{"id":2501,"date":"2022-12-03T18:19:53","date_gmt":"2022-12-04T00:19:53","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=2501"},"modified":"2022-12-03T18:19:54","modified_gmt":"2022-12-04T00:19:54","slug":"wyrok-smierci-uratowal-mu-zycie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2022\/12\/03\/wyrok-smierci-uratowal-mu-zycie\/","title":{"rendered":"Wyrok \u015bmierci uratowa\u0142 mu \u017cycie"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\n

Ryszard Czarnecki<\/h2>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Trzy dni po tym, jak Parlament Europejski przyj\u0105\u0142 rezolucj\u0119 pot\u0119piaj\u0105c\u0105 Rosj\u0119 \u2013 formalno-prawnego spadkobierc\u0119 Zwi\u0105zku Sowieckiego \u2013 jako \u201epa\u0144stwo sponsoruj\u0105ce terroryzm\u201d, obchodzili\u015bmy setn\u0105 rocznic\u0119 urodzin Ryszarda Kaczorowskiego, ostatniego prezydenta Rzeczypospolitej rezyduj\u0105cego w Londynie, skazanego przez ten\u017ce Zwi\u0105zek Sowiecki na \u015bmier\u0107. Historia zatoczy\u0142a ko\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

\u017beby spotka\u0107 si\u0119 z ostatnim prezydentem II Rzeczypospolitej, instytucje pa\u0144stwa polskiego funkcjonuj\u0105ce na uchod\u017astwie zachowa\u0142y ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 instytucjonaln\u0105 \u2013 w jego urz\u0119dowej siedzibie na 43 Eaton Place (zwanej Zamkiem) trzeba by\u0142o wysi\u0105\u015b\u0107 na londy\u0144skiej stacji metra Sloane Square, p\u00f3j\u015b\u0107 w prawo, potem w lewo, a potem znowu w lewo.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

\u017beby jednak spotka\u0107 si\u0119 w jego domu, trzeba by\u0142o pojecha\u0107 lini\u0105 metra Jubilee Line do p\u00f3\u0142nocno-zachodniego Londynu do stacji metra Willesden Green (jedna stacja za Kilburn i dwie za West Hamstead), skr\u0119ci\u0107 w lewo, zn\u00f3w w lewo i dotrze\u0107 do 32 Anson Road. Aby by\u0107 go\u015bciem najpierw ministra ds. kraju w rz\u0105dzie premiera prof. Edwarda Szczepanika, a potem prezydenta RP, trzeba by\u0142o sobie na to zas\u0142u\u017cy\u0107, a wcze\u015bniej um\u00f3wi\u0107 si\u0119 telefonicznie. Do dzi\u015b pami\u0119tam numer telefonu do pana prezydenta: 452 51 94 (potem z prefiksem 81). Ten telefon od przesz\u0142o 12 lat milczy.<\/p>\n\n\n\n

Rozmowy o Polsce na Zamku i przy Anson Road<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Ryszard Kaczorowski zgin\u0105\u0142 pod Smole\u0144skiem w wieku 89 lat. Wyrok \u015bmierci wydany na niego, polskiego harcerza, przez sowiecki s\u0105d w Mi\u0144sku Bia\u0142oruskim w 1941 r. i po 100 dniach, kt\u00f3re druh Ryszard sp\u0119dzi\u0142 w celi \u015bmierci, zamieniony na dziesi\u0119\u0107 lat \u0142agru, ostatecznie wykonano po blisko siedmiu dekadach…<\/p>\n\n\n\n

Rozmawiaj\u0105c z nim, czu\u0142em, \u017ce s\u0142ucham cz\u0142owieka z pokolenia II RP. Pokolenia kieruj\u0105cego si\u0119 dewiz\u0105 \u017cyciow\u0105, kt\u00f3r\u0105 d\u0142ugo po nich wypowiedzia\u0142 prezydent USA John F. Kennedy: \u201eNie pytaj, co ci mo\u017ce da\u0107 ojczyzna. Zapytaj siebie, co ty mo\u017cesz da\u0107 ojczy\u017anie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Ten potomek szlacheckiego rodu herbu Jelita by\u0142 dumnym Polakiem. Cz\u0142owiekiem, dla kt\u00f3rego poj\u0119cia, takie jak: honor, uczciwo\u015b\u0107, s\u0142u\u017cba ojczy\u017anie by\u0142y czym\u015b oczywistym. Prezydent Kaczorowski m\u00f3g\u0142by powiedzie\u0107 o sobie s\u0142owami jednego ze swoich poprzednik\u00f3w Edwarda Raczy\u0144skiego, kt\u00f3ry na pytanie dziennikarza, czym dla niego jest ojczyzna, odpar\u0142, \u017ce to tak, jakby zapyta\u0107 jask\u00f3\u0142k\u0119, czym dla niej jest powietrze. Ten bia\u0142ostocki harcerz na pewno za swoje uzna\u0142by s\u0142owa szefa Kedywu (Kierownictwo Dywersji) AK, a w cywilu nauczyciela, p\u0142k. J\u00f3zefa Rybickiego, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142, \u017ce w szkole II Rzeczypospolitej patriotyzmu nie uczono \u2013 patriotyzmem si\u0119 oddycha\u0142o…<\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119tam rozmowy z prezydentem \u2013 te u niego w domu, gdzie jego \u017cona, pani Karolina, zawsze m\u00f3wi\u0142a do mnie \u201edruhu\u201d, r\u00f3wnie\u017c rozmowy na Zamku, a potem w moim mie\u015bcie Wroc\u0142awiu, kt\u00f3rego otrzyma\u0142 honorowe obywatelstwo, i w Warszawie. Rozmowy z patriot\u0105 \u2013 mo\u017ce w nieco staro\u015bwieckim, przedwojennym stylu, ale w najlepszym tego s\u0142owa rozumieniu. Cz\u0142owiekiem wierz\u0105cym \u2013 dla kt\u00f3rego wiara, Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142y czym\u015b bardzo wa\u017cnym. Politykiem, kt\u00f3ry z jednej strony by\u0142 wierny zasadom, a z drugiej szuka\u0142 kompromis\u00f3w. Cz\u0142owiekiem szanowanym, kt\u00f3ry dla wielu ludzi uosabia\u0142 majestat II Rzeczypospolitej \u2013 wolnej Polski, z czasem sk\u0105din\u0105d coraz bardziej idealizowanej.<\/p>\n\n\n\n

Zapami\u0119ta\u0142em szczeg\u00f3lnie jedn\u0105 z tych rozm\u00f3w, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce, gdy Polska wybija\u0142a si\u0119 na niepodleg\u0142o\u015b\u0107, ale komuna broni\u0142a si\u0119 mocno, wykorzystuj\u0105c czasem \u0142atwowierno\u015b\u0107 zas\u0142u\u017conych ludzi po naszej stronie. Prezydent powiedzia\u0142 wtedy: \u201eNa wojnie jak to na wojnie \u2013 czasem strzelaj\u0105 z ty\u0142u\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\u017bycie jak scenariusz filmu<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Mia\u0142 filmowy \u017cyciorys: jako niespe\u0142na 18-latek zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w podziemne harcerstwo, zosta\u0142 komendantem Szarych Szereg\u00f3w w rodzinnym Bia\u0142ymstoku oraz \u0142\u0105cznikiem mi\u0119dzy konspiracyjnym harcerstwem a komendantur\u0105 Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej. Aresztowany, wi\u0119ziony w Bia\u0142ymstoku i Mi\u0144sku, skazany na \u015bmier\u0107 \u2013 by\u0142 przekonany, \u017ce wyrok zostanie wykonany. Kilku jego koleg\u00f3w rozstrzelano. Jemu Opatrzno\u015b\u0107 zapisa\u0142a inn\u0105 drog\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Aresztowany w lipcu 1940 r. w letnim ubraniu prze\u017cy\u0142 przera\u017aliwe zimno w sowieckim wi\u0119zieniu dzi\u0119ki \u2013 kolejna filmowa scena \u2013 100 kartkom, bo tylu trzeba by\u0142o do napisania jego wyroku i uzasadnienia. Mia\u0142 adwokata z urz\u0119du, kt\u00f3ry w jego obronie nie powiedzia\u0142 ani s\u0142owa. Ale w ostatniej chwili da\u0142 mu wyrok i owa setka kartek uratowa\u0142a mojemu imiennikowi \u017cycie: nie spa\u0142 na samym betonie w celi, tylko na tych\u017ce kartkach \u2013 bez nich przymarza\u0142 do pod\u0142ogi. Co godzina budzi\u0142 si\u0119, \u017ceby chwil\u0119 si\u0119 porusza\u0107 i dzi\u0119ki temu ogrza\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W \u0142agrze \u2013 jak wspomina\u0142 najbli\u017cszym \u2013 pierwszy raz w \u017cyciu i ostatni (!) pi\u0142 alkohol. \u017beby przetrwa\u0107. By\u0142 to czysty spirytus\u2026 My\u015bla\u0142 o ucieczce. Wspomina\u0142 po latach o tym, \u017ce niekt\u00f3rzy wi\u0119\u017aniowie uciekali z \u201ekanapk\u0105\u201d. W pierwszej chwili nie zrozumia\u0142em. \u201eKanapka\u201d? Chodzi\u0142o o to, \u017ce aby prze\u017cy\u0107 wielodniow\u0105 ucieczk\u0119, trzeba by\u0142o zapewni\u0107 sobie po\u017cywienie. W \u0142agrze ludzie g\u0142odowali, zatem o prowiancie na drog\u0119 nie by\u0142o co marzy\u0107. Dlatego te\u017c \u201ekanapk\u0105\u201d by\u0142 s\u0142abszy wi\u0119zie\u0144, kt\u00f3rego specjalnie zabierano, bo gdy nie wytrzymywa\u0142 trud\u00f3w ucieczki, po\u015bwi\u0119cano go (i zjadanno) dla dobra reszty uciekinier\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Gdy wyszed\u0142 z \u0142agru i mia\u0142 jecha\u0107 do armii Andersa, wraz z koleg\u0105 poszli do balwierza, czyli fryzjera. Pan Ryszard wspomina\u0142 potem, \u017ce obaj stan\u0119li przed lustrem po raz pierwszy od wielu miesi\u0119cy. P\u00f3\u017aniejszy prezydent rozpozna\u0142 w lustrze cz\u0142owieka, kt\u00f3ry sta\u0142 obok \u2013 to by\u0142 kolega niedoli. Ale kim by\u0142 ten starszy jegomo\u015b\u0107 z brod\u0105 naprzeciwko? Dopiero po chwili zrozumia\u0142, \u017ce to on sam…
Jak tysi\u0105ce polskich \u017co\u0142nierzy z nieludzkiej ziemi, przez Persj\u0119 trafi\u0142 do W\u0142och. Walczy\u0142 pod Monte Cassino i pod Ankon\u0105. W wielkiej polskiej wiktorii w walce o niezdobyty klasztor straci\u0142 cz\u0119\u015bciowo \u2013 o czym wielu nie wie \u2013 s\u0142uch.<\/p>\n\n\n\n

\u201ePolski Londyn\u201d i rodzina<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Po wojnie wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 \u201ePolski Londyn\u201d \u2013 dzia\u0142a\u0142 w harcerstwie, dochodz\u0105c do zaszczytnej funkcji przewodnicz\u0105cego ZHP na obczy\u017anie i wsp\u00f3\u0142organizuj\u0105c zloty polskich harcerzy z ca\u0142ego \u015bwiata. \u017bon\u0119 Karolin\u0119 Marianpolsk\u0105, rodem ze Stanis\u0142awowa (r\u00f3wnie\u017c ewakuowana z armi\u0105 Andersa, przez Afryk\u0119 i o\u015brodek dla polskich dzieci nad jeziorem Wiktoria, trafi\u0142a do Anglii), pozna\u0142 na polskiej pota\u0144c\u00f3wce. \u201eCo za starszy pan mnie adoruje? \u201d \u2013 pomy\u015bla\u0142a. By\u0142o mi\u0119dzy nimi dziewi\u0119\u0107 lat r\u00f3\u017cnicy, a wi\u0119zienie i \u0142agier dodatkowo go postarzy\u0142y. Panna Karolina wola\u0142a ta\u0144czy\u0107 z innym, m\u0142odszym, ale druh Ryszard zacz\u0105\u0142 j\u0105 przekonywa\u0107, \u017ce jej faworyt tak naprawd\u0119\u2026 kuleje. Rzeczywi\u015bcie: przekupiony konkurent zacz\u0105\u0142 nagle kule\u0107. Mieli dwie c\u00f3rki: Jadwig\u0119 (Jagod\u0119) i Alicj\u0119, oraz pi\u0119cioro wnuk\u00f3w: Zenona, Wand\u0119, Ryszarda, Marcina i Krysi\u0119. Prawnuk\u00f3w prezydent ju\u017c nie do\u017cy\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Co roku pa\u0144stwo Kaczorowscy kultywowali zwyczaj, aby w rocznic\u0119 swojego \u015blubu i\u015b\u0107 do teatru. Tak te\u017c by\u0142o 19 lipca 1989 r. Po pierwszym akcie wyszli na przerw\u0119. Zaskoczeni zobaczyli czekaj\u0105cych na nich paru ludzi z Zamku. Ostatni w II Rzeczypospolitej starosta brac\u0142awski \u2013 \u00f3wczesny szef Kancelarii Prezydenta RP Bohdan Wendorff \u2013 podszed\u0142 do nich, stan\u0105\u0142 na baczno\u015b\u0107 i powiedzia\u0142: \u201ePrezydent Sabbat nie \u017cyje. Musimy pana ministra natychmiast zaprzysi\u0105c na prezydenta Rzeczypospolitej\u201d. Wyje\u017cd\u017caj\u0105c do teatru, minister Ryszard Kaczorowski nie przypuszcza\u0142, \u017ce jeszcze tego samego wieczoru sam, jako prezydent Ryszard Kaczorowski, zacznie gra\u0107 rol\u0119 w teatrze wielkiej polityki.<\/p>\n\n\n\n

Cze\u015b\u0107 Jego Pami\u0119ci!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ryszard Czarnecki Trzy dni po tym, jak Parlament Europejski przyj\u0105\u0142 rezolucj\u0119 pot\u0119piaj\u0105c\u0105 Rosj\u0119 \u2013 formalno-prawnego spadkobierc\u0119 Zwi\u0105zku Sowieckiego<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2502,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,9],"tags":[],"class_list":["post-2501","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publicystyka","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2501","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2501"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2501\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2503,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2501\/revisions\/2503"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2502"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2501"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2501"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2501"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}