{"id":2958,"date":"2023-01-12T19:20:25","date_gmt":"2023-01-13T01:20:25","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=2958"},"modified":"2023-01-12T19:20:27","modified_gmt":"2023-01-13T01:20:27","slug":"regionalizacja-w-miejsce-globalizacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2023\/01\/12\/regionalizacja-w-miejsce-globalizacji\/","title":{"rendered":"Regionalizacja w miejsce globalizacji"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\n

Tomasz Teluk<\/h2>\n\n\n\n

Autor jest za\u0142o\u017cycielem i dyrektorem Instytutu Globalizacji (www.globalizacja.org).<\/em><\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Po rozpadzie Zwi\u0105zku Sowieckiego wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce post\u0119puj\u0105ca globalizacja jest trendem sta\u0142ym, a nieskr\u0119powana wymiana d\u00f3br, us\u0142ug i pracy jest trwale zdeterminowana. I rzeczywi\u015bcie ostatnia dekada XX w. to przekonanie potwierdza\u0142a. Jednak od zamach\u00f3w z 11 wrze\u015bnia dynamika globalizacji hamuje. Spowolni\u0142 j\u0105 kryzys finansowy z lat 2007\u20132009, dobi\u0142a pandemia koronawirusa i ostatecznie zakwestionowa\u0142a wojna na Ukrainie. Co zatem w zakresie wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzynarodowej czeka \u015bwiat w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci?<\/p>\n\n\n\n

Globalizacj\u0119 mierz\u0105 liczne instytuty naukowe i organizacje. Swego czasu najpopularniejszym rankingiem by\u0142 Indeks Globalizacji magazynu \u201eForeign Policy\u201d i firmy badawczej A.T. Kearney. Obecnie swoje analizy promuj\u0105 KOF Swiss Economic Institute, Harvard Business Review, World Economic Forum, World Trade Organization czy OECD.<\/p>\n\n\n\n

Walka o dominacj\u0119<\/h2>\n\n\n\n

Gra o globalne przyw\u00f3dztwo toczy si\u0119 na arenie mi\u0119dzynarodowej. Wbrew pozorom nie jest to wy\u0142\u0105cznie wy\u015bcig Chiny\u2013USA. Bardzo du\u017co do powiedzenia w procesie politycznej, gospodarczej oraz spo\u0142ecznej integracji \u015bwiata ma Europa. Globalizacja jest w\u0142a\u015bnie procesem integracji za pomoc\u0105 nowoczesnych \u015brodk\u00f3w komunikacji, zar\u00f3wno je\u015bli chodzi o transport, jak i technologi\u0119. Mo\u017cna j\u0105 zmierzy\u0107 w rozmaitych kategoriach \u2013 przyk\u0142adowo je\u015bli chodzi o wymiar polityczny, b\u0119dzie to uczestnictwo w rozmaitych organizacjach czy inicjatywach mi\u0119dzynarodowych. W handlu \u2013 wolumeny eksportu, importu czy bezpo\u015brednich inwestycji zagranicznych. Nie bez znaczenia jest rozw\u00f3j telefonii kom\u00f3rkowej, internetu, transportu czy wska\u017aniki dotycz\u0105ce podr\u00f3\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Dlatego Europa jest wiod\u0105cym o\u015brodkiem globalizacji, kt\u00f3rej kraje s\u0105 doskonale wplecione w mi\u0119dzynarodowe struktury. Europejskie kraje posiadaj\u0105 spu\u015bcizn\u0119 kolonialn\u0105, swoje wp\u0142ywy w Afryce czy Azji. Mowa oczywi\u015bcie o Francji czy Wielkiej Brytanii. Posiadaj\u0105 te\u017c znacz\u0105ce technologie i po\u017c\u0105dane na ca\u0142ym \u015bwiecie produkty, o kt\u00f3re zabiegaj\u0105 mniej rozwini\u0119te pa\u0144stwa globu. Dlatego na szczytach indeks\u00f3w globalizacji mo\u017cna znale\u017a\u0107 takie kraje, jak: Szwajcaria, Holandia, Belgia, Dania, Austria czy pa\u0144stwa skandynawskie.<\/p>\n\n\n\n

Rankingi i detale nie s\u0105 najwa\u017cniejsze. Istotne jest uchwycenie trend\u00f3w, kt\u00f3re kszta\u0142tuj\u0105 i b\u0119d\u0105 kszta\u0142towa\u0142y mi\u0119dzynarodow\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 na najbli\u017csze lata. KOF Swiss Economic Institute zwraca uwag\u0119, \u017ce jakkolwiek globalizacja najbardziej rozwija\u0142a si\u0119 po upadku Zwi\u0105zku Sowieckiego w latach 1990\u20132007, kryzys finansowy zahamowa\u0142 ten trend, a pandemia koronawirusa doprowadzi\u0142a do jej za\u0142amania. Wojna na Ukrainie, a tak\u017ce rywalizacja ze Stanami Zjednoczonymi w zasadzie jest gwo\u017adziem do trumny \u015bwiatowego wolnego rynku i nieskr\u0119powanej wymiany d\u00f3br, us\u0142ug i pracy.
Kryzys finansowy podkopa\u0142 twarde fundamenty ekonomiczne globalizacji. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce we wsp\u00f3\u0142czesnym systemie finansowym wci\u0105\u017c \u0142atwo pompowa\u0107 nic niewarte wydmuszki, pieni\u0105dz nie ma pokrycia w trwa\u0142ych aktywach, a banki centralne mog\u0105 w zasadzie bez ogranicze\u0144 dodrukowywa\u0107 got\u00f3wk\u0119, kt\u00f3ra stale traci na warto\u015bci. Koronawirus pokaza\u0142 wszechw\u0142adz\u0119 polityk\u00f3w i bierno\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stw. Urz\u0119dnicy zatrzymali gospodark\u0119. Zerwane zosta\u0142y \u0142a\u0144cuchy dostaw w gospodarce, kt\u00f3r\u0105 okre\u015blano zazwyczaj gospodark\u0105 czasu rzeczywistego (ang. Real-Time Economy), gdzie produkowano na bie\u017c\u0105co w zale\u017cno\u015bci od popytu, bez zapas\u00f3w, w efekcie zacz\u0119\u0142o naraz wszystkiego brakowa\u0107. Wojna na Ukrainie wszystko wywr\u00f3ci\u0142a do g\u00f3ry nogami. Rosyjskie aktywa sta\u0142y si\u0119 toksyczne. Chiny zacz\u0119\u0142y by\u0107 odcinane od nowych technologii. Pojawi\u0142 si\u0119 protekcjonizm pa\u0144stwowy na niespotykan\u0105 dot\u0105d skal\u0119. To by by\u0142o tyle ze wsp\u00f3\u0142czesnej globalizacji.<\/p>\n\n\n\n

Trendy nie k\u0142ami\u0105<\/h2>\n\n\n\n

W popandemicznej rzeczywisto\u015bci pewn\u0105 nadziej\u0119 przywr\u00f3ci\u0142y spadaj\u0105ce ceny transportu. Rok temu za ma\u0142y kontener na trasie Szanghaj\u2013Gda\u0144sk trzeba by\u0142o zap\u0142aci\u0107 w szczycie prawie 10 tys. dol. Teraz cena jest blisko dziesi\u0119ciokrotnie ni\u017csza. Za rogiem czai si\u0119 jednak recesja spowodowana du\u017c\u0105 inflacj\u0105, nap\u0119dzan\u0105 wzrastaj\u0105cymi cenami surowc\u00f3w energetycznych i deficytami na tym rynku. Gospodarka ju\u017c mia\u0142a wraca\u0107 do kondycji sprzed pandemii, a tu kolejny kataklizm \u2013 wojna. W 2021 r. handel zagraniczny, wed\u0142ug badania firmy spedycyjnej DHL oraz NYU Stern Center for the Future of Management, notowa\u0142 kolejne rekordy. \u015awiatowy handel w 2021 r. r\u00f3s\u0142 rocznie ponad 5 proc. miesi\u0119cznie. Tylko w USA konsumpcja w latach 2019\u20132021 wzros\u0142a a\u017c o 17 proc., co ekonomi\u015bci por\u00f3wnywali z okresem po II wojnie \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n

Wojna na Ukrainie pobudzi\u0142a inflacj\u0119. Pojawi\u0142y si\u0119 niedobory na rynku ropy naftowej, gazu ziemnego i energii. Do przedpandemicznej formy powr\u00f3ci\u0142 wska\u017anik bezpo\u015brednich inwestycji zagranicznych, kt\u00f3ry przebi\u0142 ju\u017c poziomy z 2019, przekraczaj\u0105c w 2021 r. 1,5 bln dol. Jednak to zaledwie 2\/3 tego, co w 2015 r. Prognozuj\u0105c: wska\u017anik ten mo\u017ce si\u0119 dalej zmniejsza\u0107 b\u0105d\u017a\u2026 podawa\u0107 fa\u0142szywe informacje o trendzie. Wsp\u00f3\u0142czesny megatrend w zasadzie od 2001 r. brzmi: dobrze zainwestowane pieni\u0105dze zostaj\u0105 w domu, a je\u015bli nie w domu, to u s\u0105siada. Dzi\u015b nikt nie ma ju\u017c w\u0105tpliwo\u015bci: inwestycje w krajach o du\u017cym ryzyku politycznym nie s\u0105 mile widziane. Licz\u0105 si\u0119 stabilno\u015b\u0107 i blisko\u015b\u0107 geograficzna. St\u0105d, co osobi\u015bcie powtarzam od lat, dominuj\u0105cym trendem staje si\u0119 REGIONALIZACJA, a nie globalizacja.<\/p>\n\n\n\n

Kolejny z megatrend\u00f3w brzmi: globalizacja odbywa si\u0119 g\u0142\u00f3wnie za pomoc\u0105 nowoczesnych \u015brodk\u00f3w komunikacji. Pandemia przyspieszy\u0142a \u00f3w trend, ukazuj\u0105c \u015bwiatu pot\u0119g\u0119 internetu i wirtualnej rzeczywisto\u015bci. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce niezliczon\u0105 liczb\u0119 rzeczy mo\u017cemy robi\u0107, nie ruszaj\u0105c si\u0119 z domu. \u015awiatowy ruch w internecie wzr\u00f3s\u0142 w 2020 r. o blisko po\u0142ow\u0119 wobec 2019 r. Wirtualna globalizacja przyspieszy\u0142a w odr\u00f3\u017cnieniu od realnej. Liczba podr\u00f3\u017cy zagranicznych spad\u0142a w 2020 r. a\u017c o 3\/4 i mozolnie odbudowuje si\u0119 z czas\u00f3w restrykcji, paszport\u00f3w szczepionkowych i lockdown\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Nasta\u0142a za to epoka protekcjonizmu i nieufno\u015bci. Z Rosji wycofa\u0142y si\u0119 tysi\u0105ce zachodnich firm. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ameryka\u0144sko-chi\u0144ska wojna handlowa. Swoj\u0105 polityk\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 musia\u0142a skorygowa\u0107 czo\u0142owa europejska pot\u0119ga gospodarcza \u2013 Niemcy. Jednak nie zawsze s\u0105 to zmiany jednoznaczne. Harvard Business Review zwraca uwag\u0119, \u017ce gdy w marcu 2022 r. na forum Zgromadzenia Og\u00f3lnego ONZ g\u0142osowano rezolucj\u0119 pot\u0119piaj\u0105c\u0105 rosyjsk\u0105 inwazj\u0119 na Ukrain\u0119, za g\u0142osowa\u0142o jedynie 23 proc. pa\u0144stw silnie zwi\u0105zanych handlowo z Chinami i zaledwie 2 proc. uzale\u017cnionych od Rosji. To \u015bwiadczy o tym, \u017ce globalizacja mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 pu\u0142apk\u0105, przynajmniej dla tych, kt\u00f3rzy nad prawa cz\u0142owieka stawiaj\u0105 zyski.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsze oznaki recesji<\/h2>\n\n\n\n

To, \u017ce \u015bwiatowa gospodarka mo\u017ce zacz\u0105\u0107 odczuwa\u0107 spowolnienie, pokazuj\u0105 twarde dane. Wed\u0142ug statystyk OECD wolumen globalnego handlu 20 najwi\u0119kszych gospodarek \u015bwiata w trzecim kwartale tego roku spad\u0142 po raz pierwszy od dw\u00f3ch lat. Eksport skurczy\u0142 si\u0119 o 1,3 proc., natomiast import o 1,1 proc. Spadek najbardziej odczu\u0142a Europa, gdzie toczy si\u0119 wojna. Spo\u015br\u00f3d kraj\u00f3w, kt\u00f3re najwi\u0119cej straci\u0142y na eksporcie d\u00f3br w III kwartale 2022 r., s\u0105 Indie i Argentyna. Najwi\u0119cej przesta\u0142y importowa\u0107 z kolei RPA i Wielka Brytania.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug prognoz ONZ wolumen \u015bwiatowego handlu ma jednak stale wzrasta\u0107, jednak\u017ce wolniej, ni\u017c si\u0119 spodziewano. Mniejszy ma te\u017c by\u0107 \u015bwiatowy wzrost gospodarczy. W wielu sektorach, np. \u017cywno\u015bciowym, mog\u0105 zacz\u0105\u0107 si\u0119 pojawia\u0107 niedobory, zw\u0142aszcza w krajach ubogich. Za\u0142amaniu ulegn\u0105 przede wszystkim gospodarki walcz\u0105cych stron: Rosji i Ukrainy. Z Rosj\u0105 wielu handlowa\u0107 nie chce, z Ukrain\u0105 \u2013 nie mo\u017ce. Spowolnienie spodziewane jest w 2023 r. Na jak d\u0142ugo? Wszystko zale\u017cy od tego, jak b\u0119dzie przebiega\u0107 konflikt na Ukrainie. Im d\u0142u\u017cej b\u0119dzie trwa\u0142a wojna, tym konsekwencje b\u0119d\u0105 trudniejsze do przewidzenia. Mi\u0119dzynarodowy Fundusz Walutowy szacuje, \u017ce \u015bwiatowy handel zmniejszy sw\u00f3j wzrost z zak\u0142adanych 10 proc. a\u017c o po\u0142ow\u0119. \u015awiatowa Organizacja Zdrowia pokazuje jeszcze bardziej pesymistyczne szacunki. W 2023 r. handel mi\u0119dzynarodowy wzro\u015bnie jedynie o symboliczny 1 proc.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tomasz Teluk Autor jest za\u0142o\u017cycielem i dyrektorem Instytutu Globalizacji (www.globalizacja.org). Po rozpadzie Zwi\u0105zku Sowieckiego wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce post\u0119puj\u0105ca<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2959,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,9],"tags":[],"class_list":["post-2958","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polityka","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2958","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2958"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2958\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2960,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2958\/revisions\/2960"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2959"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2958"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2958"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2958"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}