{"id":3416,"date":"2023-02-28T18:02:23","date_gmt":"2023-03-01T00:02:23","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=3416"},"modified":"2023-02-28T18:02:24","modified_gmt":"2023-03-01T00:02:24","slug":"jezyk-polski-kapital-za-granica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2023\/02\/28\/jezyk-polski-kapital-za-granica\/","title":{"rendered":"J\u0119zyk polski – kapita\u0142 za granic\u0105!"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\n

Ryszard Czarnecki<\/a><\/h3>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Z\u0142o\u015b\u0107 mnie bierze, gdy widz\u0119 jak moi rodacy, kt\u00f3rych spotykam poza granicami kraju (g\u0142\u00f3wnie w Europie i Ameryce ) nie staraj\u0105 si\u0119 o to, aby ich dzieci (wnuki) m\u00f3wi\u0142y po polsku. Tak, wiem, \u017ce jest to nie\u0142atwe. Tak, wiem, \u017ce same dzieciaki, zw\u0142aszcza tam ju\u017c urodzone lub kt\u00f3re wyjecha\u0142y z Polski, maj\u0105c par\u0119 czy kilka lat wol\u0105 porozumiewa\u0107 si\u0119, nawet z w\u0142asnym rodze\u0144stwem, m\u00f3wi\u0105c w j\u0119zyku obowi\u0105zuj\u0105cym w kraju osiedlenia rodzic\u00f3w, kt\u00f3ry dla dzieci jest cz\u0119sto krajem urodzenia. To jasne, \u017ce utrzymanie polsko\u015bci, a zw\u0142aszcza j\u0119zyka polskiego, jest zadaniem trudnym, a nawet bardzo trudnym, je\u017celi dana rodzina nie mieszka w skupisku, w kt\u00f3rym funkcjonuj\u0105 inni rodacy. W du\u017cych miastach wielk\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 polskie szko\u0142y sobotnie, a tak\u017ce polskie harcerstwo. Ale nie wszyscy mieszkaj\u0105 w wielkich aglomeracjach. A co do szk\u00f3\u0142, to nie zawsze dzieciaki, a zw\u0142aszcza nastolatkowie chc\u0105 do nich chodzi\u0107, bo w tym czasie ich r\u00f3wie\u015bnicy maj\u0105 wolne, mog\u0105 spa\u0107 do po\u0142udnia albo oddawa\u0107 si\u0119 r\u00f3\u017cnym przyjemno\u015bciom, a nie uczy\u0107 si\u0119 o polskiej literaturze, kulturze, historii i geografii. A jednak naprawd\u0119 warto!<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Nie chodzi tu tylko i wy\u0142\u0105cznie o pewien obowi\u0105zek narodowy, bo skoro urodzili\u015bmy si\u0119 Polakami, to mamy te\u017c, m\u00f3wi\u0105c klasykiem \u201eobowi\u0105zki polskie\u201d, w tym przekazanie polsko\u015bci nast\u0119pnym pokoleniom, tak jak i nam zosta\u0142a ona przekazana. Doprawdy jednak nie chodzi tylko o powinno\u015b\u0107 patriotyczn\u0105 i polsk\u0105 \u201esztafet\u0119 pokole\u0144\u201d. Chodzi o\u2026 zwyk\u0142y pragmatyzm! Zaprawd\u0119 powiadam Wam: znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka polskiego, nawet je\u015bli nie zosta\u0142a poparta oficjalnym egzaminem pa\u0144stwowym jest czym\u015b bardzo przydatnym w \u017cyciu, nie tylko w sensie lepszego przyswajania kolejnych j\u0119zyk\u00f3w obcych \u2013 cho\u0107 i to jest niebagatelnym argumentem. Poznanie dzi\u0119ki dodatkowemu j\u0119zykowi kolejnej kultury, ale te\u017c ludzi w oczywisty spos\u00f3b poszerza horyzonty \u2013 nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o potencjalnym \u201enetworkingu\u201d. Znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka polskiego w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w i os\u00f3b polskiego pochodzenia \u017cyj\u0105cych za granic\u0105, to doprawdy wielki kapita\u0142, gdy chodzi o potencjalny awans zawodowy, a tak\u017ce nawet awans spo\u0142eczny. Pami\u0119tam rozmow\u0119 z Polakiem urodzonym w Londynie, kt\u00f3ry wspomina\u0142, jak by\u0142 z\u0142y na w\u0142asnych rodzic\u00f3w, \u017ce ci zmuszali go do \u201ezarywania\u201d wolnych sob\u00f3t, ka\u017c\u0105c i\u015b\u0107 do polskiej szko\u0142y. Nie m\u00f3g\u0142 w tym czasie gra\u0107 w pi\u0142k\u0119 – co lubi\u0142 – gdy grali jego koledzy z angielskiej klasy. Dzi\u015b na stanowisku kierowniczym w wielkiej mi\u0119dzynarodowej firmie, kt\u00f3ra ma sw\u00f3j oddzia\u0142 w Polsce codziennie ciep\u0142o my\u015bli o mamie i tacie, \u017ce nie odpu\u015bcili i kazali mu – wbrew jemu samemu – wkuwa\u0107 polski.
\u00a0
Jaki\u015b czas temu czyta\u0142em o badaniach, kt\u00f3re pokazywa\u0142y skal\u0119 \u201eemigracji managerskiej\u201d ze Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii P\u00f3\u0142nocnej do Rzeczpospolitej Polskiej poczynaj\u0105c od roku 1990. W samej tylko Warszawie i jej najbli\u017cszych okolicach mieszka\u0142o blisko dwa tysi\u0105ce Polak\u00f3w urodzonych na Wyspach, g\u0142\u00f3wnie w Londynie. Byli to w olbrzymiej wi\u0119kszo\u015bci ludzie, kt\u00f3rzy porobili kariery dlatego, \u017ce ameryka\u0144skie, brytyjskie czy mi\u0119dzynarodowe korporacje szuka\u0142y ludzi maj\u0105cych obywatelstwo pa\u0144stw Zachodu, ale ze znajomo\u015bci\u0105 j\u0119zyka polskiego. By\u0142o to wtedy, gdy otworzy\u0142 si\u0119 jak\u017ce atrakcyjny, bo blisko 40-milionowy polski rynek. To, co dla g\u0142upk\u00f3w wydawa\u0142o si\u0119 balastem czyli znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka ojc\u00f3w i dziadk\u00f3w sta\u0142a si\u0119 wielk\u0105 trampolin\u0105 do karier zawodowych. Ludzie ci bardzo cz\u0119sto nie przyjechali do Polski na kilka lat, tylko przeprowadzali si\u0119 na sta\u0142e, \u017ceni\u0105c si\u0119 z Polkami (czy w mniejszym stopniu wychodz\u0105c za m\u0105\u017c za Polak\u00f3w) i w praktyce totalnie repolonizuj\u0105c.
Marian Hemar, znakomity polski poeta i dramaturg, Polak, polski \u017byd, ca\u0142ym sercem Lwowiak i antykomunista po II wojnie \u015bwiatowej emigrant polityczny z wyboru, kt\u00f3ry z polskiego Londynu przyni\u00f3s\u0142 si\u0119\u00a0 do Izraela, aby po tym kr\u00f3tkotrwa\u0142ym epizodzie wr\u00f3ci\u0107 do tej \u201ePolski poza Polsk\u0105\u201d, jak\u0105 stanowi\u0142 w\u0142a\u015bnie \u00f3w \u201ePolski Londyn\u201d, napisa\u0142 kiedy\u015b: \u201emoj\u0105 Ojczyzn\u0105 jest polska mowa\u201d. Charakterystyczne s\u0142owa dla cz\u0142owieka, kt\u00f3ry mentalnie i sercem b\u0119d\u0105c w \u201epolskim L\u201d – \u201ePolskim Londynie\u201d nigdy nie opu\u015bci\u0142 \u201epolskiego L\u201d \u2013 \u201epolskiego Lwowa\u201d.
\u00a0
A sk\u0105d to okre\u015blenie \u201ePolska poza Polsk\u0105\u201d? Jesieni\u0105 zesz\u0142ego roku min\u0119\u0142a 40-ta rocznica, gdy s\u0142owa te po raz pierwszy pad\u0142y publicznie. Wypowiedzia\u0142 je polski papie\u017c Jan Pawe\u0142 II w czasie spotkania z rodakami jesieni\u0105 1982 roku w Londynie, na nieistniej\u0105cym ju\u017c stadionie Crystal Palace.
\u00a0
Jednak \u017ceby by\u0142o jasne : znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka polskiego nie jest niezb\u0119dna do tego, aby czu\u0107 si\u0119 Polakiem. Pami\u0119tam z czas\u00f3w gdy mieszka\u0142em w Wielkiej Brytanii spotykanych przeze mnie wielu ludzi z polskich rodzin, kt\u00f3rzy mowy ojczystej ju\u017c nie znali, ale nie tylko czuli si\u0119 Polakami, ale byli \u017carliwymi patriotami. Pami\u0119tam Andrew Goltza, kt\u00f3ry doprawdy by\u0142 lepszym Polakiem i bardziej prze\u017cywa\u0142 swoj\u0105 polsko\u015b\u0107, ni\u017c wielu tych, kt\u00f3rzy biegle po polsku m\u00f3wi\u0105, ale Polski nie maj\u0105 w sercach. Mo\u017cna oczywi\u015bcie podawa\u0107 tak\u017ce przyk\u0142ad Irlandczyk\u00f3w, kt\u00f3rych olbrzymia wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie m\u00f3wi w swoim w\u0142asnym j\u0119zyku \u201egaelic\u201d – m\u00f3wi\u0105 za to j\u0119zykiem… dawnych okupant\u00f3w, czyli Anglik\u00f3w. Mo\u017cna te\u017c pokazywa\u0107 \u2013 sam to widzia\u0142em i s\u0142ysza\u0142em na w\u0142asne uszy \u2013 ukrai\u0144skich patriot\u00f3w \u2013 \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy mi\u0119dzy sob\u0105 m\u00f3wi\u0105 po rosyjsku. Zatem mo\u017cna wyobrazi\u0107 sobie Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy nie z w\u0142asnej winy nie m\u00f3wi\u0105 po polsku, ale czuj\u0105 si\u0119 naszymi rodakami. Jedena\u015bcie razy w \u017cyciu by\u0142em w Kazachstanie i doskonale wiem, \u017ce olbrzymia wi\u0119kszo\u015b\u0107 tamtejszych , zw\u0142aszcza m\u0142odszych, Polak\u00f3w nie by\u0142a w stanie m\u00f3wi\u0107 j\u0119zykiem ojczystym swoich rodzic\u00f3w i dziadk\u00f3w, bo za czas\u00f3w sowieckich po prostu nie by\u0142o polskich szk\u00f3\u0142 (w odr\u00f3\u017cnieniu od \u2013 uwaga – szk\u00f3\u0142 niemieckich, na kt\u00f3re Zwi\u0105zek Sowiecki zezwoli\u0142!).
\u00a0
Mimo tych przyk\u0142ad\u00f3w jednak warto jest za wszelk\u0105 cen\u0119 inwestowa\u0107 w j\u0119zyk polski u swoich dzieci i wnuk\u00f3w. Nawet wtedy, je\u015bli \u017cyj\u0105 w tzw. ma\u0142\u017ce\u0144stwach mieszanych, gdzie tylko matka (to \u0142atwiej) lub ojciec (trudniej) jest Polakiem.
Warto ,bo mo\u017ce u\u0142atwi\u0107 im to \u017cycie. Warto, bo \u201ewarto\u00a0by\u0107\u00a0Polakiem\u201d.
\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ryszard Czarnecki Z\u0142o\u015b\u0107 mnie bierze, gdy widz\u0119 jak moi rodacy, kt\u00f3rych spotykam poza granicami kraju (g\u0142\u00f3wnie w Europie<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3417,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,9],"tags":[],"class_list":["post-3416","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polityka","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3416","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3416"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3416\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3418,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3416\/revisions\/3418"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3417"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3416"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3416"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3416"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}