{"id":2518,"date":"2022-12-03T18:28:55","date_gmt":"2022-12-04T00:28:55","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=2518"},"modified":"2022-12-03T18:28:55","modified_gmt":"2022-12-04T00:28:55","slug":"powstanie-zamojskie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2022\/12\/03\/powstanie-zamojskie\/","title":{"rendered":"Powstanie zamojskie"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\n

Tadeusz P\u0142u\u017ca\u0144ski<\/h2>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Gehenna Polak\u00f3w z Zamojszczyzny zacz\u0119\u0142a si\u0119 w nocy z 27 na 28 listopada 1942 r. Pierwszym celem niemieckich oddzia\u0142\u00f3w wysiedle\u0144czych sta\u0142a si\u0119 wioska Skierbiesz\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Chodzi\u0142o o stworzenie, zgodnie z rozkazem Heinricha Himmlera, niemieckiego pasa wzd\u0142u\u017c \u00f3wczesnej granicy III Rzeszy ze Zwi\u0105zkiem Sowieckim i bazy wypadowej dla germanizacji Ukrainy i Bia\u0142orusi. W przej\u015bciowych obozach Polacy byli segregowani do pracy przymusowej, eksterminacji w obozach koncentracyjnych, cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a zakwalifikowana do rasy pan\u00f3w (nale\u017ca\u0142o posiada\u0107 niemieckie cechy rasowe) i zgermanizowana. Dotyczy\u0142o to r\u00f3wnie\u017c polskich dzieci, kt\u00f3re trafia\u0142y do niemieckiego obozu koncentracyjnego w \u0141odzi (w\u00f3wczas Litzmannstadt).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Polacy oczywi\u015bcie stawili op\u00f3r. Pierwsze starcie \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej z grup\u0105 pacyfikacyjn\u0105 nast\u0105pi\u0142o ju\u017c 29 listopada, dwa dni po nalocie na Skierbiesz\u00f3w. Tego samego dnia inna grupa AK zaatakowa\u0142a niemieckich nasiedle\u0144c\u00f3w we wsi Udrycze. Kolejarze informowali o transportach \u015bmierci do Auschwitz, Majdanka, \u0141odzi. Na trasie przejazdu mieszka\u0144cy z nara\u017ceniem \u017cycia wykupywali szczeg\u00f3lnie ma\u0142oletnie ofiary. Op\u00f3r przybra\u0142 charakter masowy i zbrojny. Polega\u0142 na samoobronie, przeciwdzia\u0142aniu ekspedycjom wysiedlaj\u0105cym. Wielka w tym rola komendanta g\u0142\u00f3wnego Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich Franciszka Kami\u0144skiego. Partyzanci r\u00f3\u017cnych formacji skutecznie walczyli z kolonizatorami, pal\u0105c zasiedlone przez nich wsie i uwalniaj\u0105c represjonowanych Polak\u00f3w. 1 lutego 1943 r. Polacy stoczyli zwyci\u0119sk\u0105 bitw\u0119 pod Zaborecznem, kt\u00f3ra zapobieg\u0142a pacyfikacji tej wsi i powstrzyma\u0142a na p\u00f3\u0142 roku wysiedlenia Zamojszczyzny. Pokonany major Ernst Schweiger, dow\u00f3dca I Zmechanizowanego Batalionu \u017bandarmerii, w swoim raporcie m\u00f3wi\u0142 o ataku 700\u2013800-osobowego oddzia\u0142u (naprawd\u0119 partyzant\u00f3w by\u0142o 250), u\u017cywaj\u0105c terminu \u201epowstanie\u201d. Kolejni niemieccy dow\u00f3dcy te\u017c pisali o \u201epowstaniu zamojskim\u201d, kt\u00f3re zagra\u017ca nie tylko pacyfikacjom i wysiedleniom, ale ca\u0142ej III Rzeszy. W ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy 1942 r. i 1943 r. z ok. 300 wsi Zamojszczyzny Niemcy wywie\u017ali ponad 100 tys. mieszka\u0144c\u00f3w, w tym ok. 30 tys. dzieci cz\u0119\u015bciowo przeznaczonych do germanizacji. Na miejsce Polak\u00f3w chcieli osiedli\u0107 ok. 60 tys. etnicznych Niemc\u00f3w z innych kraj\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie z Besarabii, Bo\u015bni, Serbii, S\u0142owenii, ZSRS oraz Ukrainy. Wszystko pod has\u0142em \u201eHeim ins Reich\u201d (Do domu w Rzeszy) i tworzenia na Wschodzie \u201eprzestrzeni \u017cyciowej\u201d (Lebensraum). Z Ukrainy Niemcy przesiedlali nie tylko swoich etnicznych obywateli, lecz tak\u017ce Ukrai\u0144c\u00f3w (Ukraineraktion).<\/p>\n\n\n\n

Gdyby nie powstanie zamojskie, ofiar by\u0142oby znacznie wi\u0119cej. I gdyby nie Elna Gistedt-Kiltynowicz, szwedzka \u015bpiewaczka operowa, kt\u00f3ra we wrze\u015bniu 1939 r. zdecydowa\u0142a si\u0119 pozosta\u0107 w podbitej Warszawie. Z ambasady neutralnej Szwecji wypo\u017cyczy\u0142a ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0119, kt\u00f3r\u0105 pojecha\u0142a na Zamojszczyzn\u0119 i wykupywa\u0142a od Niemc\u00f3w polskie dzieci. Zmuszona do wyjazdu w 1949 r. przez komunist\u00f3w Elna polskim sierotom zapisa\u0142a przed samotn\u0105 \u015bmierci\u0105 w domu opieki w Szwecji ca\u0142y sw\u00f3j maj\u0105tek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tadeusz P\u0142u\u017ca\u0144ski Gehenna Polak\u00f3w z Zamojszczyzny zacz\u0119\u0142a si\u0119 w nocy z 27 na 28 listopada 1942 r. Pierwszym<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2519,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,9],"tags":[],"class_list":["post-2518","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publicystyka","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2518","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2518"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2518\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2520,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2518\/revisions\/2520"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2519"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2518"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2518"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2518"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}