{"id":2890,"date":"2023-01-07T18:50:41","date_gmt":"2023-01-08T00:50:41","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=2890"},"modified":"2023-01-07T18:50:41","modified_gmt":"2023-01-08T00:50:41","slug":"o-kowalczyk-pontyfikat-benedykta-xvi-sie-skonczyl-ale-temat-jednosci-wiary-i-rozumu-wciaz-pozostaje-wielkim-wyzwaniem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2023\/01\/07\/o-kowalczyk-pontyfikat-benedykta-xvi-sie-skonczyl-ale-temat-jednosci-wiary-i-rozumu-wciaz-pozostaje-wielkim-wyzwaniem\/","title":{"rendered":"O. Kowalczyk: Pontyfikat Benedykta XVI si\u0119 sko\u0144czy\u0142, ale temat jedno\u015bci wiary i rozumu wci\u0105\u017c pozostaje wielkim wyzwaniem"},"content":{"rendered":"\n

Pontyfikat Benedykta XVI si\u0119 sko\u0144czy\u0142, ale temat jedno\u015bci wiary i rozumu nie przestaje by\u0107 jednym z wa\u017cniejszych wyzwa\u0144 dla Ko\u015bcio\u0142a i \u015bwiata. Wskazuje na to o. Dariusz Kowalczyk, przypominaj\u0105c jednocze\u015bnie, \u017ce swoj\u0105 pos\u0142ug\u0119 kap\u0142ana, teologa, biskupa, papie\u017ca rozumia\u0142 on jako s\u0142u\u017cb\u0119 prawdzie i umacnianie innych w prawdzie. Przy czym, jak wskazuje jezuita, Joseph Ratzinger \u0142\u0105czy\u0142 prawd\u0119 z mi\u0142o\u015bci\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Teolog z Papieskiego Uniwersytetu Gregoria\u0144skiego w Rzymie przypomina, \u017ce zawo\u0142aniem Papie\u017ca Benedykta XVI by\u0142o \u00abcooperatores veritatis\u00bb \u2013 wsp\u00f3\u0142pracownicy prawdy. \u201eMo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce Joseph Ratzinger mia\u0142 du\u017cy wp\u0142yw na powstanie jednej z najwa\u017cniejszych encyklik Jana Paw\u0142a II Fides et ratio, Wiara i rozum. Encyklika podkre\u015bla, \u017ce wiara i rozum s\u0105 dwoma skrzyd\u0142ami, kt\u00f3re prowadza do prawdy\u201d \u2013 m\u00f3wi o. Kowalczyk, komentuj\u0105c najwa\u017cniejsze linie nauczania zmar\u0142ego papie\u017ca.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u201eZawo\u0142aniem Papie\u017ca Benedykta XVI by\u0142o \u00abcooperatores veritatis\u00bb \u2013 wsp\u00f3\u0142pracownicy prawdy. Swoj\u0105 pos\u0142ug\u0119 kap\u0142ana, teologa, biskupa, papie\u017ca rozumia\u0142 jako s\u0142u\u017cb\u0119 prawdzie i umacnianie innych w prawdzie. Przy czym Joseph Ratzinger \u0142\u0105czy\u0142 prawd\u0119 z mi\u0142o\u015bci\u0105 \u2013 wskazywa\u0142 na ich nieusuwaln\u0105 wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015b\u0107. Prawdy trzeba szuka\u0107, znajdowa\u0107 j\u0105 i wyra\u017ca\u0107 w ekonomii mi\u0142o\u015bci, ale \u2013 podkre\u015bla Ratzinger \u2013 z kolei mi\u0142o\u015b\u0107 trzeba pojmowa\u0107, ceni\u0107 i \u017cy\u0107 ni\u0105 w \u015bwietle prawdy. Wskazuje, \u017ce bez prawdy mi\u0142o\u015b\u0107 staje si\u0119 sentymentalizmem, staje si\u0119 s\u0142owem, kt\u00f3re mo\u017cna dowolnie pojmowa\u0107. Na tym polega nieuchronne ryzyko, na jakie wystawiona jest mi\u0142o\u015b\u0107 w kulturze bez prawdy. Pada ona \u0142upem emocji oraz przej\u015bciowych opinii jednostek, staje si\u0119 s\u0142owem nadu\u017cywanym i wypaczonym, nabiera przeciwstawnego znaczenia. Ale jak si\u0119 dochodzi do prawdy? Mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce Joseph Ratzinger mia\u0142 du\u017cy wp\u0142yw na powstanie jednej z najwa\u017cniejszych encyklik Jana Paw\u0142a II Fides et ratio, Wiara i rozum. Encyklika podkre\u015bla, \u017ce wiara i rozum s\u0105 dwoma skrzyd\u0142ami, kt\u00f3re prowadza do prawdy. Nie mo\u017cna redukowa\u0107 ani zakresu osi\u0105galnej prawdy, ani metod docierania do niej. \u017bycie jest zbyt z\u0142o\u017cone, aby przyzna\u0107 racj\u0119 tym, kt\u00f3rzy chc\u0105 ograniczy\u0107 prawd\u0119 do metod stosowanych w naukach przyrodniczych. Przecie\u017c obok poznania matematyczno-przyrodniczego, istnieje wiele innych sposob\u00f3w poznawania, bez kt\u00f3rych nie da\u0142oby si\u0119 po prostu \u017cy\u0107. M\u0105dro\u015bci, \u017cyciowej m\u0105dro\u015bci nie da si\u0119 zredukowa\u0107 do matematycznych r\u00f3wna\u0144 lub powtarzalnych eksperyment\u00f3w \u2013 podkre\u015bla w swej analizie o. Kowalczyk. – Benedykt XVI w Caritas in veritate, odnosz\u0105c si\u0119 do nauki spo\u0142ecznej Ko\u015bcio\u0142a, zauwa\u017ca, \u017ce posiada ona istotny wymiar interdyscyplinarny, kt\u00f3ry pozwala wierze, teologii, metafizyce i dyscyplinom naukowym znale\u017a\u0107 swoje miejsce w ramach wsp\u00f3\u0142pracy w s\u0142u\u017cbie cz\u0142owieka. Przy czym podkre\u015bla, \u017ce w\u0142a\u015bnie w tym zakresie nauka spo\u0142eczna Ko\u015bcio\u0142a wciela w \u017cycie sw\u00f3j wymiar m\u0105dro\u015bci. Ratzinger odwo\u0142uje si\u0119 w tym miejscu do Paw\u0142a VI, kt\u00f3ry w Populorum progressio wskazywa\u0142, \u017ce jedn\u0105 z przyczyn niedorozwoju jest brak m\u0105dro\u015bci, kt\u00f3ra przekracza u\u017cyteczne, ale cz\u0105stkowe dary r\u00f3\u017cnych nauk. Wycinkowo\u015b\u0107 wiedzy, arbitralne odrzucenie teologii jako partnera dialogu naukowego jest \u2013 twierdzi Benedykt XVI – szkodliwe. Poniewa\u017c w takich przypadkach trudniej jest dostrzec ca\u0142e dobro cz\u0142owieka w r\u00f3\u017cnych wymiarach, jakie je charakteryzuj\u0105. Dlatego te\u017c niezb\u0119dne jest rozszerzenie koncepcji rozumu i pos\u0142ugiwania si\u0119 nim. To zadanie uczelni ko\u015bcielnych, nie tylko w naukach spo\u0142ecznych, ale we wszystkich innych materiach b\u0119d\u0105cych przedmiotem docieka\u0144 akademickich.\u201c<\/p>\n\n\n\n

Jezuicki teolog podkre\u015bla, \u017ce wierze i rozumowi po\u015bwi\u0119ci\u0142 Benedykt swe rozwa\u017canie na Anio\u0142 Pa\u0144ski 28 stycznia 2007 r.Stwierdzi\u0142 w nim m.in.: \u00abkiedy natomiast cz\u0142owiek ogranicza si\u0119 do my\u015blenia wy\u0142\u0105cznie o sprawach materialnych i do\u015bwiadczalnych, zamykaj\u0105c si\u0119 na wielkie pytania dotycz\u0105ce \u017cycia, samego siebie i Boga, ubo\u017ceje. Zwi\u0105zek mi\u0119dzy wiar\u0105 a rozumem stanowi powa\u017cne wyzwanie dla dominuj\u0105cej dzi\u015b kultury \u015bwiata Zachodu\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\u201eBenedykt XVI wskazywa\u0142, \u017ce \u00abwsp\u00f3\u0142czesny rozw\u00f3j nauki przynosi niezliczone pozytywne rezultaty, kt\u00f3re nale\u017cy zawsze uznawa\u0107. Zarazem jednak tendencja do uznawania za prawdziwe tylko tego, co mo\u017cna do\u015bwiadczy\u0107, stanowi ograniczenie ludzkiego rozumu i prowadzi do straszliwej schizofrenii, nie podlegaj\u0105cej ju\u017c w\u0105tpliwo\u015bci, wedle kt\u00f3rej wsp\u00f3\u0142istniej\u0105 ze sob\u0105 racjonalizm i materializm, hipertechnologia i niepohamowania instynktowno\u015b\u0107. Pal\u0105cym zadaniem jest odkrycie na nowo ludzkiego racjonalizmu otwartego na \u015bwiat\u0142o Bo\u017cego Logos i na jego doskona\u0142e objawienie, kt\u00f3rym jest Jezus Chrystus, Syn Bo\u017cy, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem\u00bb. Cho\u0107 Josephowi Ratzingerowi szczeg\u00f3lnie bliska jest my\u015bl \u015bw. Bonawentury, to wskazuje na \u015bw. Tomasza z Akwinu, jak mistrza harmonijnego \u0142\u0105czenia rozumu z wiar\u0105. Benedykt XVI zauwa\u017cy\u0142, \u017ce w\u0142a\u015bnie \u201eTomasz potrafi\u0142 doprowadzi\u0107 do owocnej konfrontacji z my\u015bl\u0105 arabsk\u0105 i \u017cydowsk\u0105 swoich czas\u00f3w, tak i\u017c uwa\u017cany jest za wci\u0105\u017c aktualnego nauczyciela dialogu z innymi kulturami i religiami. Umia\u0142 on ukaza\u0107 sw\u0105 cudown\u0105, chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 syntez\u0119 rozumu i wiary b\u0119d\u0105ca cennym dziedzictwem zachodniej cywilizacji, z kt\u00f3rej nale\u017cy czerpa\u0107 tak\u017ce dzisiaj, aby prowadzi\u0107 skutecznie dialog z wielkimi tradycjami kulturowymi i religijnymi wschodu i po\u0142udnia \u015bwiata\u00bb. Wiara, podkre\u015bla Ratzinger, \u00abzak\u0142ada rozum i go doskonali. Rozum za\u015b o\u015bwiecony przez wiar\u0119 znajduje si\u0142\u0119, aby wznie\u015b\u0107 do poznania Boga i rzeczywisto\u015bci duchowej. Rozum ludzki nie traci nic, otwieraj\u0105c si\u0119 na tre\u015bci wiary, co wi\u0119cej, wymagaj\u0105 one jego wolno\u015bci i \u015bwiadomego przylgni\u0119cia\u00bb. Do \u015bw. Bonawentury odni\u00f3s\u0142 si\u0119 Benedykt XVI w przem\u00f3wienia podczas wr\u0119czenia nagrody im. Ratzingera w roku 2011. \u00ab\u015aw. Bonawentura w prologu do swojego komentarza do Sentencji m\u00f3wi\u0142 o pos\u0142ugiwaniu si\u0119 rozumem w dwojaki spos\u00f3b. O takim pos\u0142ugiwaniu si\u0119 nim, kt\u00f3re jest nie do pogodzenia z istot\u0105 wiar\u0105 i innym, kt\u00f3re nale\u017cy w\u0142a\u015bnie do istoty wiary. Istnieje, jak si\u0119 m\u00f3wi, violentia rationis, despotyzm rozumu, kt\u00f3ry uwa\u017ca si\u0119 za najwy\u017cszego i ostatecznego s\u0119dziego wszystkiego. Tego rodzaju pos\u0142ugiwanie si\u0119 rozumem jest z pewno\u015bci\u0105 nie mo\u017cliwe w \u0142onie wiary\u00bb. Rozum nie do pogodzenia z wiar\u0105 widzimy w historii Ludu, o kt\u00f3rym B\u00f3g w Biblii m\u00f3wi, \u201ewystawiali na pr\u00f3b\u0119 i do\u015bwiadczali mnie, cho\u0107 dzie\u0142a moje widzieli\u201d (Ps 95, 8-9). Rozum nie do pogodzenia z wiar\u0105 to taki, \u00abkt\u00f3ry chce Boga podda\u0107 do\u015bwiadczeniu, badaniu eksperymentalnemu\u00bb. W tej perspektywie Ratzinger wskazuje za Bonawentur\u0105 na inny spos\u00f3b pos\u0142ugiwania si\u0119 rozumem, mianowicie, \u00abtaki, kt\u00f3ry odnosi si\u0119 do tego, co jest osobiste\u00bb, egzystencjalne. Jest to rozum mi\u0142o\u015bci, rozum relacji z drug\u0105 osob\u0105, racjonalno\u015b\u0107 zaufania. Mi\u0142o\u015b\u0107, podkre\u015bla Benedykt XVI, \u00abchce pozna\u0107 lepiej tego, kogo kocha. Mi\u0142o\u015b\u0107, prawdziwa mi\u0142o\u015b\u0107 nie za\u015blepia lecz wyostrza wzrok. Cechuje j\u0105 w\u0142a\u015bnie pragnienie prawdziwego poznania drugiej osoby. Kiedy odrzucamy tego typu rozum, to paradoksalnie wielkie dziedziny \u017cycia ludzkiego wymykaj\u0105 si\u0119 z dziedziny rozumu i staj\u0105 si\u0119 \u0142upem irracjonalno\u015bci\u00bb, co wida\u0107 wyra\u017anie w dzisiejszym \u015bwiecie. Benedykt XVI widzia\u0142 jako jedno z wielkich zada\u0144 Ko\u015bcio\u0142a w\u0142a\u015bnie \u0142\u0105czenie wiary z rozumem. Co wi\u0119cej, harmonijne \u0142\u0105czenie wiary z rozumem to znak rozpoznawczy cz\u0142owiecze\u0144stwa, a w ksi\u0105\u017cce-wywiadzie \u015awiat\u0142o\u015b\u0107 \u015bwiata Joseph Ratzinger stwierdzi\u0142: \u201eMy\u015bl\u0119, \u017ce skoro B\u00f3g chcia\u0142 uczyni\u0107 profesora Papie\u017cem, to po to, \u017ceby w\u0142a\u015bnie ten moment namys\u0142u i zmaga\u0144 o jedno\u015b\u0107 wiary i rozumu m\u00f3g\u0142 si\u0119 sta\u0107 czym\u015b, co znajdzie si\u0119 w centrum pontyfikatu\u201d. Pontyfikat Benedykta XVI si\u0119 sko\u0144czy\u0142, ale temat jedno\u015bci wiary i rozumu nie przestaje by\u0107 jednym z wa\u017cniejszych wyzwa\u0144 dla Ko\u015bcio\u0142a i \u015bwiata.\u201c<\/p>\n\n\n\n

\n

Beata Zaj\u0105czkowska \u2013 Watykan\/vaticannews.va<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pontyfikat Benedykta XVI si\u0119 sko\u0144czy\u0142, ale temat jedno\u015bci wiary i rozumu nie przestaje by\u0107 jednym z wa\u017cniejszych wyzwa\u0144<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2891,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,9],"tags":[],"class_list":["post-2890","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-religia","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2890","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2890"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2890\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2892,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2890\/revisions\/2892"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2891"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2890"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2890"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2890"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}