{"id":2848,"date":"2023-01-07T18:34:19","date_gmt":"2023-01-08T00:34:19","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=2848"},"modified":"2023-01-07T18:34:20","modified_gmt":"2023-01-08T00:34:20","slug":"swiety-grzegorz-i-bazyli-to-byli-katoliccy-giganci-intelektu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2023\/01\/07\/swiety-grzegorz-i-bazyli-to-byli-katoliccy-giganci-intelektu\/","title":{"rendered":"\u015awi\u0119ty Grzegorz i Bazyli – to byli katoliccy giganci intelektu"},"content":{"rendered":"\n

\u015awi\u0119ty Bazyli Wielki, biskup i doktor Ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Bazyli urodzi\u0142 si\u0119 w rodzinie zamo\u017cnej i g\u0142\u0119boko religijnej w Cezarei Kapadockiej (obecnie Kayseri w \u015brodkowej Turcji) w 329 r. Wszyscy cz\u0142onkowie jego rodziny dost\u0105pili chwa\u0142y o\u0142tarzy: \u015bw. Makryna – jego babka, \u015bw. Bazyli i Emelia (Emilia) – rodzice, jego bracia – \u015bw. Grzegorz z Nyssy i \u015bw. Piotr z Sebasty, oraz siostra – \u015bw. Makryna M\u0142odsza. Jest to wyj\u0105tkowy fakt w dziejach Ko\u015bcio\u0142a.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ojciec Bazylego by\u0142 retorem. Jako taki mia\u0142 prawo prowadzi\u0107 w\u0142asn\u0105 szko\u0142\u0119. M\u0142ody Bazyli ucz\u0119szcza\u0142 do tej szko\u0142y, a nast\u0119pnie uda\u0142 si\u0119 na dalsze studia do Konstantynopola i Aten. Tu spotka\u0142 si\u0119 ze \u015bw. Grzegorzem z Nazjanzu, z kt\u00f3rym odt\u0105d pozostawa\u0142 w dozgonnej przyja\u017ani. W \u0142awie szkolnej zasiada\u0142 z nimi tak\u017ce Julian, p\u00f3\u017aniejszy cesarz rzymski (panowa\u0142 w latach 361-363, przez potomnych nazwany Apostat\u0105 ze wzgl\u0119du na powr\u00f3t do kult\u00f3w poga\u0144skich). W 356 r. Bazyli obj\u0105\u0142 katedr\u0119 retoryki w Cezarei po swoim zmar\u0142ym ojcu. Tu przyj\u0105\u0142 chrzest w roku 358, maj\u0105c 29 lat. Taki bowiem by\u0142 w\u00f3wczas zwyczaj, \u017ce chrzest przyjmowano w wieku doros\u0142ym, w pe\u0142ni rozeznania obowi\u0105zk\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Prze\u017cycia po \u015bmierci brata powa\u017cnie wp\u0142yn\u0119\u0142y na jego \u017cycie. W latach 357-359 odby\u0142 wielk\u0105 podr\u00f3\u017c po o\u015brodkach \u017cycia pustelniczego i mniszego na Wschodzie: Egipcie, Palestynie, Syrii i Mezopotamii. Po powrocie postanowi\u0142 po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 \u017cyciu zakonnemu: rozda\u0142 swoj\u0105 maj\u0119tno\u015b\u0107 ubogim i za\u0142o\u017cy\u0142 pustelni\u0119 w Neocezarei (obecnie Niksar w Turcji) nad brzegami rzeki Iris. Niebawem przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do niego \u015bw. Grzegorz z Nazjanzu. Razem sporz\u0105dzili w\u00f3wczas zestaw najcenniejszych fragment\u00f3w pism Orygenesa (Filokalia). Tam r\u00f3wnie\u017c Bazyli zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 swoje Moralia i zarys Asceticon, czyli przysz\u0142ej regu\u0142y bazylia\u0144skiej, kt\u00f3ra mia\u0142a ogromne znaczenie dla rozwoju wsp\u00f3lnotowej formy \u017cycia zakonnego na Wschodzie.<\/p>\n\n\n\n

Bazyli jest jednym z g\u0142\u00f3wnych kodyfikator\u00f3w \u017cycia zakonnego zar\u00f3wno na Wschodzie, jak i na Zachodzie chrze\u015bcija\u0144stwa (mia\u0142 ogromny wp\u0142yw na \u015bw. Benedykta z Nursji). Idea\u0142em \u017cycia monastycznego Bazylego by\u0142a braterska wsp\u00f3lnota, kt\u00f3ra po\u015bwi\u0119ca si\u0119 ascezie, medytacji oraz s\u0142u\u017cy Ko\u015bcio\u0142owi zar\u00f3wno poprzez nauk\u0119 wiary (poznawanie tajemnic Objawienia i obron\u0119 przeciw herezjom), jak i w dzia\u0142alno\u015bci duszpasterskiej i charytatywnej.<\/p>\n\n\n\n

W 360 roku Bazyli wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w synodzie, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w Konstantynopolu, a w dwa lata potem by\u0142 \u015bwiadkiem \u015bmierci metropolity Cezarei Kapadockiej, Dioniusa. Jego nast\u0119pca, Euzebiusz, udzieli\u0142 mu w 364 r. \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich. Po \u015bmierci tego\u017c metropolity Bazyli zosta\u0142 wybrany jego nast\u0119pc\u0105 (370). Jako arcybiskup Cezarei wykaza\u0142 talent m\u0119\u017ca stanu, wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 tak\u017ce jako doskona\u0142y administrator i duszpasterz, dba\u0142y o dobro swojej owczarni. Broni\u0142 jej te\u017c niezmordowanie \u017cywym s\u0142owem i pismem przed ska\u017ceniem herezji aria\u0144skiej. Rozwin\u0105\u0142 w swojej diecezji szerok\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 dobroczynn\u0105, buduj\u0105c na przedmie\u015bciach Cezarei kompleks budynk\u00f3w na potrzeby biednych i podr\u00f3\u017cuj\u0105cych (tzw. Bazyliada). By\u0142 cz\u0142owiekiem szerokiej wiedzy, znakomitym m\u00f3wc\u0105, pracowitym i mi\u0142osiernym pasterzem.<\/p>\n\n\n\n

Zmar\u0142 1 stycznia 379 r. Jego relikwie przeniesiono wkr\u00f3tce do Konstantynopola wraz z relikwiami \u015bw. Grzegorza z Nazjanzu i \u015bw. Jana Chryzostoma. Obecnie znajduj\u0105 si\u0119 one w Bruges (Belgia), przewiezione tam przez Roberta II Jerozolimskiego (1065-1111), hrabiego Flandrii, uczestnika wypraw krzy\u017cowych. Cz\u0119\u015b\u0107 relikwii znajduje si\u0119 we W\u0142oszech: g\u0142owa w Amalfi ko\u0142o Neapolu, a rami\u0119 w ko\u015bciele S. Giorgio dei Greci w Wenecji.<\/p>\n\n\n\n

\u015awi\u0119ty Grzegorz z Nazjanzu, biskup i doktor Ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Grzegorz urodzi\u0142 si\u0119 w roku 329 lub 330 w Arianzie, w pobli\u017cu Nazjanzu w Kapadocji (obecnie Turcja). Podobnie jak \u015bw. Bazyli Wielki, pochodzi\u0142 z rodziny \u015bwi\u0119tych. \u015awi\u0119t\u0105 by\u0142a jego babka – Nonna, brat – \u015bw. Cezary i siostra – \u015bw. Gorgonia. Ojciec \u015bw. Grzegorza, r\u00f3wnie\u017c Grzegorz, by\u0142 biskupem Nazjanzu. Pierwsze nauki Grzegorz pobiera\u0142 w Nazjanzie (337-343) u swego wuja Amfilochiusza (uczy\u0142 go krasom\u00f3wstwa), studia \u015brednie odby\u0142 w Cezarei Kapadockiej (343-349), a nast\u0119pnie uda\u0142 si\u0119 na studia wy\u017csze retoryki do Cezarei Palesty\u0144skiej (349-352), gdzie zapozna\u0142 si\u0119 z nauk\u0105 Orygenesa i sta\u0142 si\u0119 odt\u0105d jego wielbicielem. W tym czasie pod\u0105\u017cy\u0142 do Aleksandrii (351-352), gdzie metropolit\u0105 by\u0142 w\u00f3wczas s\u0142awny \u015bw. Atanazy Wielki. W sam\u0105 Wielkanoc przyj\u0105\u0142 chrzest, maj\u0105c 28 lat (358). Na dalsze studia uda\u0142 si\u0119 do Aten, gdzie odbywa\u0142 je wraz ze \u015bw. Bazylim Wielkim (352-358). Po powrocie do ojczyzny zaj\u0105\u0142 si\u0119 administrowaniem rodzinnym maj\u0105tkiem (359-361). W uroczysto\u015b\u0107 Bo\u017cego Narodzenia z r\u0105k ojca otrzyma\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie i odt\u0105d pomaga\u0142 mu w duszpasterstwie i w zarz\u0105dzaniu diecezj\u0105 (361-363).<\/p>\n\n\n\n

Grzegorz pragn\u0105\u0142 jednak \u017cycia pustelniczego. Uda\u0142 si\u0119 wi\u0119c do Neocezarei w Poncie, gdzie przebywa\u0142 ju\u017c wtedy \u015bw. Bazyli (363-364). Pos\u0142uszny jednak ojcu wr\u00f3ci\u0142 do Nazjanzu i nadal pomaga\u0142 mu w zarz\u0105dzaniu diecezj\u0105 (364-371). Kiedy \u015bw. Bazyli zosta\u0142 metropolit\u0105 w Cezarei Kapadockiej (372), w tym samym roku nam\u00f3wi\u0142 Grzegorza, by przyj\u0105\u0142 biskupstwo w Sasimie. Grzegorz nie czu\u0142 si\u0119 dobrze na tym urz\u0119dzie i dlatego usun\u0105\u0142 si\u0119 do klasztoru \u015bw. Tekli w Seleucji Izauryjskiej, gdzie sp\u0119dzi\u0142 cztery lata (375-379).<\/p>\n\n\n\n

Po wkroczeniu cesarza Teodozego I Wielkiego do Konstantynopola, Grzegorza powo\u0142ano na metropolit\u0119 Konstantynopola. Cesarz uroczy\u015bcie wprowadzi\u0142 go do katedry Hagia Sofia. Od maja do lipca 381 roku odbywa\u0142 si\u0119 w Konstantynopolu sob\u00f3r powszechny. Przewodniczy\u0142 mu biskup Antiochii, Melecjusz, a po jego nag\u0142ej \u015bmierci – Grzegorz. Na soborze tym metropolitom Konstantynopola, Aleksandrii, Antiochii i Jerozolimy przyznano tytu\u0142 patriarch\u00f3w. Grzegorz by\u0142 wi\u0119c pierwszym patriarch\u0105 Konstantynopola. Wkr\u00f3tce jednak zrzek\u0142 si\u0119 tej godno\u015bci i uda\u0142 si\u0119 do Karbala Arianzos, gdzie odda\u0142 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie kontemplacji i pracy pisarskiej (382).<\/p>\n\n\n\n

Zmar\u0142 w rodzinnym Arianzie w roku 389 lub 390. Data jego zgonu nie jest pewna (tradycja prawos\u0142awna podaje 25 stycznia 389 r.). Cesarz Konstantyn II (912-959) sprowadzi\u0142 jego relikwie z Arianzu do Konstantynopola, gdzie umie\u015bci\u0142 je w ko\u015bciele Dwunastu Aposto\u0142\u00f3w. Obecnie cz\u0119\u015b\u0107 tych relikwii znajduje si\u0119 w Rzymie, w bazylice \u015bw. Piotra (w kaplicy \u015bw. Grzegorza), w klasztorze benedyktynek S. Maria in Campo Marzio oraz w Mantui w ko\u015bciele \u015bw. Andrzeja.<\/p>\n\n\n\n

Wspomnienie \u015bw. Grzegorza obchodzi si\u0119 wraz ze wspomnieniem \u015bw. Bazylego. Jak na ziemi \u0142\u0105czy\u0142a ich przyja\u017a\u0144, tak po \u015bmierci \u0142\u0105czy ich wsp\u00f3lna chwa\u0142a. Grzegorz by\u0142 wielkim teologiem, humanist\u0105 i poet\u0105. Spu\u015bcizna literacka po nim jest bardzo bogata. Na pierwszym miejscu wypada wymieni\u0107 jego kazania. Pozosta\u0142o ich do naszych czas\u00f3w czterdzie\u015bci pi\u0119\u0107. Obszerna kiedy\u015b musia\u0142a by\u0107 jego korespondencja, skoro do dzi\u015b zachowa\u0142o si\u0119 szcz\u0119\u015bliwie a\u017c 245 list\u00f3w. Grzegorz zas\u0142yn\u0105\u0142 ponadto jako jeden z najwi\u0119kszych poet\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a Wschodniego. Ocala\u0142o a\u017c 507 jego poetyckich utwor\u00f3w. Opiewa w nich tajemnice wiary, swoje osobiste prze\u017cycia, uniesienia mistyczne i wydarzenia wsp\u00f3\u0142czesne. Jest patronem bazylian\u00f3w i poet\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

W ikonografii \u015bw. Grzegorz ukazywany jest jako biskup rytu bizantyjskiego lub w pontyfikalnych szatach rytu rzymskiego. Czasami u jego st\u00f3p Lucyfer – symbol herezji. Jest przedstawiany jako starszy m\u0119\u017cczyzna z jasnokasztanow\u0105, kr\u00f3tk\u0105 brod\u0105 i znaczn\u0105 \u0142ysin\u0105 czo\u0142ow\u0105. Zazwyczaj praw\u0105 r\u0119k\u0119 ma z\u0142o\u017con\u0105 w ge\u015bcie b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa, w lewej trzyma Ewangeli\u0119. Jego atrybutami s\u0105: anio\u0142, ksi\u0119ga Ewangelii, paliusz.<\/p>\n\n\n\n

\n

brewiarz.pl<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u015awi\u0119ty Bazyli Wielki, biskup i doktor Ko\u015bcio\u0142a Bazyli urodzi\u0142 si\u0119 w rodzinie zamo\u017cnej i g\u0142\u0119boko religijnej w Cezarei<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2849,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,9],"tags":[],"class_list":["post-2848","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-religia","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2848","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2848"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2848\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2850,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2848\/revisions\/2850"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2849"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2848"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2848"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2848"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}