{"id":3122,"date":"2023-01-30T10:43:11","date_gmt":"2023-01-30T16:43:11","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=3122"},"modified":"2023-01-30T10:43:12","modified_gmt":"2023-01-30T16:43:12","slug":"sw-tomasz-z-akwinu-najwiekszy-swiety-wsrod-uczonych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2023\/01\/30\/sw-tomasz-z-akwinu-najwiekszy-swiety-wsrod-uczonych\/","title":{"rendered":"\u015aw. Tomasz z Akwinu. Najwi\u0119kszy \u015bwi\u0119ty w\u015br\u00f3d uczonych"},"content":{"rendered":"\n

Tomasz urodzi\u0142 si\u0119 na zamku Roccasecca niedaleko Akwinu (W\u0142ochy) w 1225 r. Jego ojciec, rycerz Landulf, by\u0142 z pochodzenia Lombardczykiem, matka za\u015b by\u0142a Normandk\u0105. Kiedy ch\u0142opiec mia\u0142 5 lat, rodzice oddali go w charakterze oblata do opactwa na Monte Cassino. Jednak Opatrzno\u015b\u0107 mia\u0142a inne zamiary wobec m\u0142odzie\u0144ca.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z niewyja\u015bnionych przyczyn opu\u015bci\u0142 on klasztor i uda\u0142 si\u0119 do Neapolu, gdzie studiowa\u0142 na tamtejszym uniwersytecie. Tam zapozna\u0142 si\u0119 z niedawno za\u0142o\u017conym przez \u015bw. Dominika (+ 1221) Zakonem Kaznodziejskim. Rok wst\u0105pienia do tego zakonu nie jest bli\u017cej znany. \u015awi\u0119ty mia\u0142 wtedy ok. 20 lat. Spotka\u0142o si\u0119 to z dezaprobat\u0105 rodziny. Wszelkimi sposobami, w\u0142\u0105cznie z dwuletnim aresztem domowym, pr\u00f3bowano zmieni\u0107 jego decyzj\u0119; bezskutecznie. Wys\u0142ano nawet jego w\u0142asn\u0105 siostr\u0119, Marott\u0119, by mu dominikan\u00f3w „wybi\u0142a z g\u0142owy”. Tomasz jednak umia\u0142 tak do niej przem\u00f3wi\u0107, \u017ce sama wst\u0105pi\u0142a do benedyktynek.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Prze\u0142o\u017ceni wys\u0142ali go na studia do Rzymu, a stamt\u0105d oko\u0142o roku 1248 do Kolonii, gdzie wyk\u0142ada\u0142 na tamtejszym uniwersytecie g\u0142o\u015bny uczony dominika\u0144ski, \u015bw. Albert Wielki (+ 1260), kt\u00f3ry mia\u0142 wypowiedzie\u0107 prorocze s\u0142owa o Tomaszu: „Nazywamy go niemym wo\u0142em, ale on jeszcze przez swoj\u0105 nauk\u0119 tak zaryczy, \u017ce us\u0142yszy go ca\u0142y \u015bwiat”. W Kolonii Tomasz przyj\u0105\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie. Po chlubnym uko\u0144czeniu studi\u00f3w prze\u0142o\u017ceni wys\u0142ali go do Pary\u017ca, by na tamtejszej Sorbonie wyk\u0142ada\u0142 teologi\u0119. By\u0142 najpierw baka\u0142arzem nauk biblijnych (1252-1253), z kolei wyk\u0142ada\u0142 Sentencje<\/em> Piotra Lombarda (1253-1255). Zadziwia\u0142 wszystkich jasno\u015bci\u0105 wyk\u0142ad\u00f3w, wymow\u0105 i g\u0142\u0119bi\u0105. Stworzy\u0142 w\u0142asn\u0105 metod\u0119, w kt\u00f3rej najpierw wysuwa\u0142 trudno\u015bci i argumenty przeciw danej prawdzie, a potem je kolejno zbija\u0142 i dawa\u0142 pe\u0142ny wyk\u0142ad.<\/p>\n\n\n\n

Na skutek intryg, jakie przeciwnicy dominikan\u00f3w rozbudzili na Sorbonie, Tomasz po siedmiu latach powr\u00f3ci\u0142 do W\u0142och. Na kapitule generalnej zosta\u0142 mianowany kaznodziej\u0105 (1260). Przez pewien czas prowadzi\u0142 tak\u017ce wyk\u0142ady na dworze papieskim Urbana IV (1261-1265). W latach 1265-1267 przebywa\u0142 ponownie w domu generalnym Zakonu – w klasztorze \u015bw. Sabiny w Rzymie. W latach 1267-1268 przebywa\u0142 w Viterbo jako kaznodzieja papieski.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy ucich\u0142a burza w Pary\u017cu, prze\u0142o\u017ceni ponownie wys\u0142ali swojego czo\u0142owego teologa do Pary\u017ca (1269-1272). Po trzech latach wr\u00f3ci\u0142 do W\u0142och i wyk\u0142ada\u0142 na uniwersytecie w Neapolu (1272-1274). W tym samym czasie kapitu\u0142a generalna zobowi\u0105za\u0142a go, aby zorganizowa\u0142 teologiczne studium generale<\/em> dla Zakonu. Tomasz upatrzy\u0142 sobie na miejsce tych\u017ce studi\u00f3w Neapol.<\/p>\n\n\n\n

W roku 1274 papie\u017c b\u0142. Grzegorz X zwo\u0142a\u0142 do Lyonu sob\u00f3r powszechny. Zaprosi\u0142 tak\u017ce Tomasza z Akwinu. Tomasz jednak, maj\u0105c 48 lat, po kr\u00f3tkiej chorobie zmar\u0142 w drodze na sob\u00f3r w opactwie cysters\u00f3w w Fossanuova dnia 7 marca 1274 roku. Z tego w\u0142a\u015bnie powodu do roku 1969 doroczn\u0105 pami\u0105tk\u0119 \u015bw. Tomasza Ko\u015bci\u00f3\u0142 obchodzi\u0142 w\u0142a\u015bnie 7 marca, w dzie\u0144 \u015bmierci. Ten dzie\u0144 przypada jednak prawie zawsze w Wielkim Po\u015bcie. Dlatego reforma liturgiczna doroczne wspomnienie \u015bwi\u0119tego przesun\u0119\u0142a wyj\u0105tkowo na 28 stycznia – a wi\u0119c na dzie\u0144 przeniesienia jego relikwii do Tuluzy w 1369 r.<\/p>\n\n\n\n

Akwinata ws\u0142awi\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3lnie niewinno\u015bci\u0105 \u017cycia oraz wierno\u015bci\u0105 w zachowywaniu obserwancji zakonnych. W\u0142a\u015bciwe Zakonowi zadanie, jakim jest s\u0142u\u017cba S\u0142owu Bo\u017cemu w dobrowolnym ub\u00f3stwie, znalaz\u0142o u niego wyraz w d\u0142ugoletniej pracy teologicznej: w gorliwym poszukiwaniu prawdy, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy nieustannie kontemplowa\u0107 i przekazywa\u0107 innym. Dlatego wszystkie swoje zdolno\u015bci odda\u0142 wy\u0142\u0105cznie na s\u0142u\u017cb\u0119 prawdy. Sam stara\u0142 si\u0119 j\u0105 posi\u0105\u015b\u0107, sk\u0105dkolwiek by pochodzi\u0142a, i ogromnie pragn\u0105\u0142 dzieli\u0107 si\u0119 ni\u0105 z innymi. Odznacza\u0142 si\u0119 pokor\u0105 oraz szlachetnym sposobem bycia.<\/p>\n\n\n\n

Kaznodzieja, poeta, ale przede wszystkim wielki my\u015bliciel, cz\u0142owiek niezwyk\u0142ej wiedzy, kt\u00f3r\u0105 umia\u0142 po\u0142\u0105czy\u0107 z niemniej wielk\u0105 \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105. Powiedziano o nim, \u017ce „mi\u0119dzy uczonymi by\u0142 najwi\u0119kszym \u015bwi\u0119tym, a mi\u0119dzy \u015bwi\u0119tymi najwi\u0119kszym uczonym”. W swej skromno\u015bci kilkakrotnie odmawia\u0142 propozycji zostania biskupem.<\/p>\n\n\n\n

Stworzy\u0142 zwarty system nauki filozoficznej i teologii katolickiej, zwany tomizmem. Wywar\u0142 g\u0142\u0119boki wp\u0142yw na ukierunkowanie zachodniej my\u015bli chrze\u015bcija\u0144skiej. Spu\u015bcizna literacka \u015bw. Tomasza z Akwinu jest olbrzymia. Wprost wierzy\u0107 si\u0119 nie chce, jak w\u015br\u00f3d tak wielu zaj\u0119\u0107 m\u00f3g\u0142 napisa\u0107 dziesi\u0105tki tom\u00f3w. Wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 umys\u0142em nie tylko analitycznym, ale tak\u017ce syntetycznym. On jedyny odwa\u017cy\u0142 si\u0119 da\u0107 panoram\u0119 ca\u0142ej nauki filozofii i teologii katolickiej w systemie zdumiewaj\u0105co zwartym. Do najwa\u017cniejszych jego dzie\u0142 nale\u017c\u0105: Summa contra gentiles,<\/em> czyli apologia wiary przeciwko poganom, Kwestie dysputowane,<\/em> Komentarz do „Sentencji” Piotra Lombarda<\/em>, Summa teologiczna<\/em> i komentarze do niekt\u00f3rych ksi\u0105g Pisma \u015bwi\u0119tego. Szczeg\u00f3ln\u0105 czci\u0105 Tomasz otacza\u0142 Chrystusa Zbawiciela, zw\u0142aszcza na krzy\u017cu i w tajemnicy Eucharystii, co wyrazi\u0142 w tekstach liturgicznych do brewiarza i msza\u0142u na uroczysto\u015b\u0107 Bo\u017cego Cia\u0142a, m.in. znany hymn Zbli\u017cam si\u0119 w pokorze.<\/em> P\u0142on\u0105\u0142 synowsk\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 do Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny.<\/p>\n\n\n\n

Jest patronem dominikan\u00f3w, ksi\u0119garni, student\u00f3w i teolog\u00f3w; opiekun podczas sztorm\u00f3w. Papie\u017c Jan XXII zaliczy\u0142 go do grona \u015bwi\u0119tych 18 lipca 1323 roku. Papie\u017c \u015bw. Pius V og\u0142osi\u0142 go 11 kwietnia 1567 roku pi\u0105tym doktorem Ko\u015bcio\u0142a zachodniego. Papie\u017c Leon XIII ustanowi\u0142 go 4 sierpnia 1880 roku patronem wszystkich uniwersytet\u00f3w i szk\u00f3\u0142 katolickich.

W ikonografii<\/strong> \u015bw. Tomasz przedstawiany jest w bia\u0142ym habicie dominika\u0144skim, w czarnej kapie i bia\u0142ym szkaplerzu. Jego atrybutami s\u0105: anio\u0142, go\u0142\u0105b; infu\u0142a u n\u00f3g, kt\u00f3rej nie przyj\u0105\u0142; kielich, kielich z Hosti\u0105, ksi\u0119ga, laska, model ko\u015bcio\u0142a, monogram IHS, monstrancja, pi\u00f3ro pisarskie, r\u00f3\u017caniec, s\u0142o\u0144ce na piersiach, kt\u00f3re symbolizuje jego Bosk\u0105 inspiracj\u0119. Jego znakiem jest tak\u017ce Chrystus w aureoli.<\/p>\n\n\n\n

\n

brewiarz.pl<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tomasz urodzi\u0142 si\u0119 na zamku Roccasecca niedaleko Akwinu (W\u0142ochy) w 1225 r. Jego ojciec, rycerz Landulf, by\u0142 z<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3123,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,9],"tags":[],"class_list":["post-3122","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-religia","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3122","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3122"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3122\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3124,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3122\/revisions\/3124"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3123"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3122"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3122"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3122"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}