{"id":3359,"date":"2023-02-22T21:10:00","date_gmt":"2023-02-23T03:10:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=3359"},"modified":"2023-02-22T21:10:05","modified_gmt":"2023-02-23T03:10:05","slug":"rosja-rozpycha-sie-na-polnocy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2023\/02\/22\/rosja-rozpycha-sie-na-polnocy\/","title":{"rendered":"Rosja rozpycha si\u0119 na P\u00f3\u0142nocy"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\n

Tomasz Teluk<\/h3>\n\n\n\n

Autor jest za\u0142o\u017cycielem i dyrektorem Instytutu Globalizacji (www.globalizacja.org).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Morze P\u00f3\u0142nocne mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 istotnym polem ewentualnego konfliktu Rosji z Zachodem. Ostatni raport norweskich s\u0142u\u017cb stawia spraw\u0119 jasno: Rosja mo\u017ce zaatakowa\u0107 Norwegi\u0119, je\u015bli dojdzie do wojny z NATO. Zdaniem wiceszefa norweskiego wywiadu Larsa Nordruma celem Rosjan mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 infrastruktura energetyczna. Norwegia odgrywa bowiem bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w procesie dywersyfikacji \u017ar\u00f3de\u0142 energii przez pa\u0144stwa Unii Europejskiej.<\/p>\n\n\n\n

Wiele kraj\u00f3w kupuje gaz w\u0142a\u015bnie z tego kierunku zamiast ze Wschodu. Udzia\u0142 rosyjskiego gazu w dostawach do Europy spad\u0142 z 40 proc. do 7 proc. Norwegia, czwarty eksporter gazu na \u015bwiecie, zaj\u0119\u0142a miejsce Rosji na tym rynku.Norwegia si\u0119 nie boi<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug s\u0142u\u017cb norweskich wej\u015bcie do Sojuszu P\u00f3\u0142nocnoatlantyckiego Szwecji i Finlandii zwi\u0119kszy napi\u0119cia w Skandynawii. To, czego obawiaj\u0105 si\u0119 Norwegowie, to szybki atak na infrastruktur\u0119 krytyczn\u0105, kt\u00f3ra jest bardzo trudna do odbudowania. Wywiad twierdzi tak\u017ce, \u017ce na Morzu Ba\u0142tyckim, po raz pierwszy od 30 lat, operuj\u0105 okr\u0119ty uzbrojone w bro\u0144 atomow\u0105. Norweski wywiad E-tjenesten, s\u0142u\u017cby specjalne PST oraz Agencja Bezpiecze\u0144stwa Narodowego twierdz\u0105 zgodnie, \u017ce Rosja jako kraj niebezpieczny i niestabilny stanowi najwi\u0119ksze zagro\u017cenie dla pokoju w Europie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jednocze\u015bnie ryzyko bezpo\u015bredniego konfliktu z NATO na ten moment ocenia si\u0119 jako niskie, rosyjskie oddzia\u0142y z P\u00f3\u0142nocy zosta\u0142y bowiem przerzucone na Ukrain\u0119. Na P\u00f3\u0142wyspie Kolskim z pierwotnego sk\u0142adu zosta\u0142o zaledwie 20 proc. wojsk. Szef norweskiego wywiadu wiceadmira\u0142 Niels Andreas Stensenes jest zdania, \u017ce rosyjskie dow\u00f3dztwo wys\u0142a\u0142o na front trzy grupy batalionowo-taktyczne, ok. 3 tys. \u017co\u0142nierzy, z kt\u00f3rych po\u0142owa ju\u017c nie \u017cyje. Naje\u017ad\u017acy mogli straci\u0107 te\u017c 100 czo\u0142g\u00f3w i pojazd\u00f3w opancerzonych, kt\u00f3re stacjonowa\u0142y kiedy\u015b przy granicy z Norwegi\u0105. Podobne szacunki podawali Finowie, kt\u00f3rzy zauwa\u017cyli, \u017ce przy ich granicach zosta\u0142o jedynie 25 proc. wojsk, kt\u00f3re zwyczajowo tam stacjonowa\u0142y.
Norwegia nie zamierza si\u0119 ba\u0107. Ostatnio kraj do\u0142\u0105czy\u0142 do koalicji czo\u0142gowej zainicjowanej przez Polsk\u0119. Norwegowie przeka\u017c\u0105 walcz\u0105cym Ukrai\u0144com osiem czo\u0142g\u00f3w Leopard 2. Ukrai\u0144cy otrzymaj\u0105 tak\u017ce cztery transportery opancerzone i niezb\u0119dn\u0105 amunicj\u0119. To hojny dar, jako \u017ce Norwegowie posiadaj\u0105 na wyposa\u017ceniu jedynie 36 leopard\u00f3w 2A4.<\/p>\n\n\n\n

Krytyczne Morze P\u00f3\u0142nocne i Arktyka<\/h2>\n\n\n\n

Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce niebezpiecze\u0144stwo ze strony Rosji monitorowane jest od d\u0142u\u017cszego czasu. Ju\u017c jesieni\u0105 s\u0142u\u017cby zauwa\u017cy\u0142y wok\u00f3\u0142 platform wydobywczych, rafinerii, port\u00f3w i magazyn\u00f3w gazu bezza\u0142ogowe statki powietrzne, kt\u00f3re mog\u0142y zbiera\u0107 dane na rzecz Rosji. Zatrzymano tak\u017ce osoby, kt\u00f3re posiada\u0142y drony i karty pami\u0119ci, na kt\u00f3rych zarejestrowane by\u0142y dane z dokumentacj\u0105 infrastruktury krytycznej. Pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Rosji zatrzymano te\u017c obywatela Brazylii. Rosyjskie okr\u0119ty i samoloty patrolowe zauwa\u017ca si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w pobli\u017cu norweskiego szelfu kontynentalnego na Morzu P\u00f3\u0142nocnym.
Im dalej na p\u00f3\u0142noc, tym bardziej uwidaczniaj\u0105 si\u0119 rosyjskie interesy. Arktyka jest kluczowym obszarem, kt\u00f3rego Moskwa b\u0119dzie broni\u0107 z r\u00f3wn\u0105 determinacj\u0105 co stolicy. Z Arktyki wydobywa ona bowiem a\u017c 80 proc. swojego gazu i 1\/4 ropy. Dla Rosji jako pa\u0144stwa jest to by\u0107 albo nie by\u0107. Arktyka staje si\u0119 tak\u017ce coraz wa\u017cniejsza ze wzgl\u0119d\u00f3w strategicznych. Topniej\u0105ca pokrywa lodowa umo\u017cliwia \u017ceglug\u0119. P\u00f3\u0142nocna Droga Morska mo\u017ce stanowi\u0107 wa\u017cny szlak handlowy z Azji do Europy.<\/p>\n\n\n\n

To nie wszystko. Obszar p\u00f3\u0142nocny generuje nawet 1\/5 rosyjskiego PKB. Opr\u00f3cz w\u0119glowodor\u00f3w wydobywa si\u0119 tam diamenty, nikiel oraz metale ziem rzadkich, odgrywaj\u0105ce krytyczn\u0105 rol\u0119 w nowoczesnej gospodarce. Pok\u0142ady ropy naftowej w rosyjskiej cz\u0119\u015bci Arktyki szacowane s\u0105 na 7,3 mld t, natomiast gazu ziemnego na 55 bln m sze\u015bc. Warto\u015b\u0107 tych zasob\u00f3w to przesz\u0142o 20 bln dolar\u00f3w, a Rosja chce kontrolowa\u0107 po\u0142ow\u0119 szelfu w tej cz\u0119\u015bci \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

Rywalizacja o bogactwa P\u00f3\u0142nocy<\/h2>\n\n\n\n

O arktyczne z\u0142o\u017ca rywalizuj\u0105 tak\u017ce Stany Zjednoczone, Kanada i kraje skandynawskie: Norwegia, Dania, Islandia, Szwecja i Finlandia. Dlatego dominuj\u0105ca pozycja Rosji zaczyna si\u0119 chwia\u0107. Sankcje na\u0142o\u017cone na kraj w wyniku wojny na Ukrainie mog\u0105 utrudni\u0107 eksploatacj\u0119 z\u0142\u00f3\u017c i ekspansj\u0119 w tym rejonie. Od Rosji odwr\u00f3cili si\u0119 solidarnie zachodnie sp\u00f3\u0142ki wydobywcze i dostawcy nowych technologii. W celu obrony swoich strategicznych interes\u00f3w Rosja zwi\u0119kszy\u0142a flot\u0119 okr\u0119t\u00f3w i wyposa\u017cy\u0142a je w nowoczesne pociski balistyczne z g\u0142owicami j\u0105drowymi.<\/p>\n\n\n\n

W ostatnim czasie o odkryciu nowych z\u0142\u00f3\u017c metali ziem rzadkich informowa\u0142a tak\u017ce Szwecja. Pa\u0144stwowy koncern wydobywczy LKAB znalaz\u0142 w pobli\u017cu Kiruny na dalekiej p\u00f3\u0142nocy kraju, nieopodal ko\u0142a podbiegunowego, z\u0142o\u017ca zawieraj\u0105ce ponad milion ton rzadkich pierwiastk\u00f3w. Unia Europejska, kt\u00f3ra nadaje ton zielonej rewolucji, robi, co mo\u017ce, aby uniezale\u017cni\u0107 si\u0119 od importu tych pierwiastk\u00f3w z Chin i Rosji. Jednak wydobycie surowc\u00f3w jest trudne, a uruchomienie infrastruktury mo\u017ce zaj\u0105\u0107 ponad dekad\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Wa\u017cne zmiany w Sojuszu<\/h2>\n\n\n\n

Bardzo wa\u017cne dla uk\u0142adu si\u0142 w regionie jest wi\u0119c wej\u015bcie do NATO Finlandii i Szwecji. Nie tylko w kontek\u015bcie basenu Morza Ba\u0142tyckiego, ale w\u0142a\u015bnie Morza P\u00f3\u0142nocnego. By\u0107 mo\u017ce w Sojuszu P\u00f3\u0142nocnoatlantyckim zobaczymy najpierw Fin\u00f3w. Z Helsinek nadchodz\u0105 informacje, \u017ce parlament fi\u0144ski ratyfikuje traktaty za\u0142o\u017cycielskie NATO niezale\u017cnie od post\u0119p\u00f3w Szwecji. Mo\u017ce to oznacza\u0107, \u017ce Finowie do\u0142\u0105cz\u0105 do Sojuszu P\u00f3\u0142nocnoatlantyckiego szybciej.<\/p>\n\n\n\n

Reuters poda\u0142 informacj\u0119, \u017ce kraje nordyckie wejd\u0105 do NATO w pojedynk\u0119, a nie razem, jak pierwotnie zak\u0142adano. W kwietniu odb\u0119d\u0105 si\u0119 w Finlandii wybory parlamentarne, wi\u0119c pos\u0142owie spiesz\u0105 si\u0119, aby spraw\u0119 zamkni\u0119to w bie\u017c\u0105cej kadencji. Ustawa musi zosta\u0107 z\u0142o\u017cona najp\u00f3\u017aniej 20 lutego, je\u015bli parlament ma g\u0142osowa\u0107 przed wyborami. Obecnie za jak najszybsz\u0105 ratyfikacj\u0105 traktat\u00f3w jest 53 proc. Fin\u00f3w. Finlandia musi jednak czeka\u0107 na stanowisko W\u0119gier i Turcji, kt\u00f3re do tej pory nie ratyfikowa\u0142y zg\u00f3d dotycz\u0105cych nowych cz\u0142onk\u00f3w. Potem NATO wystosuje oficjalne zaproszenie. Teoretycznie wi\u0119c Turcja, maj\u0105c obiekcje co do cz\u0142onkostwa Szwecji, mo\u017ce pr\u00f3bowa\u0107 zablokowa\u0107 jej akces bez szkody dla Fin\u00f3w.
Finom zale\u017cy na jak najszybszym do\u0142\u0105czeniu do Sojuszu, gdy\u017c czuj\u0105 si\u0119 zagro\u017ceni ze strony Rosji, licz\u0105c na pomoc NATO. Finlandia ma granic\u0119 z Rosj\u0105 o d\u0142ugo\u015bci ponad 1300 km i musi przygotowa\u0107 si\u0119 na prowokacj\u0119 oraz r\u00f3\u017cnego rodzaju zagro\u017cenia hybrydowe. Turcja zapowiedzia\u0142a ju\u017c, \u017ce pozytywnie rozpatrzy wniosek Helsinek, ale sceptycznie podchodzi do postulat\u00f3w Sztokholmu. Powodem jest niewywi\u0105zanie si\u0119 z \u017c\u0105da\u0144 Ankary. Turcy chc\u0105 wydania i wydalenia z kraju opozycjonist\u00f3w oraz polityk\u00f3w kurdyjskich oskar\u017canych o terroryzm. Oliwy do ognia dola\u0142 incydent ze spaleniem Koranu przed tureck\u0105 ambasad\u0105 w Sztokholmie. Czy Finlandia b\u0119dzie solidarna ze Szwedami i poczeka na swojego s\u0105siada? Je\u015bli op\u00f3\u017anienie by\u0142oby niewielkie \u2013 z pewno\u015bci\u0105 tak. Je\u015bli jednak proces si\u0119 wyd\u0142u\u017cy \u2013 nie b\u0119dzie czeka\u0142a w niesko\u0144czono\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Polski hub transportowy<\/h2>\n\n\n\n

Akcesja Finlandii i Szwecji ma te\u017c kluczowe znaczenie dla Polski. Powodem jest zar\u00f3wno kwestia bezpiecze\u0144stwa infrastruktury krytycznej w regionie (gazoporty, Baltic Pipe), jak i fakt, \u017ce Polska staje si\u0119 regionaln\u0105 pot\u0119g\u0105 w transporcie morskim. W rodzimych portach rosn\u0105 wolumeny prze\u0142adunkowe, a plany inwestycyjne s\u0105 coraz bardziej ambitne. Baltic Hub obs\u0142u\u017cy\u0142 ponad 2 mln kontener\u00f3w. Gda\u0144ski terminal rozwija si\u0119 w tempie ok. 10 proc. rocznie i planuje si\u0119 jego rozbudow\u0119. Trzeci terminal powstanie do 2025 r., dzi\u0119ki czemu port w Gda\u0144sku b\u0119dzie nale\u017ca\u0142 do najwi\u0119kszych w Europie. Nowy terminal kontenerowy powstanie tak\u017ce w \u015awinouj\u015bciu i b\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0142 tak\u017ce \u017cegludze na Odrze. Ten ambitny projekt stara si\u0119 zablokowa\u0107 rz\u0105d w Berlinie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tomasz Teluk Autor jest za\u0142o\u017cycielem i dyrektorem Instytutu Globalizacji (www.globalizacja.org). Morze P\u00f3\u0142nocne mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 istotnym polem ewentualnego<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3360,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,9],"tags":[],"class_list":["post-3359","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polityka","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3359","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3359"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3359\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3362,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3359\/revisions\/3362"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3360"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3359"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3359"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}