{"id":2961,"date":"2023-01-12T19:22:02","date_gmt":"2023-01-13T01:22:02","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=2961"},"modified":"2023-01-12T19:22:03","modified_gmt":"2023-01-13T01:22:03","slug":"balkany-blizej-ue-czy-kosztem-ukrainy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2023\/01\/12\/balkany-blizej-ue-czy-kosztem-ukrainy\/","title":{"rendered":"Ba\u0142kany bli\u017cej UE. Czy kosztem Ukrainy?"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\n

Ryszard Czarnecki<\/h2>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Jaki ma zwi\u0105zek wojna w Europie Wschodniej z nag\u0142ym przyspieszeniem otwarcia drzwi Unii Europejskiej \u2013 a przynajmniej zrobienia w nich szpary \u2013 dla kraj\u00f3w Ba\u0142kan\u00f3w Zachodnich? Ma, i to fundamentalny.<\/p>\n\n\n\n

Przecie\u017c jeszcze troch\u0119 ponad rok temu, trzy miesi\u0105ce przed agresj\u0105 Rosji na Ukrain\u0119, w czasie prezydencji S\u0142owenii w UE podczas szczytu Unia Europejska\u2013Ba\u0142kany Zachodnie, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w s\u0142owe\u0144skim zamku Bled, nieformalnie, ale jednak wyra\u017anie przekazano Serbii, Czarnog\u00f3rze, Macedonii P\u00f3\u0142nocnej, Albanii, a tak\u017ce b\u0119d\u0105cym w tyle tego ba\u0142ka\u0144skiego peletonu Bo\u015bni i Hercegowinie oraz Kosowu, \u017ce nie ma mowy o ich wej\u015bciu na unijny pok\u0142ad nie tylko do ko\u0144ca tej dekady, lecz tak\u017ce przez pierwsze lata nast\u0119pnej. By\u0142 to wyra\u017any krok w ty\u0142 w por\u00f3wnaniu z tym, co przedstawiciele instytucji UE oficjalnie komunikowali np. Serbii w 2018 r., \u017ce ich kraj znajdzie si\u0119 na unijnym pok\u0142adzie ju\u017c za 10\u201311 lat.<\/p>\n\n\n\n

Bezpo\u015bredni efekt wojny na Ukrainie<\/h2>\n\n\n\n

Po wyborze nowej Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego, a nast\u0119pnie pandemii sprawa wyra\u017anie wyhamowa\u0142a. I gdy wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce ulegnie swoistej hibernacji, wojna Rosji Putina z naszym wschodnim s\u0105siadem spowodowa\u0142a, \u017ce sprawa Ba\u0142kan\u00f3w Zachodnich i ich obecno\u015bci w UE wr\u00f3ci\u0142a do agendy eurodecydent\u00f3w. Tego Kreml nie zaplanowa\u0142, ale by\u0142y to klasyczne, polityczne no\u017cyce, kt\u00f3re odezwa\u0142y si\u0119 po tym, jak uderzy\u0142 pi\u0119\u015bci\u0105 w ukrai\u0144ski st\u00f3\u0142. W\u00f3wczas Zach\u00f3d \u2013 przede wszystkim USA, kt\u00f3re od lat cierpliwie inwestowa\u0142y w Ba\u0142kany zar\u00f3wno w wymiarze politycznym (przyj\u0119cie do NATO Macedonii P\u00f3\u0142nocnej w 2020 r. czy Czarnog\u00f3ry w 2017 r.), jak i stricte bezpiecze\u0144stwa (najwi\u0119ksze nie tylko w tym regionie, lecz tak\u017ce w ca\u0142ej Europie ameryka\u0144skie instalacje nas\u0142uchowe w Kosowie), ale r\u00f3wnie\u017c UE \u2013 aby ograniczy\u0107 wp\u0142ywy rosyjskie zdecydowa\u0142 si\u0119 podj\u0105\u0107 gr\u0119 o szybsz\u0105 westernizacj\u0119 Ba\u0142kan\u00f3w Zachodnich.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Podobny efekt (reakcja Rosji \u2013 kontrreakcja Zachodu) nast\u0105pi\u0142 na przyk\u0142ad w Skandynawii, a objawi\u0142 si\u0119 w postaci decyzji o przyst\u0105pieniu do NATO Finlandii i Szwecji (w Helsinkach przyspieszy\u0142o to o pi\u0119\u0107 lat debat\u0119 planowan\u0105 na lata 2026\u20132027 i ewentualn\u0105 decyzj\u0119 o wej\u015bciu w struktury Paktu P\u00f3\u0142nocnoatlantyckiego), w po\u0142udniowym Kaukazie (bardzo prawdopodobna zgoda i Azerbejd\u017canu, i Armenii na zaproszenie jako rozjemcy w G\u00f3rskim Karabachu ju\u017c nie armii rosyjskiej, ale wojsk ONZ) czy Azji \u015arodkowej (coraz wi\u0119ksze publiczne dystansowanie si\u0119 od Rosji dawnych azjatyckich republik sowieckich, cho\u0107 bez zrywania p\u0119powiny \u0142\u0105cz\u0105cej je z Moskw\u0105 w postaci udzia\u0142u we wsp\u00f3lnych strukturach militarnych, politycznych i ekonomicznych).<\/p>\n\n\n\n

Rosyjska akcja i zachodnia kontrreakcja<\/h2>\n\n\n\n

Ostatni szczyt Unii Europejskiej i Ba\u0142kan\u00f3w Zachodnich w Tiranie formalnie potwierdzi\u0142 znaczenie \u201estrategicznego partnerstwa\u201d mi\u0119dzy Uni\u0105 a regionem, kt\u00f3ry aspiruje do bycia cz\u0119\u015bci\u0105 UE. Przedstawiciele Unii z szefem Rady Charles\u2019em Michelem na czele podkre\u015blali tym razem, \u017ce region ten jest wa\u017cny nie tylko pod wzgl\u0119dem handlowym i tranzytowym, lecz tak\u017ce bezpiecze\u0144stwa i stabilno\u015bci.
Oczywi\u015bcie rosyjski diabe\u0142 w Ba\u0142kanach Zachodnich ogonem macha, co wida\u0107 szczeg\u00f3lnie wyra\u017anie w Serbii, ale te\u017c przecie\u017c w s\u0105siedniej Czarnog\u00f3rze, gdzie przed sze\u015bcioma laty (2016) dosz\u0142o do inspirowanego przez Rosjan puczu i swoistego zamachu stanu, kt\u00f3ry okaza\u0142 si\u0119 jednak nieudany. Tymczasem fakty gospodarcze s\u0105 nieub\u0142agane: to UE-27 pozostaje g\u0142\u00f3wnym partnerem handlowym sze\u015bciu pa\u0144stw Ba\u0142kan\u00f3w Zachodnich, odpowiadaj\u0105c za ponad 2\/3 (sic!) ca\u0142kowitej wymiany handlowej regionu. O polityce zagranicznej nie zawsze decyduje gospodarka, ale fakt, \u017ce prawie 70 proc. eksportu i importu Albanii, Bo\u015bni i Hercegowiny, Czarnog\u00f3ry, Kosowa, Macedonii P\u00f3\u0142nocnej i Serbii (w kolejno\u015bci alfabetycznej) odbywa si\u0119 z krajami Unii, jest nie do zlekcewa\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n

W o\u015bwiadczeniu ko\u0144cowym szczytu w Tiranie jest wprost odwo\u0142anie si\u0119 do Rosji, kt\u00f3ra \u201ekontynuuje swoj\u0105 agresywn\u0105 wojn\u0119 przeciwko Ukrainie\u201d. W tym kontek\u015bcie wsp\u00f3\u0142praca Brukseli z zachodnioba\u0142ka\u0144sk\u0105 sz\u00f3stk\u0105 jest wa\u017cna dla \u201eutrzymania bezpiecze\u0144stwa Europy\u201d. Dlatego te\u017c \u2013 powtarzam: inaczej ni\u017c przed agresj\u0105 Moskwy na pa\u0144stwo ukrai\u0144skie \u2013 Unia podkre\u015bli\u0142a swoje zaanga\u017cowanie w \u201eprzyspieszenie procesu przyst\u0105pienia pa\u0144stw Ba\u0142kan\u00f3w Zachodnich do UE\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Rosja pot\u0119piona i wypierana<\/h2>\n\n\n\n

To, co jest wyj\u0105tkowe, je\u015bli chodzi o ostatni szczyt unijno-ba\u0142ka\u0144ski, to fakt, \u017ce po raz pierwszy odby\u0142 si\u0119 on nie na terenie kraj\u00f3w Unii \u2013 w Niemczech, Polsce (Pozna\u0144, lato 2019 r.) czy S\u0142owenii (Bled, jesie\u0144 2021 r.) \u2013 tylko w\u0142a\u015bnie po stronie zachodnioba\u0142ka\u0144skiej \u2013 gospodarzem by\u0142a Albania. Swoistym signum temporis, wojennym znakiem czasu, by\u0142o uznanie ju\u017c w samym programie szczytu w Tiranie za kluczowe zagadnienie wsp\u00f3lnego radzenia sobie z \u201ekonsekwencjami rosyjskiej agresji na Ukrain\u0119 i zapewnienia sprawnej europejskiej architektury bezpiecze\u0144stwa\u201d. Znacz\u0105ce by\u0142o r\u00f3wnie\u017c podkre\u015blenie \u201ebudowania odporno\u015bci na obc\u0105 ingerencj\u0119\u201d, co nale\u017cy jednoznacznie rozumie\u0107 w kontek\u015bcie Rosji.
Omawiano jednak te\u017c \u2013 i s\u0142usznie \u2013 sprawy migracji, kt\u00f3ra pozostaje znacz\u0105cym wyzwaniem w kontek\u015bcie relacji zachodnioba\u0142ka\u0144sko-unijnych, ale te\u017c walki z terroryzmem i przest\u0119pczo\u015bci\u0105 zorganizowan\u0105 (charakterystyczne, \u017ce najwi\u0119ksza pod wzgl\u0119dem procentowym nacja \u201ereprezentowana\u201d w wi\u0119zieniach Europy Zachodniej to Alba\u0144czycy).<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce pa\u0144stwa Ba\u0142kan\u00f3w Zachodnich mog\u0105 \u201epodzi\u0119kowa\u0107\u201d Putinowi i ju\u017c zupe\u0142nie serio podzi\u0119kowa\u0107 naszemu wschodniemu s\u0105siadowi za op\u00f3r przeciwko rosyjskiej agresji. Bez tego nie by\u0142oby zmiany w por\u00f3wnaniu z listopadem 2021, co poskutkowa\u0142o oficjalnym potwierdzeniem przez Uni\u0119 \u201epe\u0142nego i jednoznacznego zaanga\u017cowania na rzecz perspektywy cz\u0142onkostwa Ba\u0142kan\u00f3w Zachodnich w Unii Europejskiej\u201d. Jednocze\u015bnie Unia wezwa\u0142a \u2013 chyba przede wszystkim sam\u0105 siebie?! \u2013 do \u201eprzyspieszenia procesu akcesyjnego\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0119\u015b\u0107 deklaracji alba\u0144skiego szczytu zosta\u0142a nie bez kozery zatytu\u0142owana: \u201eWsp\u00f3lne przeciwdzia\u0142anie negatywnym skutkom wojny Rosji z Ukrain\u0105 i budowanie solidnych podstaw gospodarczych na przysz\u0142o\u015b\u0107\u201d. Owa cz\u0119\u015b\u0107 dokumentu ko\u0144cowego wyra\u017anie stwierdza, \u017ce \u201eRosja ponosi wy\u0142\u0105czn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za obecny kryzys energetyczny i gospodarczy\u201d, Unia za\u015b ma \u201enadal wspiera\u0107 partner\u00f3w z Ba\u0142kan\u00f3w Zachodnich w zwalczaniu negatywnych skutk\u00f3w (wojny w Europie Wschodniej \u2013 przyp. autora) dla ich gospodarek i spo\u0142ecze\u0144stw\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Dobra wola UE czy gra na spowolnienie akcesji Ukrainy?<\/h2>\n\n\n\n

Pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c konkrety. To nowy pakiet wsparcia energetycznego Unii dla pa\u0144stw ba\u0142ka\u0144skich o warto\u015bci 1 mld euro w postaci dotacji, kt\u00f3re mog\u0105 finalnie przynie\u015b\u0107 2,5 mld euro inwestycji. P\u00f3\u0142 miliarda euro ma by\u0107 przeznaczone na natychmiastowe wsparcie dla zachodnioba\u0142ka\u0144skich rodzin w trudnej sytuacji oraz dla ma\u0142ych i \u015brednich firm. Kolejne 500 mln euro wesprze inwestycje wspieraj\u0105ce niezale\u017cno\u015b\u0107 energetyczn\u0105, co r\u00f3wnie\u017c nale\u017cy czyta\u0107 w kontek\u015bcie rosyjskiej gry surowcami \u2013 tak\u017ce w kontek\u015bcie Ba\u0142kan\u00f3w. Zatwierdzono dodatkowo 400 mln euro dotacji UE o warto\u015bci inwestycyjnej trzykrotnie wi\u0119kszej na finansowanie 12 du\u017cych projekt\u00f3w. To niew\u0105tpliwy krok naprz\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n

A jednak uparcie brz\u0119czy mi w tyle g\u0142owy, czy czasem nag\u0142e przyspieszenie Brukseli w sprawie akcesji pa\u0144stw Ba\u0142kan\u00f3w Zachodnich nie jest elementem gry spowalniaj\u0105cej wej\u015bcie Ukrainy na unijny pok\u0142ad? Czy nie b\u0119dzie to pretekst, aby najpierw zaj\u0105\u0107 si\u0119 krajami ba\u0142ka\u0144skimi, kt\u00f3re ju\u017c od lat staraj\u0105 si\u0119 o cz\u0142onkostwo kosztem Kijowa, albo umie\u015bci\u0107 Ukrain\u0119 w jednej szufladzie z pa\u0144stwami maj\u0105cymi najd\u0142u\u017csz\u0105 drog\u0119 do UE, takimi jak mocno skonfliktowane z Serbi\u0105, skorumpowane i prze\u017carte mafi\u0105 Kosowo czy permanentnie sk\u0142\u00f3cona wewn\u0119trznie Bo\u015bnia i Hercegowina, rozdzierana nieko\u0144cz\u0105cymi si\u0119 sporami w tr\u00f3jk\u0105cie narodowo-religijnym: Chorwaci\/katolicy\u2013Serbowie\/prawos\u0142awni\u2013Bo\u015bniacy\/muzu\u0142manie?
Czy Kij\u00f3w nie b\u0119dzie w swojej drodze do Unii rozgrywany przez Bruksel\u0119 kart\u0105 mniejszych kraj\u00f3w ba\u0142ka\u0144skich, kt\u00f3re \u0142atwiej przyj\u0105\u0107 ze wzgl\u0119d\u00f3w ekonomicznych, bo ich akces generuje mniejsze koszty w przeciwie\u0144stwie do relatywnie bardzo du\u017cej Ukrainy?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ryszard Czarnecki Jaki ma zwi\u0105zek wojna w Europie Wschodniej z nag\u0142ym przyspieszeniem otwarcia drzwi Unii Europejskiej \u2013 a<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2962,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,9],"tags":[],"class_list":["post-2961","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polityka","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2961","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2961"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2961\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2963,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2961\/revisions\/2963"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2962"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2961"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2961"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2961"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}