{"id":2578,"date":"2022-12-07T20:04:51","date_gmt":"2022-12-08T02:04:51","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=2578"},"modified":"2022-12-07T20:04:52","modified_gmt":"2022-12-08T02:04:52","slug":"sw-ambrozy-biskup-i-doktor-kosciola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2022\/12\/07\/sw-ambrozy-biskup-i-doktor-kosciola\/","title":{"rendered":"\u015aw. Ambro\u017cy, biskup i doktor Ko\u015bcio\u0142a"},"content":{"rendered":"\n

Ambro\u017cy urodzi\u0142 si\u0119 oko\u0142o 340 r. w Trewirze, \u00f3wczesnej stolicy cesarstwa (dzi\u015b w Niemczech). Jego ojciec by\u0142 namiestnikiem cesarskim, prefektem Galii. Biskupstwo powsta\u0142o tu ju\u017c w wieku III\/IV, od wieku VIII by\u0142o ju\u017c stolic\u0105 metropolii. Po \u015bw. Marcelinie i po \u015bw. Uraniuszu Satyrze, Ambro\u017cy by\u0142 trzecim z kolei dzieckiem namiestnika.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Podanie g\u0142osi, \u017ce przy narodzeniu Ambro\u017cego, ku przera\u017ceniu matki, r\u00f3j pszcz\u00f3\u0142 osiad\u0142 na ustach niemowl\u0119cia. Matka chcia\u0142a ten r\u00f3j si\u0142\u0105 odegna\u0107, ale roztropny ojciec kaza\u0142 poczeka\u0107, a\u017c r\u00f3j ten sam si\u0119 poderwa\u0142 i odlecia\u0142. Paulin, kt\u00f3ry by\u0142 sekretarzem naszego \u015awi\u0119tego oraz pierwszym jego biografem, wspomina o tym wydarzeniu. Ojciec po tym wypadku zawo\u0142a\u0142: „Je\u015bli niemowl\u0119 \u017cy\u0107 b\u0119dzie, to b\u0119dzie kim\u015b wielkim!”. Wr\u00f3\u017cono, \u017ce Ambro\u017cy b\u0119dzie wielkim m\u00f3wc\u0105. W owych czasach by\u0142 zwyczaj, \u017ce chrzest odk\u0142adano jak najp\u00f3\u017aniej, aby mo\u017cliwie przed sam\u0105 \u015bmierci\u0105 w stanie niewinno\u015bci przej\u015b\u0107 do wieczno\u015bci. Innym powodem odk\u0142adania chrztu by\u0142 fakt, \u017ce ten sakrament przyj\u0119cia do grona wyznawc\u00f3w Chrystusa traktowano nader powa\u017cnie, z ca\u0142\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce przyj\u0119te zobowi\u0105zania trzeba wype\u0142nia\u0107. Dlatego Ambro\u017cy przez wiele lat by\u0142 tylko katechumenem, czyli kandydatem, za\u015b chrzest przyj\u0105\u0142 dopiero przed otrzymaniem godno\u015bci biskupiej. Potem sam b\u0119dzie ten zwyczaj zwalcza\u0142.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Po \u015bmierci ojca, gdy Ambro\u017cy mia\u0142 zaledwie rok, wraz z matk\u0105 i rodze\u0144stwem przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Rzymu. Tam ucz\u0119szcza\u0142 do szko\u0142y gramatyki i wymowy. Kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 r\u00f3wnocze\u015bnie w prawie. O jego wykszta\u0142ceniu najlepiej \u015bwiadcz\u0105 pisma, kt\u00f3re pozostawi\u0142. Po uko\u0144czeniu nauki za\u0142o\u017cy\u0142 w\u0142asn\u0105 szko\u0142\u0119. W 365 roku, kiedy Ambro\u017cy mia\u0142 25 lat, uda\u0142 si\u0119 z bratem \u015bw. Satyrem do Syrmium (dzisiejsze Mitrovica), gdzie by\u0142a stolica prowincji Pannonii. Gubernatorem jej bowiem by\u0142 przyjaciel ojca, Rufin. Pozosta\u0142 tam przez 5 lat, po czym dzi\u0119ki protekcji Rufina Ambro\u017cy zosta\u0142 mianowany przez cesarza namiestnikiem prowincji Ligurii-Emilii ze stolic\u0105 w Mediolanie. Ambro\u017cy pozostawa\u0142 na tym stanowisku przez 3 lata (370-373). Zaledwie uporz\u0105dkowa\u0142 prowincj\u0119 i doprowadzi\u0142 do \u0142adu jej finanse, zosta\u0142 wybrany biskupem Mediolanu, zmar\u0142 bowiem aria\u0144ski biskup tego miasta, Auksencjusz. Przy wyborze nowego biskupa powsta\u0142 gwa\u0142towny sp\u00f3r: katolicy chcieli mie\u0107 biskupa swojego, a arianie swojego (arianizm kwestionowa\u0142 r\u00f3wno\u015b\u0107 i jedno\u015b\u0107 Os\u00f3b Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej, zosta\u0142 pot\u0119piony ostatecznie na Soborze Konstantynopolita\u0144skim w 381 r.).<\/p>\n\n\n\n

Ambro\u017cy uda\u0142 si\u0119 do ko\u015bcio\u0142a na mocy swojego urz\u0119du, jak r\u00f3wnie\u017c dla zapobie\u017cenia ewentualnym rozruchom. Kiedy obie strony nie mog\u0142y doj\u015b\u0107 do zgody, jakie\u015b dzieci\u0119 mia\u0142o zawo\u0142a\u0107: „Ambro\u017cy biskupem!” Wszyscy uznali to za g\u0142os Bo\u017cy i zawo\u0142ali: „Ambro\u017cy biskupem!” Zaskoczony namiestnik cesarski prosi\u0142 o czas do namys\u0142u. Skorzysta\u0142 z nastaj\u0105cej nocy i uciek\u0142 z miasta. Rano jednak ujrza\u0142 si\u0119 na koniu u bram Mediolanu. Widz\u0105c w tym wol\u0119 Bo\u017c\u0105, postanowi\u0142 wi\u0119cej si\u0119 jej nie opiera\u0107. O wyborze powiadomiono cesarza Walentyniana, kt\u00f3ry wyrazi\u0142 na to swoj\u0105 zgod\u0119. Dnia 30 listopada 373 r. Ambro\u017cy przyj\u0105\u0142 chrzest i wszystkie \u015bwi\u0119cenia, a 7 grudnia zosta\u0142 konsekrowany na biskupa. Rozda\u0142 ubogim ca\u0142y sw\u00f3j maj\u0105tek. Na wiadomo\u015b\u0107 o wyborze Ambro\u017cemu swoje gratulacje przes\u0142ali papie\u017c \u015bw. Damazy I i \u015bw. Bazyli Wielki.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszym aktem nowego biskupa by\u0142o uproszenie \u015bw. Bazylego, by przys\u0142a\u0142 mu relikwie \u015bw. Dionizego, biskupa Mediolanu, wygnanego przez arian do Kapadocji (zmar\u0142 tam w 355 r.). \u015aw. Bazyli ch\u0119tnie wy\u015bwiadczy\u0142 t\u0119 przys\u0142ug\u0119 delegacji mediola\u0144skiej. Relikwie powitano uroczy\u015bcie. Z tej okazji Ambro\u017cy wyg\u0142osi\u0142 porywaj\u0105c\u0105 mow\u0119, kt\u00f3r\u0105 wszystkich zachwyci\u0142. Odt\u0105d b\u0119dzie g\u0142osi\u0142 s\u0142owo Bo\u017ce przy ka\u017cdej okazji, uwa\u017caj\u0105c nauczanie ludu za sw\u00f3j podstawowy pasterski obowi\u0105zek. Sam r\u00f3wnie\u017c w ka\u017cdy Wielki Post przygotowywa\u0142 osobi\u015bcie katechumen\u00f3w na przyj\u0119cie w Wielk\u0105 Sobot\u0119 chrztu. W rz\u0105dach by\u0142 \u0142agodny, spokojny, rozwa\u017cny, sprawiedliwy, \u017cyczliwy. Kap\u0142ani mieli wi\u0119c w swoim biskupie najpi\u0119kniejszy wz\u00f3r dobrego pasterza.<\/p>\n\n\n\n

Wielk\u0105 wag\u0119 przyk\u0142ada\u0142 do liturgii. Jego imieniem do dzi\u015b jest nazywany ryt, kt\u00f3ry mia\u0142 spory wp\u0142yw na liturgi\u0119 rzymsk\u0105 i kt\u00f3ry zosta\u0142 zachowany do dzisiaj; celebracje w liturgii ambrozja\u0144skiej dozwolone s\u0105 w diecezji mediola\u0144skiej i we w\u0142oskoj\u0119zycznej cz\u0119\u015bci Szwajcarii.<\/p>\n\n\n\n

Ambro\u017cy da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako pasterz rozwa\u017cny, wra\u017cliwy na krzywd\u0119 ludzk\u0105. Wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 siln\u0105 wol\u0105, poczuciem \u0142adu, zmys\u0142em praktycznym. Cieszy\u0142 si\u0119 wielkim autorytetem, o czym \u015bwiadcz\u0105 nadawane mu okre\u015blenia: „kolumna Ko\u015bcio\u0142a”, „per\u0142a, kt\u00f3ra b\u0142yszczy na palcu Boga”. Idea\u0142em przy\u015bwiecaj\u0105cym dzia\u0142alno\u015bci \u015bw. Ambro\u017cego by\u0142o pa\u0144stwo, w kt\u00f3rym Ko\u015bci\u00f3\u0142 i w\u0142adza \u015bwiecka wzajemnie udzielaj\u0105 sobie pomocy, a wiara spaja cesarstwo.<\/p>\n\n\n\n

Dla odpowiedniego przygotowania kleru diecezjalnego Ambro\u017cy za\u0142o\u017cy\u0142 rodzaj seminarium-klasztoru tu\u017c za murami miasta. \u017byciu przebywaj\u0105cych tam kap\u0142an\u00f3w nada\u0142 regu\u0142\u0119. Sam te\u017c cz\u0119sto ich nawiedza\u0142 i przebywa\u0142 z nimi. By\u0142 wsz\u0119dzie tam, gdzie uwa\u017ca\u0142, \u017ce jego obecno\u015b\u0107 jest wskazana: w roku 376 wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w Syrmium w wyborze prawowitego biskupa, a w dwa lata potem w tym samym mie\u015bcie uczestniczy\u0142 w synodzie przeciw arianom. Wzi\u0105\u0142 tak\u017ce udzia\u0142 w podobnym synodzie w Akwilei, na kt\u00f3rym usuni\u0119to ostatnich biskup\u00f3w aria\u0144skich (381). W roku 382 Ambro\u017cy wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w synodzie w Rzymie, zwo\u0142anym przez papie\u017ca przeciwko apolinarystom (kwestionuj\u0105cym r\u00f3wno\u015b\u0107 boskiej i ludzkiej natury Chrystusa) oraz przeciwko antypapie\u017cowi Ursynowi. W roku 383 uda\u0142 si\u0119 do Trewiru, by om\u00f3wi\u0107 pilne sprawy ko\u015bcielne.<\/p>\n\n\n\n

W roku 378 przenios\u0142a si\u0119 do Mediolanu matka cesarza Walentyniana II, Justyna, jawna zwolenniczka arian. Zabra\u0142a jedn\u0105 z bazylik dla swoich wyznawc\u00f3w i obsadzi\u0142a aria\u0144skimi duchownymi sw\u00f3j zamek. Na swym 12-letnim synu wymog\u0142a, \u017ceby prefektem (namiestnikiem) miasta mianowa\u0142 poganina, Symmacha, a gubernatorem ca\u0142ego okr\u0119gu mediola\u0144skiego Pretestata, innego poganina. W tym czasie legiony og\u0142osi\u0142y cesarzem Maksymiana. Walentynian II, niepewny o sw\u00f3j los, przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Mediolanu, ulegaj\u0105c we wszystkim matce-ariance. Gdy Ambro\u017cy uda\u0142 si\u0119 do Wenecji na pocz\u0105tku roku 386, Justyna wymog\u0142a na cesarzu, \u017ceby wyda\u0142 dekret r\u00f3wnouprawnienia dla arian z gro\u017ab\u0105 kary \u015bmierci dla ich „prze\u015bladowc\u00f3w”. Kiedy za\u015b Ambro\u017cy powr\u00f3ci\u0142 do Mediolanu, nakaza\u0142a aria\u0144skiemu biskupowi Mercurino Aussenzio zaj\u0105\u0107 dla arian bazylik\u0119 Porziana. Uprzedzony przedtem o niebezpiecze\u0144stwie, Ambro\u017cy zamkn\u0105\u0142 si\u0119 w tej w\u0142a\u015bnie bazylice wraz z ludem. Stra\u017c cesarska wraz z arianami otoczy\u0142a ko\u015bci\u00f3\u0142, ale Ambro\u017cy ich do niego nie wpu\u015bci\u0142. Obl\u0119\u017cenie trwa\u0142o przez szereg dni i nocy (podobno a\u017c dwa miesi\u0105ce). Mieszka\u0144cy Mediolanu donosili pokarm obl\u0119\u017conym. Poniewa\u017c mog\u0142o to sko\u0144czy\u0107 si\u0119 rewolt\u0105, arianie musieli ust\u0105pi\u0107, gdy\u017c stanowili ju\u017c w\u00f3wczas mniejszo\u015b\u0107. Wywo\u0142a\u0142o to ogromny entuzjazm, a Ambro\u017cemu przynios\u0142o daleki rozg\u0142os. W dwa lata potem zmar\u0142a Justyna. Poniewa\u017c wzrasta\u0142a liczba wiernych, a w mie\u015bcie by\u0142y tylko trzy ko\u015bcio\u0142y, Ambro\u017cy wystawi\u0142 dalsze dwa oraz kilka kaplic.<\/p>\n\n\n\n

Pod wp\u0142ywem Ambro\u017cego cesarz Gracjan zrzek\u0142 si\u0119 tytu\u0142u i stroju arcykap\u0142ana, jaki przynale\u017ca\u0142 cesarzom rzymskim, usun\u0105\u0142 pos\u0105g Zwyci\u0119stwa oraz zni\u00f3s\u0142 przywileje kap\u0142an\u00f3w poga\u0144skich i westalek. Nie mniej serdeczne stosunki \u0142\u0105czy\u0142y Ambro\u017cego z nast\u0119pc\u0105 Gracjana, cesarzem Teodozjuszem Wielkim, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c na pewien czas obra\u0142 sobie w Mediolanie stolic\u0119. Cesarz, nie bez wp\u0142ywu biskupa Mediolanu, dekretem z roku 390 nakaza\u0142 trzyma\u0107 si\u0119 orzecze\u0144 soboru nicejskiego (325), w roku nast\u0119pnym zabroni\u0142 wr\u00f3\u017cb i og\u0142osi\u0142 kary za powr\u00f3t do poga\u0144stwa. W 390 roku wybuch\u0142y zamieszki w Tesalonice, w Macedonii. Cesarz \u0142atwo je u\u015bmierzy\u0142, lecz w swojej zapalczywo\u015bci kaza\u0142 zebra\u0107 si\u0119 mieszka\u0144com miasta w amfiteatrze i wymordowa\u0142 ponad 7000 os\u00f3b. Kiedy wraca\u0142 z Werony do Mediolanu, Ambro\u017cy, wstrz\u0105\u015bni\u0119ty wypadkami w Tesalonice, wystosowa\u0142 do niego list pe\u0142en czci, ale i wyrzutu, prosz\u0105c Teodozjusza, aby za t\u0119 publiczn\u0105, g\u0142o\u015bn\u0105 zbrodni\u0119 przyj\u0105\u0142 publiczn\u0105 pokut\u0119. Jak wielki mia\u0142 Ambro\u017cy autorytet, \u015bwiadczy fakt, \u017ce cesarz pokut\u0119 wyznaczon\u0105 przyj\u0105\u0142 i przez trzy miesi\u0105ce nie wst\u0119powa\u0142 do ko\u015bcio\u0142a (jako grzesznik). Pod wp\u0142ywem kaza\u0144 \u015bw. Ambro\u017cego nawr\u00f3ci\u0142 si\u0119 \u015bw. Augustyn, kt\u00f3rego biskup ochrzci\u0142 w 387 r.<\/p>\n\n\n\n

W roku 392 Ambro\u017cy uda\u0142 si\u0119 a\u017c do Kapui, by wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w synodzie zwo\u0142anym dla pot\u0119pienia herezji, kt\u00f3ra Maryi odmawia\u0142a dziewictwa. Chcia\u0142 uda\u0107 si\u0119 tak\u017ce do Pawii, by wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w instalacji nowego biskupa (397). Niestety, zabrak\u0142o mu si\u0142. Po\u017cegna\u0142 ziemi\u0119 dla nieba dnia 4 kwietnia 397 roku, maj\u0105c ok. 57 lat. Pochowano go w Mediolanie w bazylice, kt\u00f3ra dzisiaj nosi nazw\u0119 \u015bw. Ambro\u017cego, obok \u015bmiertelnych szcz\u0105tk\u00f3w \u015bwi\u0119tych m\u0119czennik\u00f3w Gerwazego i Protazego.<\/p>\n\n\n\n

Pozostawi\u0142 po sobie liczne pisma moralno-ascetyczne i dogmatyczne oraz hymny – te wesz\u0142y na sta\u0142e do liturgii. Bogat\u0105 spu\u015bcizn\u0119 literack\u0105 stanowi\u0105 przede wszystkim kazania, komentarze do Ewangelii \u015bw. \u0141ukasza, mowy i 91 list\u00f3w. Pracowity \u017cywot zako\u0144czy\u0142 traktatem o dobrej \u015bmierci. Z powodu bogatej spu\u015bcizny literackiej zosta\u0142 zaliczony, obok \u015bw. Augustyna, \u015bw. Hieronima i \u015bw. Grzegorza I Wielkiego, do grona czterech wielkich doktor\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a zachodniego. Jego \u015bwi\u0119to ustalono w rocznic\u0119 konsekracji biskupiej. Jest patronem Bolonii i Mediolanu oraz pszczelarzy.<\/p>\n\n\n\n

W ikonografii \u015bw. Ambro\u017cy przedstawiany jest w stroju pontyfikalnym. Malarze cz\u0119sto ukazywali go w grupie czterech ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a. Jego atrybutami s\u0105: bicz o trzech rzemieniach, dziecko w ko\u0142ysce, go\u0142\u0105b i ptasie pi\u00f3ro jako znak boskiej inspiracji, ksi\u0119ga, krzy\u017c, mitra, model ko\u015bcio\u0142a, napis: „Dobra mowa jest jak plaster miodu”, pastora\u0142, pi\u00f3ro, ul.<\/p>\n\n\n\n

\n

brewiarz.pl<\/strong><\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ambro\u017cy urodzi\u0142 si\u0119 oko\u0142o 340 r. w Trewirze, \u00f3wczesnej stolicy cesarstwa (dzi\u015b w Niemczech). Jego ojciec by\u0142 namiestnikiem<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2579,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,9],"tags":[],"class_list":["post-2578","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-religia","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2578","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2578"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2578\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2580,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2578\/revisions\/2580"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2579"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}