u0142: \u201ekanoniczne kary, kt\u00f3re s\u0105 przewidziane za niekt\u00f3re przest\u0119pstwa i wyra\u017caj\u0105 spo\u0142eczn\u0105 dezaprobat\u0119 wobec z\u0142a, s\u0105 w pe\u0142ni uzasadnione. Pomagaj\u0105 one zachowa\u0107 wyra\u017ane rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy dobrem a z\u0142em, przyczyniaj\u0105 si\u0119 do moralnego zachowania, a tak\u017ce tworz\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 wagi pope\u0142nionego z\u0142a\u201d.<\/p>\n\n\n\n

      W drugiej cz\u0119\u015bci tego listu Jan Pawe\u0142 II przestrzega\u0142 przed traktowaniem z\u0142a moralnego jako okazji do sensacji. \u201eZ\u0142o rzeczywi\u015bcie mo\u017ce by\u0107 sensacyjne, ale sensacyjno\u015b\u0107 wok\u00f3\u0142 niego jest zawsze niebezpieczna dla moralno\u015bci\u201d \u2013 pisa\u0142. Mo\u017cliwe, \u017ce ten spos\u00f3b my\u015blenia Papie\u017ca by\u0142 pewn\u0105 konsekwencj\u0105 wynikaj\u0105c\u0105 z jego polskich bolesnych do\u015bwiadcze\u0144, gdy pod rz\u0105dami komunist\u00f3w mass media by\u0142y niejako urz\u0119dowo wrogie wobec Ko\u015bcio\u0142a i cz\u0119stokro\u0107 pojawiaj\u0105ce si\u0119 w niej informacje by\u0142y po prostu k\u0142amstwami i oszczerstwami. Postawa nieufno\u015bci i niedowierzania wobec pojawiaj\u0105cych si\u0119 zarzut\u00f3w dotycz\u0105cych duchownych by\u0142a zatem w du\u017cej mierze uzasadniona, tym bardziej \u017ce w systemie komunistycznym by\u0142y one cz\u0119sto sposobem dyskredytowania pozycji i dzia\u0142ania Ko\u015bcio\u0142a oraz okazj\u0105 do werbowania wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w spo\u015br\u00f3d duchowie\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

        \n
      1. Wydaje si\u0119, \u017ce w okresie od po\u0142owy lat osiemdziesi\u0105tych do po\u0142owy lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku skandal wykorzystania seksualnego rysowa\u0142 si\u0119 dla Jana Paw\u0142a II g\u0142\u00f3wnie jako problem Ko\u015bcio\u0142a w Stanach Zjednoczonych i w krajach anglosaskich. Dlatego w 1994 roku wyda\u0142 on indult dla Ko\u015bcio\u0142a w USA, kt\u00f3rego celem by\u0142o zapewnienie wi\u0119kszej ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy poprzez uzgodnienie przepis\u00f3w ko\u015bcielnych z prawem ameryka\u0144skim. Dokument ten podni\u00f3s\u0142 wiek ochrony os\u00f3b ma\u0142oletnich z 16 do 18 lat i wyd\u0142u\u017cy\u0142 okres przedawnienia przest\u0119pstw wykorzystania seksualnego ma\u0142oletnich do 10 lat od uko\u0144czenia 18. roku \u017cycia przez osob\u0119 skrzywdzon\u0105. Dwa lata p\u00f3\u017aniej, w 1996 roku, Papie\u017c wyda\u0142 podobny indult dla Ko\u015bcio\u0142a w Irlandii, sk\u0105d r\u00f3wnie\u017c zacz\u0119\u0142y nap\u0142ywa\u0107 informacje o przest\u0119pstwach seksualnych pope\u0142nionych przez duchownych.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

        \u015awiadomo\u015b\u0107 Papie\u017ca dotycz\u0105ca skali i skutk\u00f3w tych przest\u0119pstw wzrasta\u0142a zatem wraz z up\u0142ywem lat. Stawa\u0142o si\u0119 dla niego coraz bardziej jasne, \u017ce biskupi i wy\u017csi prze\u0142o\u017ceni zakonni nie podejmowali adekwatnych i przewidzianych prawem dzia\u0142a\u0144 oraz \u017ce nie radzili sobie z ich stosowaniem.<\/p>\n\n\n\n

          \n
        1. Dlatego, pomimo posoborowych tendencji decentralizacyjnych, w 2001 roku Jan Pawe\u0142 II wyda\u0142 dokument Sacramentorum sanctitatis tutela<\/em> dla ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a. Dziecko zosta\u0142o w nim ukazane jako jeden z najwi\u0119kszych skarb\u00f3w, kt\u00f3ry za wszelk\u0105 cen\u0119 nale\u017cy chroni\u0107. Krzywda wyrz\u0105dzona dziecku w sferze seksualnej zosta\u0142a uznana za jedno z najci\u0119\u017cszych przest\u0119pstw ko\u015bcielnych i zr\u00f3wnana z profanacj\u0105 Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu czy z\u0142amaniem tajemnicy spowiedzi. Aby unikn\u0105\u0107 bagatelizowania tych przest\u0119pstw w ramach Ko\u015bcio\u0142\u00f3w lokalnych, Papie\u017c na mocy tego dokumentu ustanowi\u0142 jurysdykcj\u0119 Stolicy Apostolskiej nad wszystkimi przypadkami wykorzystania seksualnego ma\u0142oletnich od momentu uprawdopodobnienia si\u0119 przest\u0119pstwa i nakaza\u0142 jego zg\u0142oszenie do Kongregacji Nauki Wiary. Odt\u0105d post\u0119powania karne prowadzone w tych sprawach zosta\u0142y zarezerwowane Stolicy Apostolskiej i po dzie\u0144 dzisiejszy pozostaj\u0105 pod jej \u015bcis\u0142\u0105 kontrol\u0105. Decyzja ta pokaza\u0142a, \u017ce Jan Pawe\u0142 II zda\u0142 sobie spraw\u0119 ze skali i globalnego charakteru kryzysu spowodowanego wykorzystaniem seksualnym dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Ta zmiana w stosowaniu i egzekwowaniu prawa by\u0142a prawdziwie bezprecedensowa. Z perspektywy czasu wida\u0107, \u017ce okaza\u0142a si\u0119 ona punktem prze\u0142omowym w walce Ko\u015bcio\u0142a z przest\u0119pstwami seksualnymi we w\u0142asnych szeregach. W \u015blad za tymi decyzjami Jana Paw\u0142a II Stolica Apostolska zobowi\u0105za\u0142a wszystkie Episkopaty do wprowadzenia szczeg\u00f3\u0142owych norm post\u0119powania w takich przypadkach, przy r\u00f3wnoczesnym respektowaniu prawa \u015bwieckiego.<\/li>\n\n\n\n
        2. Przejawem wzrastaj\u0105cej \u015bwiadomo\u015bci Papie\u017ca by\u0142o jego przem\u00f3wienie do kardyna\u0142\u00f3w ameryka\u0144skich w kwietniu 2002 roku podczas spotkania, kt\u00f3re by\u0142o bezpo\u015brednim nast\u0119pstwem fali ujawnie\u0144 przest\u0119pstw wobec dzieci i ma\u0142oletnich dokonanych przez osoby duchowne, sprowokowanej przez seri\u0119 artyku\u0142\u00f3w zamieszczonych w dzienniku \u201eBoston Globe\u201d. Dokonuj\u0105c diagnozy kryzysu, Jan Pawe\u0142 II wskaza\u0142 na b\u00f3l os\u00f3b zranionych przest\u0119pstwem. Ofiary nadu\u017cy\u0107 oraz ich rodziny zapewni\u0142 o \u201eswojej g\u0142\u0119bokiej solidarno\u015bci i trosce\u201d. Zaznaczy\u0142 przy tym, \u017ce zmierzenie si\u0119 z tymi bolesnymi skutkami musi odmieni\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 i uczyni\u0107 go bardziej \u015bwi\u0119tym. Podkre\u015bli\u0142 te\u017c, \u017ce kto krzywdzi m\u0142odych, jest tej \u015bwi\u0119to\u015bci zaprzeczeniem i \u017ce \u201ew kap\u0142a\u0144stwie i \u017cyciu zakonnym nie ma miejsca dla tych, kt\u00f3rzy krzywdziliby ma\u0142oletnich\u201d. Za istotn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 problemu uzna\u0142 te\u017c fakt, \u017ce \u201ewielu czuje si\u0119 zranionych sposobem podej\u015bcia hierarch\u00f3w do tych przest\u0119pstw\u201d oraz ich \u201edecyzjami, kt\u00f3re w skutkach okaza\u0142y si\u0119 b\u0142\u0119dne\u201d. Podana przez Papie\u017ca diagnoza kryzysu jest zatem jasna, a kierunek dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re maj\u0105 uzdrowi\u0107 sytuacj\u0119 \u2013 jednoznaczny.<\/li>\n\n\n\n
        3. Z przedstawionych dzia\u0142a\u0144 Jana Paw\u0142a II wobec ujawniaj\u0105cego si\u0119 coraz wyra\u017aniej kryzysu wy\u0142ania si\u0119 obraz Pasterza, kt\u00f3ry odwa\u017cnie i zdecydowanie pragn\u0105\u0142 si\u0119 z nim zmierzy\u0107, b\u0119d\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie \u015bwiadomy, \u017ce kryzys ten mo\u017ce zagrozi\u0107 zdolno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a do w\u0142a\u015bciwego pe\u0142nienia jego misji w \u015bwiecie. Papie\u017c doszed\u0142 do wniosku, \u017ce tylko \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142, stawiaj\u0105cy czo\u0142a problemowi wykorzystywania z jasno\u015bci\u0105 i determinacj\u0105\u201d mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c pom\u00f3c spo\u0142ecze\u0144stwu przeciwstawi\u0107 si\u0119 pladze przest\u0119pstw seksualnych wobec ma\u0142oletnich i bezbronnych. Widz\u0105c, \u017ce wobec tego problemu punktowe odpowiedzi nie s\u0105 wystarczaj\u0105cym rozwi\u0105zaniem, w 2001 roku Papie\u017c podj\u0105\u0142 decyduj\u0105cy krok i zmieni\u0142 prawo, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 narz\u0119dziem dla ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a. T\u0105 zmian\u0105 uruchomi\u0142 proces oczyszczania Ko\u015bcio\u0142a, kontynuowany przez jego nast\u0119pc\u00f3w: papie\u017cy Benedykta XVI i Franciszka.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

          Usi\u0142uj\u0105c dzisiaj zrozumie\u0107 \u00f3wczesn\u0105 sytuacj\u0119, trzeba te\u017c uwzgl\u0119dni\u0107 dominuj\u0105c\u0105 wtedy tak\u017ce w Ko\u015bciele mentalno\u015b\u0107 dyskrecji. Je\u015bli wi\u0119c nawet podejmowano jakie\u015b dzia\u0142ania, to jednocze\u015bnie panowa\u0142 l\u0119k i op\u00f3r przed ich transparentnym komunikowaniem.<\/p>\n\n\n\n

          Ponadto lektura raportu Stolicy Apostolskiej dotycz\u0105cego by\u0142ego kard. Theodora McCarricka ka\u017ce stawia\u0107 pytania o to, w jakim stopniu Jan Pawe\u0142 II by\u0142 rzetelnie informowany przez powo\u0142ane do tego organy, a w jakim stopniu pewne decyzje by\u0142y podejmowane bez jego wiedzy na innych szczeblach w\u0142adzy, zgodnie z kompetencjami. W ka\u017cdym razie raport nt. McCarrica nie pokazuje jakiegokolwiek \u201etuszowania\u201d czy \u201ezamiatania pod dywan\u201d przez Jana Paw\u0142a II przest\u0119pstw seksualnych, kt\u00f3rych dopu\u015bcili si\u0119 duchowni.<\/p>\n\n\n\n

          Pr\u00f3ba zrozumienia postawy i dzia\u0142a\u0144 \u015bwi\u0119tego Jana Paw\u0142a II mo\u017ce by\u0107 dla nas szans\u0105 na u\u015bwiadomienie sobie, \u017ce dzia\u0142anie Bo\u017ce przechodzi przez zwyk\u0142e \u2013 uwarunkowane kontekstem dziejowym i osobist\u0105 histori\u0105 \u2013 cz\u0142owiecze\u0144stwo. Jest tak\u017ce dla nas drog\u0105 do g\u0142\u0119bszego zrozumienia \u015bwi\u0119to\u015bci, kt\u00f3ra polega na heroicznym prze\u017cywaniu wiary, nadziei i mi\u0142o\u015bci. Papie\u017c wielk\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 otacza\u0142 ka\u017cdego cz\u0142owieka, o czym \u015bwiadczy jego \u017cycie i nauczanie. Og\u0142oszenie przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119to\u015bci cz\u0142owieka nie jest stwierdzeniem jego bezgrzeszno\u015bci, a tym bardziej bezb\u0142\u0119dno\u015bci, lecz uznaniem \u015bwiadectwa jego wi\u0119zi z Chrystusem, mimo i na przek\u00f3r ludzkim ograniczeniom i uwarunkowaniom.<\/p>\n\n\n\n

          Bezspornym faktem jest, \u017ce Jan Pawe\u0142 II by\u0142 papie\u017cem, kt\u00f3ry zgodnie z nabywan\u0105 wiedz\u0105 podj\u0105\u0142 zdecydowan\u0105 walk\u0119 z przypadkami wykorzystywania seksualnego dzieci i ma\u0142oletnich przez niekt\u00f3rych duchownych oraz wprowadzi\u0142 obowi\u0105zuj\u0105ce w ca\u0142ym Ko\u015bciele normy  rozliczania tego typu przest\u0119pstw, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce w \u201estanie kap\u0142a\u0144skim i \u017cyciu zakonnym nie ma miejsca dla tych, kt\u00f3rzy krzywdziliby m\u0142odych\u201d. Rozpocz\u0105\u0142 jak\u017ce wa\u017cny i kontynuowany do dzi\u015b proces oczyszczenia Ko\u015bcio\u0142a w tej sferze.<\/p>\n\n\n\n

          Jasna G\u00f3ra, 14 listopada 2022 roku\u201d.<\/p>\n\n\n\n

          \n

          episkopat.pl<\/em><\/h2>\n<\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

          \u201eBezspornym faktem jest, \u017ce Jan Pawe\u0142 II by\u0142 papie\u017cem, kt\u00f3ry zgodnie z nabywan\u0105 wiedz\u0105 podj\u0105\u0142 zdecydowan\u0105 walk\u0119 z<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2408,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,9],"tags":[],"class_list":["post-2407","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-religia","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2407","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2407"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2409,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2407\/revisions\/2409"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2408"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}