{"id":2509,"date":"2022-12-03T18:23:52","date_gmt":"2022-12-04T00:23:52","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=2509"},"modified":"2022-12-03T18:23:53","modified_gmt":"2022-12-04T00:23:53","slug":"sw-andrzej-patron-nawrocenia-nie-poganstwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2022\/12\/03\/sw-andrzej-patron-nawrocenia-nie-poganstwa\/","title":{"rendered":"\u015aw. Andrzej: patron nawr\u00f3cenia, nie poga\u0144stwa!"},"content":{"rendered":"\n

Aposto\u0142 Andrzej, jeden z dwunastu najbli\u017cszych uczni\u00f3w Jezusa Chrystusa, pochodzi\u0142 z miejscowo\u015bci Betsajda, po\u0142o\u017conej na brzegu Jeziora Galilejskiego, nazywanego po hebrajsku Kinneret lub w greckim brzmieniu Genezaret. Okolice Betsajdy, podobnie jak ca\u0142a Galilea, ulega\u0142y hellenizacji, o czym \u015bwiadczy greckie imi\u0119 Aposto\u0142a \u2013 Andreas. \u017bydzi nigdy wcze\u015bniej i d\u0142ugo potem nie nadawali takich imion swoim dzieciom. Ze \u017ar\u00f3de\u0142 \u017cydowskich dowiadujemy si\u0119 tylko o jednym cz\u0142owieku o tym imieniu z tamtych czas\u00f3w \u2013 niejakim Andrzeju Lukuasie, kt\u00f3ry przewodzi\u0142 w powstaniu antyrzymskim w latach 115-117 n.e. na terenie Cyreny (dzisiejsza Libia).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u017bydzi z Judei traktowali Galilejczyk\u00f3w jako \u201egorszych \u017byd\u00f3w\u201d. Pojawiaj\u0105ce si\u0119 w Ewangeliach s\u0142owa o Galilei pogan (Mt 4, 15) lub o tym, \u017ce z Nazaretu nie mo\u017ce wyj\u015b\u0107 nic dobrego (J 1, 46), s\u0105 echem wieloletnich zgrzyt\u00f3w pomi\u0119dzy rabinami z Judei a prostym ludem galilejskim, podatnym na wp\u0142ywy hellenistyczne. Dochodzi\u0142o nawet do takich sytuacji, kiedy to \u015bluby religijne z\u0142o\u017cone w Galilei by\u0142y uwa\u017cane za niewa\u017cne w Judei. Mimo to nale\u017cy uwa\u017ca\u0107, \u017ce Andrzej pochodzi\u0142 z pobo\u017cnej \u017cydowskiej rodziny. Jego ojciec mia\u0142 na imi\u0119 Jochanan (hbr. \u201eB\u00f3g si\u0119 zmi\u0142uje\u201d) \u2013 czyli Jan, a jego brat \u2013 Szymon (hbr. \u201eB\u00f3g us\u0142yszy\u201d). Cho\u0107 byli prostymi rybakami, z pewno\u015bci\u0105 starali si\u0119 spe\u0142nia\u0107 wymagania, jakie stawia\u0142a Tora (Prawo Moj\u017ceszowe) ka\u017cdemu Izraelicie. Pomimo bowiem ub\u00f3stwa i niezbyt g\u0142\u0119bokiej wiedzy religijnej galilejscy \u017bydzi odznaczali si\u0119 wielk\u0105 gorliwo\u015bci\u0105 w wype\u0142nianiu prawa Moj\u017ceszowego oraz przywi\u0105zaniem do tradycji narodowych wynikaj\u0105cych z Tory. Pielgrzymowanie do Jerozolimy wi\u0105za\u0142o si\u0119 albo z przej\u015bciem przez wrog\u0105 Samari\u0119, albo prawie dwukrotnie d\u0142u\u017csz\u0105 drog\u0105 przez Jerycho i Pustyni\u0119 Judzk\u0105, ale mimo wszystko liczne pielgrzymki z Galilei regularnie, trzy razy w roku, przybywa\u0142y do Jerozolimy.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Razem z bratem Szymonem Andrzej gorliwie wyczekiwa\u0142 nadej\u015bcia Mesjasza i wyzwolenia z okupacji rzymskiej. Z tego powodu obaj zostali uczniami pewnego nazyrejczyka<\/em> o skrajnie ascetycznym usposobieniu \u2013 Jochanana (Jana) zwanego Chrzcicielem.<\/p>\n\n\n\n

Jan Chrzciciel nie by\u0142 rabinem. Nie uko\u0144czy\u0142 on \u017cadnej szko\u0142y rabinicznej, nie by\u0142 uczniem \u017cadnego s\u0142awnego rabina, nie by\u0142 te\u017c powi\u0105zany z \u017cadnym \u015brodowiskiem religijno-politycznym. Jego nauczanie by\u0142o bardzo niepokoj\u0105ce dla wszystkich \u017byd\u00f3w, poniewa\u017c normalnie nikt z nich nie musia\u0142 si\u0119 zanurza\u0107, a\u017ceby uzyska\u0107 odpuszczenie grzech\u00f3w. Odpuszczenie grzech\u00f3w mo\u017cna by\u0142o otrzyma\u0107 na drodze sk\u0142adania ofiar, natomiast do z\u0142o\u017cenia ofiary konieczne by\u0142o oczyszczenie rytualne, trwaj\u0105ce kilka dni, zwi\u0105zane raczej z obmywaniem. Pe\u0142ne zanurzenie by\u0142o wymagane jedynie w przypadku, kiedy poganin chcia\u0142 przyj\u0105\u0107 judaizm.<\/p>\n\n\n\n

I w tej sytuacji pojawia si\u0119 jaki\u015b nazyrejczyk<\/em>, kt\u00f3ry \u201enie je i nie pije\u201d (Mt 11, 18), mieszka na pustyni i ubiera si\u0119 w odzienie z sier\u015bci wielb\u0142\u0105da, i kt\u00f3ry nawo\u0142uje ka\u017cdego \u017byda do obmycia przez zanurzenie. Nic dziwnego, \u017ce zaniepokojeni rabini, kap\u0142ani i prosty lud szli do niego z pytaniem: \u201eKim ty jeste\u015b? Czy jeste\u015b Eliaszem? Czy jeste\u015b prorokiem? Czy jeste\u015b mesjaszem?\u201d. \u017baden bowiem zwyk\u0142y \u017byd bez wykszta\u0142cenia rabinicznego nie mia\u0142by prawa poucza\u0107 kogokolwiek na temat oczyszczenia, gdyby nie by\u0142 co najmniej prorokiem.<\/p>\n\n\n\n

Niestety, Jan Chrzciciel sprawi\u0142 \u017bydom zaw\u00f3d. On nie by\u0142 mesjaszem, ani nawet zwyk\u0142ym prorokiem. Nie zna\u0142 si\u0119 na skomplikowanych obrz\u0119dach oczyszczenia i nie da\u0142o si\u0119 z nim dyskutowa\u0107 na ten temat (por. J 3, 25-26). Jedyne, co potrafi\u0142, to napomina\u0107 kr\u00f3la Heroda, \u017ce \u017cyje w grzesznym, zakazanym przez Tor\u0119 zwi\u0105zku z \u017con\u0105 w\u0142asnego brata. Dlatego po pocz\u0105tkowym \u201esukcesie\u201d w kr\u00f3tkim czasie wielu jego uczni\u00f3w odesz\u0142o. Mi\u0119dzy innymi do innego nietypowego nauczyciela, Jezusa z Nazaretu, na kt\u00f3rego Jan Chrzciciel wskaza\u0142, nazywaj\u0105c Go Barankiem Bo\u017cym.<\/p>\n\n\n\n

Jednym z pierwszych uczni\u00f3w, kt\u00f3ry zainteresowa\u0142 si\u0119 osob\u0105 nowego nauczyciela, by\u0142 w\u0142a\u015bnie Andrzej, syn Jana, brat Szymona. Jan Ewangelista opowiada, \u017ce Andrzej razem z nie nazwanym z imienia koleg\u0105 poszed\u0142 zapyta\u0107 Jezusa, gdzie On mieszka, i pozosta\u0142 u Niego (J 1, 37-40). W tamtych realiach oznacza\u0142o to, \u017ce porzucili oni swojego starego mistrza i przy\u0142\u0105czyli si\u0119 do nowego. Uczniowie bowiem nie tylko s\u0142uchali wyk\u0142ad\u00f3w swojego rabina, ale tak\u017ce mieszkali z nim, jedli i brali udzia\u0142 we wszystkich wydarzeniach, w kt\u00f3rych on bra\u0142 udzia\u0142.<\/p>\n\n\n\n

By\u0107 mo\u017ce ju\u017c to pierwsze spotkanie z Jezusem wywar\u0142o na Andrzeju tak wielkie wra\u017cenie, \u017ce zapragn\u0105\u0142 on znale\u017a\u0107 swojego brata Szymona, by mu oznajmi\u0107, \u017ce oto tu jest mesjasz, i zaprowadzi\u0107 brata do Niego. Mo\u017cliwe jednak, \u017ce Andrzej uzna\u0142 Jezusa za mesjasza na podstawie \u015bwiadectwa swojego poprzedniego mistrza. Tak czy inaczej, w tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej Andrzej zosta\u0142 nazwany \u201epierwszym powo\u0142anym\u201d (\u03a0\u03c1\u03c9\u03c4\u03cc\u03ba\u03bb\u03b7\u03c4\u03bf\u03c2).<\/p>\n\n\n\n

W Ewangeliach synoptycznych (Mateusza, Marka i \u0141ukasza) o Andrzeju jest mowa tylko w zwi\u0105zku z jego powo\u0142aniem przez Jezusa: w opowiadaniu o samym powo\u0142aniu na ucznia oraz w opowiadaniu o wybraniu spo\u015br\u00f3d uczni\u00f3w Dwunastu. Jedynym wyj\u0105tkiem jest Mk 13,3: \u201eA gdy siedzia\u0142 na G\u00f3rze Oliwnej, naprzeciw \u015bwi\u0105tyni, pytali Go na osobno\u015bci Piotr, Jakub, Jan i Andrzej: Powiedz nam, kiedy to nast\u0105pi? I jaki b\u0119dzie znak, gdy to wszystko zacznie si\u0119 spe\u0142nia\u0107?\u201d Andrzej jest tutaj jednym z czterech \u201eciekawskich\u201d, nie mog\u0105cych si\u0119 doczeka\u0107 wybuchu powstania przeciwko Rzymianom w celu ustanowienia panowania Jezusa nad Izraelem.<\/p>\n\n\n\n

W Ewangelii Jana natomiast Andrzej wyst\u0119puje w roli po\u015brednika pomi\u0119dzy prozelitami a Jezusem, do kt\u00f3rego ci nieobeznani ze zwyczajami \u017cydowskimi ludzie bali si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107: \u201eA w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy przybyli, aby odda\u0107 pok\u0142on [Bogu] w czasie \u015bwi\u0119ta, byli te\u017c niekt\u00f3rzy Grecy. Oni wi\u0119c przyst\u0105pili do Filipa, pochodz\u0105cego z Betsaidy Galilejskiej, i prosili go m\u00f3wi\u0105c: Panie, chcemy ujrze\u0107 Jezusa. Filip poszed\u0142 i powiedzia\u0142 Andrzejowi. Z kolei Andrzej i Filip poszli i powiedzieli Jezusowi\u201d (Jana 12,20-22). Z ca\u0142ego grona 12 Aposto\u0142\u00f3w tylko ci dwaj nosili greckie imiona. Wygl\u0105da na to, \u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego prozelici obdarzyli ich zaufaniem i uznali za \u201eswoich\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Poza tym, jako najbli\u017cszy ucze\u0144 Chrystusa, Andrzej uczestniczy we wszystkich wydarzeniach Jego \u017cycia, s\u0142ucha Jego nauk, jest \u015bwiadkiem ustanowienia Eucharystii w czasie Ostatniej Wieczerzy, a tak\u017ce m\u0119ki i zmartwychwstania Jezusa. Po raz ostatni spotykamy Andrzeja w Dziejach Apostolskich, kiedy po Wniebowst\u0105pieniu Pana powraca on z innymi uczniami do Jerozolimy (Dz 1,12-13). Tradycja chrze\u015bcija\u0144ska podaje, \u017ce do\u015b\u0107 wcze\u015bnie, by\u0107 mo\u017ce, ju\u017c w latach 30., wyruszy\u0142 on w podr\u00f3\u017c misyjn\u0105. Przemierza\u0142 terytorium dzisiejszej Grecji i Turcji, a nawet przedosta\u0142 si\u0119 na drugi brzeg Morza Czarnego na Krym. Stamt\u0105d mia\u0142 uda\u0107 si\u0119 na p\u00f3\u0142noc wzd\u0142u\u017c rzeki Dniepr i dotrze\u0107 a\u017c do Kijowa.<\/p>\n\n\n\n

Ewangelizacja, prowadzona przez \u015bw. Andrzeja, nie zawsze by\u0142a skuteczna. Tradycja przekazuje liczne opowiadania o niebezpiecze\u0144stwach i prze\u015bladowaniach. Np. w Synopie Andrzej by\u0142 poddany torturom i ledwo uszed\u0142 z \u017cyciem dzi\u0119ki cudownej ingerencji Boga. Ewangelizacja Scyt\u00f3w i S\u0142owian nie przynios\u0142a trwa\u0142ego efektu; dopiero po 10 wiekach Ru\u015b Kijowska przyjmuje chrzest. Jednak w wielu miejscach ko\u015bcio\u0142y, za\u0142o\u017cone przez \u015bw. Andrzeja, przetrwa\u0142y i kwit\u0142y przez wieki. Jednym z najbardziej znanych owoc\u00f3w pracy \u015bw. Andrzeja jest za\u0142o\u017cenie Ko\u015bcio\u0142a w Konstantynopolu (Bizancjum). Udaj\u0105c si\u0119 w dalsz\u0105 podr\u00f3\u017c w 38 roku n.e., ustanowi\u0142 on biskupem niejakiego Stachysa, kt\u00f3rego bezpo\u015brednim 270. nast\u0119pc\u0105 jest dzisiejszy Patriarcha Ekumeniczny Bart\u0142omiej.<\/p>\n\n\n\n

\u015aw. Andrzej zgin\u0105\u0142 \u015bmierci\u0105 m\u0119cze\u0144sk\u0105 w Patrze, do kt\u00f3rej przyby\u0142, by g\u0142osi\u0107 Ewangeli\u0119. W\u0142adze rzymskie najpierw uwi\u0119zi\u0142y Aposto\u0142a, ale t\u0142umy wiernych przychodzi\u0142y do wi\u0119zienia, by s\u0142ucha\u0107 jego kaza\u0144. Obawiaj\u0105c si\u0119 zamieszek, w\u0142adca Egeusz skaza\u0142 go na ukrzy\u017cowanie, lecz wed\u0142ug podania, jego krzy\u017c mia\u0142 kszta\u0142t litery X<\/strong> (w ten spos\u00f3b \u015bw. Andrzej jest ukazywany na ikonach). Ukrzy\u017cowany Aposto\u0142 przez dwa dni cierpia\u0142, wisz\u0105c na krzy\u017cu, jednak ca\u0142y czas przemawia\u0142 do zgromadzonych na miejscu ka\u017ani t\u0142um\u00f3w. Mn\u00f3stwo ludzi, poruszonych s\u0142owami cierpi\u0105cego Aposto\u0142a, wyznawa\u0142o swoje grzechy, nawracaj\u0105c si\u0119 do Jezusa. Zacz\u0119to naciska\u0107 na Egeusza, by u\u0142askawi\u0107 niewinnego zreszt\u0105 Andrzeja i zdj\u0105\u0107 go z krzy\u017ca. W\u0142adca uleg\u0142 naciskom, ale kiedy ju\u017c \u017co\u0142nierze mieli go zdejmowa\u0107, Aposto\u0142 odda\u0142 ducha. To mia\u0142o miejsce 30 listopada 60 roku.<\/p>\n\n\n\n

Takie by\u0142o \u017cycie i \u015bwiadectwo \u015bw. Andrzeja Aposto\u0142a, pierwszego powo\u0142anego, zhellenizowanego \u017byda, kochaj\u0105cego swoj\u0105 Ojczyzn\u0119 i nar\u00f3d, przywi\u0105zanego do tradycji Izraela. Mia\u0142 on odwag\u0119 porzuci\u0107 ciche spokojne \u017cycie, sw\u00f3j nar\u00f3d i ukochany kraj, by uda\u0107 si\u0119 nie tylko do pogan, kt\u00f3rych kultur\u0119 i j\u0119zyk dobrze zna\u0142, ale te\u017c daleko poza obszary \u015bwiata cywilizowanego. Pomimo przeszk\u00f3d i trudno\u015bci, czasami bity i prze\u015bladowany, g\u0142osi\u0142 poganom Zbawienie przez Jezusa Chrystusa, nawo\u0142uj\u0105c ich do porzucenia barbarzy\u0144skich praktyk, m.in. ba\u0142wochwalstwa, okultyzmu i wr\u00f3\u017cbiarstwa, zakazanego przez samego Boga w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym. Swoje \u015bwiadectwo przypiecz\u0119towa\u0142 w\u0142asn\u0105 krwi\u0105, po\u015bwi\u0119caj\u0105c ewangelizacji nawet ostatnie godziny swojego \u017cycia, pe\u0142ne cierpienia i fizycznego b\u00f3lu.<\/p>\n\n\n\n

Nie \u0142ud\u017amy si\u0119, \u015bw. Andrzej nie jest patronem \u201edobrej zabawy\u201d, a tym bardziej zabawy andrzejkowej, po\u0142\u0105czonej z wr\u00f3\u017ceniem. Jest raczej patronem nawr\u00f3cenia i wierno\u015bci Bogu. Znajd\u017amy wi\u0119c lepszy spos\u00f3b upami\u0119tnienia m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci Andrzeja Aposto\u0142a ni\u017c oddawanie si\u0119 poga\u0144skim zabawom, po\u0142\u0105czonych z wr\u00f3\u017cbiarstwem, wyra\u017anie sprzecznym z Ewangeli\u0105, kt\u00f3r\u0105 g\u0142osi\u0142 i za kt\u00f3r\u0105 odda\u0142 \u017cycie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n

Miros\u0142aw Rucki<\/strong> (tekst opublikowany pierwotnie w „Mi\u0142ujcie si\u0119!<\/a><\/strong>” 2010-12-14)<\/p>\n<\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Aposto\u0142 Andrzej, jeden z dwunastu najbli\u017cszych uczni\u00f3w Jezusa Chrystusa, pochodzi\u0142 z miejscowo\u015bci Betsajda, po\u0142o\u017conej na brzegu Jeziora Galilejskiego,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2510,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,9],"tags":[],"class_list":["post-2509","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-religia","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2509","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2509"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2509\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2511,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2509\/revisions\/2511"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2510"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}