{"id":2637,"date":"2022-12-14T19:17:23","date_gmt":"2022-12-15T01:17:23","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=2637"},"modified":"2022-12-14T19:17:24","modified_gmt":"2022-12-15T01:17:24","slug":"sw-jan-od-krzyza-niezwykly-mistyk-ktory-uczy-przechodzic-przez-noc-ciemna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2022\/12\/14\/sw-jan-od-krzyza-niezwykly-mistyk-ktory-uczy-przechodzic-przez-noc-ciemna\/","title":{"rendered":"\u015aw. Jan od Krzy\u017ca. Niezwyk\u0142y mistyk, kt\u00f3ry uczy przechodzi\u0107 przez \u201enoc ciemn\u0105\u201d"},"content":{"rendered":"\n

Juan de Yepes by\u0142 trzecim z kolei dzieckiem Gonzaleza de Yepes i Katarzyny Alvarez. Przyszed\u0142 na \u015bwiat w 1542 roku w Fontiveros, w pobli\u017cu miasta Avila (Hiszpania). Mia\u0142 dw\u00f3ch braci: Ludwika i Franciszka, ale pierwszy z nich zmar\u0142 nied\u0142ugo po urodzeniu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Warunki w domu by\u0142y bardzo ci\u0119\u017ckie, gdy\u017c rodzina wyrzek\u0142a si\u0119 Gonzaleza za to, \u017ce b\u0119d\u0105c szlachcicem \u015bmia\u0142 wzi\u0105\u0107 za \u017con\u0119 dziewczyn\u0119 z ludu. Jeszcze ci\u0119\u017csze warunki nasta\u0142y, kiedy zmar\u0142 ojciec. Jan mia\u0142 w\u00f3wczas dwa i p\u00f3\u0142 roku. Matka przenios\u0142a si\u0119 z dzie\u0107mi do Arevalo (1548), a potem do Medina del Campo (1551). Jan zosta\u0142 oddany do przytu\u0142ku.<\/p>\n\n\n\n

Potem pracowa\u0142 w szpitalu, by nast\u0119pnie pr\u00f3bowa\u0107 r\u00f3\u017cnych zawod\u00f3w u kolejnych majstr\u00f3w: w tkactwie, krawiectwie, snycerstwie, jako malarz, jako zakrystian, wreszcie jako piel\u0119gniarz. Za zebrane z trudem pieni\u0105dze uczy\u0142 si\u0119 w kolegium jezuickim w Medinie (1559-1563), jednocze\u015bnie pracuj\u0105c na swoje utrzymanie. W roku 1563, maj\u0105c 21 lat, wst\u0105pi\u0142 do karmelit\u00f3w i wtedy obra\u0142 sobie imi\u0119 Jan od \u015bw. Macieja. W zakonie napotka\u0142 na znaczne rozlu\u017anienie. Dlatego gdy sk\u0142ada\u0142 \u015bluby, czyni\u0142 to z my\u015bl\u0105 o profesji wed\u0142ug dawnej obserwancji. Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w filozoficznych i teologicznych w Salamance, w 25. roku \u017cycia otrzyma\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie (1567).<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W dniu swojej Mszy prymicyjnej spotka\u0142 \u015bw. Teres\u0119 z Avila, kt\u00f3ra podj\u0119\u0142a si\u0119 dzie\u0142a reformy \u017ce\u0144skiej ga\u0142\u0119zi Karmelu. Te dwie bratnie dusze zrozumia\u0142y si\u0119 i postanowi\u0142y wyt\u0119\u017cy\u0107 wszystkie si\u0142y dla reformy obu rodzin karmelita\u0144skich. W nast\u0119pnym roku \u015bw. Teresa nam\u00f3wi\u0142a pewnego szlachcica, \u017ceby ofiarowa\u0142 dom w Duruelo na za\u0142o\u017cenie pierwszej fundacji reformy. Tam przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 Jan wraz z dwoma przyjaci\u00f3\u0142mi, kt\u00f3rych pozyska\u0142 dla reformy. 28 listopada 1568 r. z\u0142o\u017cyli \u015blub zachowania pierwotnej regu\u0142y. Jan przybra\u0142 sobie w\u00f3wczas imi\u0119 Jana od Krzy\u017ca. Postanowi\u0142 pozosta\u0107 wierny reformie, cho\u0107by „mia\u0142 to przyp\u0142aci\u0107 \u017cyciem”. Wkr\u00f3tce okaza\u0142o si\u0119, \u017ce b\u0119dzie mia\u0142 okazj\u0119 da\u0107 dow\u00f3d tej wierno\u015bci. W latach 1569-1571 zosta\u0142 wybrany na mistrza nowicjatu. W roku 1570 musia\u0142 jednak przenie\u015b\u0107 klasztor do Pastrany. W roku 1571 zosta\u0142 rektorem pierwszego klasztoru karmelit\u00f3w w Alcali, kt\u00f3ry przyj\u0105\u0142 reform\u0119. R\u00f3wnocze\u015bnie pe\u0142ni\u0142 obowi\u0105zki spowiednika karmelitanek zreformowanych w Avila (1572-1577).<\/p>\n\n\n\n

W post\u0119powaniu Jana prze\u0142o\u017ceni dopatrzyli si\u0119 niesubordynacji. Obawiali si\u0119 rozk\u0142adu zakonu. Posypa\u0142y si\u0119 napomnienia i nakazy. Gdy Jan okazywa\u0142 si\u0119 na nie g\u0142uchy, zosta\u0142 aresztowany w Avila w nocy z dnia 2 na 3 grudnia 1577 roku i si\u0142\u0105 zabrany do Toledo. Wtr\u0105cony do wi\u0119zienia klasztornego, by\u0142 nie tylko pozbawiony wolno\u015bci, ale skazany na g\u0142\u00f3d i cz\u0119st\u0105 ch\u0142ost\u0119. Nie za\u0142ama\u0142 si\u0119 jednak. Jak sam pisa\u0142, w „paszczy wieloryba” przeby\u0142 9 miesi\u0119cy. Pan B\u00f3g w tych miesi\u0105cach udr\u0119ki zalewa\u0142 go potokami pociech mistycznych. „Noce ciemne” d\u0142ugiego wi\u0119zienia wykorzysta\u0142 dla do\u015bwiadczenia nie mniej bolesnego stanu, kiedy Pan B\u00f3g pozornie opuszcza swoich wybranych, by ich zupe\u0142nie oczy\u015bci\u0107 i ogo\u0142oci\u0107 z niepo\u017c\u0105danych pragnie\u0144, uczu\u0107 i przywi\u0105za\u0144.<\/p>\n\n\n\n

15 sierpnia 1578 roku uda\u0142o mu si\u0119 uciec z zakonnego wi\u0119zienia w Toledo po d\u0142ugich i \u017cmudnych do tego przygotowaniach. Bracia z w\u0142asnego klasztoru przyj\u0119li go z wielk\u0105 rado\u015bci\u0105. 9 pa\u017adziernika tego roku wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w kapitule, na kt\u00f3rej zosta\u0142 wybrany prze\u0142o\u017conym konwentu w Jaen, w Andaluzji. W roku nast\u0119pnym (1579) otworzy\u0142 nowy dom reformy, w Baeza, gdzie pozosta\u0142 jako prze\u0142o\u017cony do 1582 r. W roku 1581 z dom\u00f3w zreformowanych karmelit\u00f3w utworzona zosta\u0142a osobna prowincja. Zezwoli\u0142 na to papie\u017c Grzegorz XIII specjalnym breve<\/em> z 22 lipca 1580 roku.<\/p>\n\n\n\n

Cierpienia Jana podj\u0119te dla reformy zacz\u0119\u0142y owocowa\u0107. Gorliwi zakonnicy widzieli w nim m\u0119czennika sprawy i zacz\u0119li przekonywa\u0107 si\u0119 do reformy. Mno\u017cy\u0142y si\u0119 tak\u017ce nowe fundacje dzi\u0119ki hojno\u015bci pan\u00f3w duchownych i \u015bwieckich. W roku 1582 Jan zosta\u0142 mianowany prze\u0142o\u017conym domu w Granadzie, a trzy lata p\u00f3\u017aniej kapitu\u0142a wybra\u0142a go wikariuszem prowincji Andaluzja. W 1587 r. zrzek\u0142 si\u0119 tego urz\u0119du i zosta\u0142 ponownie mianowany prze\u0142o\u017conym konwentu w Granadzie.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy liczba zreformowanych klasztor\u00f3w zacz\u0119\u0142a rosn\u0105\u0107 i powstawa\u0142y nowe prowincje, papie\u017c Sykstus V zezwoli\u0142 na wyb\u00f3r osobnego wikariusza generalnego dla prowincji zreformowanych, ale genera\u0142 mia\u0142 by\u0107 jeszcze wsp\u00f3lny dla obu rodzin karmelu. Papie\u017c mia\u0142 bowiem nadziej\u0119, \u017ce niebawem ca\u0142y zakon przyjmie reform\u0119. W roku 1588 odby\u0142a si\u0119 pierwsza kapitu\u0142a generalna prowincji zreformowanych.<\/p>\n\n\n\n

Jednak stronnictwo z\u0142agodzonej regu\u0142y wzi\u0119\u0142o g\u00f3r\u0119. Jan zosta\u0142 usuni\u0119ty ze wszystkich urz\u0119d\u00f3w i jako zwyk\u0142y zakonnik zako\u0144czy\u0142 niebawem \u017cycie w klasztorze w Ubedzie 14 grudnia 1591 roku w wieku zaledwie 49 lat. Umiera\u0142 zupe\u0142nie osamotniony, bowiem \u015bw. Teresa z Avila dawno ju\u017c nie \u017cy\u0142a – przesz\u0142a do nieba 4 pa\u017adziernika 1582 roku.<\/p>\n\n\n\n

Najbardziej s\u0142awny sta\u0142 si\u0119 Jan od Krzy\u017ca dzi\u0119ki swoim pismom. By\u0142o ich znacznie wi\u0119cej, ale spalono je zaraz po \u015bmierci w obawie, by nie dosta\u0142y si\u0119 do r\u0105k wrog\u00f3w zakonu jako materia\u0142 przeciwko z\u0142agodzonej regule. Pozosta\u0142y 22 dzie\u0142a, w tym kilkana\u015bcie utwor\u00f3w poetyckich, kt\u00f3re dla mistyki chrze\u015bcija\u0144skiej maj\u0105 wprost bezcenn\u0105 warto\u015b\u0107. Najwa\u017cniejsze s\u0105 dwa z nich: Noc ciemna<\/em> i Pie\u015b\u0144 duchowa.<\/em> S\u0105 one per\u0142\u0105 w \u015bwiatowej literaturze mistyki. Oba dzie\u0142a pocz\u0105tek sw\u00f3j wywodz\u0105 z wi\u0119zienia w Toledo. One te\u017c przysporzy\u0142y Janowi tytu\u0142 doktora Ko\u015bcio\u0142a; dzi\u0119ki nim zwany jest on tak\u017ce doktorem mistycznym. Dzisiaj jego dzie\u0142a s\u0105 prze\u0142o\u017cone na wszystkie znane j\u0119zyki \u015bwiata i nale\u017c\u0105 do klasyki dzie\u0142 mistycznych.<\/p>\n\n\n\n

Nie mniejszym powodzeniem ciesz\u0105 si\u0119 dot\u0105d Droga na G\u00f3r\u0119 Karmel<\/em> i \u017bywy p\u0142omie\u0144.<\/em> Nikt dot\u0105d nie podda\u0142 stan\u00f3w mistyki tak subtelnej analizie, jak w\u0142a\u015bnie Jan od Krzy\u017ca. \u015aw. Teresa z Avila zostawi\u0142a wprawdzie tak\u017ce powa\u017cne dzie\u0142a z zakresu mistyki chrze\u015bcija\u0144skiej, ale podesz\u0142a ona do problemu raczej od strony praktycznej, podczas gdy Jan wskaza\u0142 na podstawy teologiczne mistyki. Mia\u0142 tak\u017ce wybitne zdolno\u015bci plastyczne. Umia\u0142 rysunkiem, pogl\u0105dowo, przedstawi\u0107 nawet bardzo skomplikowane drogi mistyki (np. szkic G\u00f3ra doskona\u0142o\u015bci<\/em>). Chyba to jedyny wypadek w dziejach mistyki katolickiej. Najs\u0142ynniejszym rysunkiem, zachowanym do dzi\u015b (i przechowywanym jako relikwia) jest szkic Ukrzy\u017cowanego Chrystusa, utrwalona na kartce wizja z objawienia w Avila (1572-1577). Rysunek ten sta\u0142 si\u0119 inspiracj\u0105 dla wsp\u00f3\u0142czesnych tw\u00f3rc\u00f3w (m.in. Salvadore Dali namalowa\u0142 obraz zatytu\u0142owany Chrystus \u015bw. Jana od Krzy\u017ca<\/em>).<\/p>\n\n\n\n

Relikwie Doktora Mistycznego znajduj\u0105 si\u0119 w ko\u015bciele karmelit\u00f3w w Segovii. Beatyfikowany zosta\u0142 przez papie\u017ca Klemensa X w 1675 r., a kanonizowany w 1726 r. przez Benedykta XIII. Pius XI og\u0142osi\u0142 go doktorem Ko\u015bcio\u0142a w 1926 r. Jest patronem karmelit\u00f3w bosych.<\/p>\n\n\n\n

\n

brewiarz.pl<\/strong><\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Juan de Yepes by\u0142 trzecim z kolei dzieckiem Gonzaleza de Yepes i Katarzyny Alvarez. Przyszed\u0142 na \u015bwiat w<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2638,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,9],"tags":[],"class_list":["post-2637","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-religia","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2637","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2637"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2637\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2639,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2637\/revisions\/2639"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2638"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2637"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2637"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}