{"id":3616,"date":"2023-03-19T13:32:50","date_gmt":"2023-03-19T18:32:50","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=3616"},"modified":"2023-03-19T13:32:51","modified_gmt":"2023-03-19T18:32:51","slug":"chinski-smok-coraz-grozniejszy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2023\/03\/19\/chinski-smok-coraz-grozniejszy\/","title":{"rendered":"Chi\u0144ski smok coraz gro\u017aniejszy"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\n

Tomasz Teluk<\/h2>\n\n\n\n

Autor jest za\u0142o\u017cycielem i dyrektorem Instytutu Globalizacji (www.globalizacja.org)<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Pekin nie do\u015b\u0107, \u017ce ma pot\u0119\u017cn\u0105 gospodark\u0119 i przewag\u0119 w kluczowych dla przysz\u0142o\u015bci technologiach, to jeszcze zaczyna pr\u0119\u017cy\u0107 musku\u0142y na arenie dyplomatycznej. Rywalizacja mi\u0119dzy Chinami a Stanami Zjednoczonymi si\u0119 zaostrza. W tle oczywi\u015bcie jest Tajwan, ale chodzi o co\u015b znacznie powa\u017cniejszego \u2013 o przyw\u00f3dztwo nad \u015bwiatem. Losy tej rywalizacji nie s\u0105 przes\u0105dzone.<\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku marca dosz\u0142o do podpisania historycznego porozumienia, kt\u00f3re normalizuje stosunki dyplomatyczne mi\u0119dzy Iranem a Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105. Dotychczas tego typu akty mia\u0142y miejsce przy wysi\u0142ku dyplomat\u00f3w z Waszyngtonu. Tymczasem porozumienie zosta\u0142o podpisane w Pekinie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Sojusz satrap\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

Od lat Rijad i Teheran by\u0142y do siebie wrogo nastawione. Arabia Saudyjska sprzyja\u0142a Waszyngtonowi. Oba kraje prowadz\u0105 wojn\u0119 zast\u0119pcz\u0105 w Jemenie. Czar\u0119 goryczy przela\u0142 atak na ambasad\u0119 saudyjsk\u0105 w Teheranie w 2016 r., po kt\u00f3rym zerwano stosunki mi\u0119dzy krajami. Teraz w roli rozjemcy wyst\u0105pili Chi\u0144czycy. Sunnici i szyici wracaj\u0105 do sto\u0142u rokowa\u0144. Iran jest na czarnej li\u015bcie wrog\u00f3w wolnego \u015bwiata. Pomaga Rosjanom w wojnie na Ukrainie, zaopatruj\u0105c ich w \u015bmierciono\u015bne drony. Od lat stara si\u0119 tak\u017ce zbudowa\u0107 bro\u0144 atomow\u0105, przez co jest nara\u017cony na zachodnie sankcje i ataki ze strony Izraela. Teraz, pod auspicjami Pekinu, wydaje si\u0119 to \u0142atwiejsze. Ob\u0142askawienie Rijadu i Teheranu mo\u017ce o\u017cywi\u0107 relacje handlowe tych kraj\u00f3w z Chinami. Pekin mo\u017ce zacz\u0105\u0107 si\u0119 rozpycha\u0107 na Bliskim Wschodzie. W grze oczywi\u015bcie s\u0105 surowce energetyczne. Jest to tak\u017ce sygna\u0142 ostrzegawczy dla Bia\u0142ego Domu. Saudyjczycy chc\u0105 si\u0119 uwolni\u0107 od zale\u017cno\u015bci od Stan\u00f3w Zjednoczonych i zaczynaj\u0105 gr\u0119 na dwa fronty.
Wszystko wskazuje jednak na to, \u017ce kontekst tego wydarzenia jest znacznie szerszy. Jeste\u015bmy \u015bwiadkami sojuszu satrapii, kt\u00f3rego patronem jest Xi Jinping. Kolejnym krajem, kt\u00f3ry w nim uczestniczy, jest Bia\u0142oru\u015b. \u015awiadcz\u0105 o tym podr\u00f3\u017ce Alaksandra \u0141ukaszenki do Chin, a potem do Iranu. Opr\u00f3cz Bia\u0142orusi do nieformalnego porozumienia mog\u0105 przyst\u0119powa\u0107 tak\u017ce inne re\u017cimy, jak Korea P\u00f3\u0142nocna, Rosja, Birma czy pa\u0144stwa Ameryki Po\u0142udniowej. Ostatnio prezydent Hondurasu Xiomara Castro og\u0142osi\u0142a, \u017ce jej kraj nawi\u0105\u017ce dyplomatyczne relacje z Chinami, a prawdopodobnie zerwie je z Tajwanem. Chiny inwestuj\u0105 tak\u017ce krocie na kontynencie afryka\u0144skim. Obecne s\u0105 m.in. w Kongo, Angoli, Ghanie, Kenii czy Nigerii.<\/p>\n\n\n\n

Pekin stara si\u0119 tak\u017ce zosta\u0107 rozjemc\u0105 w tocz\u0105cej si\u0119 wojnie na Ukrainie. Obecnie przewodnicz\u0105cy Xi Jinping rozpoczyna prorosyjsk\u0105 ofensyw\u0119 dyplomatyczn\u0105. Zamierza uda\u0107 si\u0119 do Moskwy, a nast\u0119pnie rozmawia\u0107 z prezydentem Ukrainy Wo\u0142odymyrem Ze\u0142enskim. Efekt tej wizyty mo\u017ce by\u0107 wy\u0142\u0105cznie propagandowy.<\/p>\n\n\n\n

Przewaga w wy\u015bcigu technologicznym<\/h2>\n\n\n\n

Niedawny raport Australijskiego Instytutu Polityki Strategicznej, dotycz\u0105cy globalnego wy\u015bcigu technologicznego, musi niepokoi\u0107. Okazuje si\u0119, \u017ce Chi\u0144czycy maj\u0105 przewag\u0119 w 37 spo\u015br\u00f3d 44 krytycznych technologii dla \u015bwiatowej gospodarki. USA by\u0107 mo\u017ce lepiej poradz\u0105 sobie z pandemiami czy wynalazkami w medycynie, ale Chi\u0144czycy s\u0105 wyra\u017anie do przodu, je\u015bli chodzi o konstrukcje nowych silnik\u00f3w odrzutowych, w tym z nap\u0119dem hipersonicznym.<\/p>\n\n\n\n

Tylko w siedmiu dziedzinach Amerykanie maj\u0105 zdecydowan\u0105 przewag\u0119. Przede wszystkim w produkcji p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w, technologiach kwantowych i medycynie. Innymi technologicznymi mocarstwami \u015bwiata zachodniego s\u0105 Brytyjczycy, Niemcy, w mniejszym stopniu Francuzi. Mocn\u0105 pozycj\u0119 maj\u0105 Korea, Australia, Japonia, Kanada, Singapur czy Malezja.<\/p>\n\n\n\n

To Chiny jednak staj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105 pot\u0119g\u0105. Chi\u0144ska Akademia Nauk pretenduje do czo\u0142owej instytucji tego typu na \u015bwiecie. Chi\u0144skie uniwersytety staj\u0105 si\u0119 coraz lepsze. Chi\u0144scy naukowcy zdobywaj\u0105 wiedz\u0119 na ca\u0142ym \u015bwiecie, a niekiedy w spos\u00f3b nieuczciwy kopiuj\u0105 technologie, kt\u00f3rymi Zach\u00f3d nie chcia\u0142by si\u0119 dzieli\u0107. Chiny posiadaj\u0105 te\u017c zasoby, szczeg\u00f3lnie chodzi o pierwiastki ziem rzadkich, kt\u00f3re mog\u0105 decydowa\u0107 o rozwoju poszczeg\u00f3lnych technologii w przysz\u0142o\u015bci. Wiele rynk\u00f3w zagro\u017conych jest monopolizacj\u0105 ze strony Chin.<\/p>\n\n\n\n

Mocna pozycja Pekinu jest widoczna w zakresie nowoczesnej komunikacji, tak\u017ce optycznej oraz system\u00f3w 5G i 6G. Chi\u0144czycy przewodz\u0105 w zakresie technologii wodorowych i amoniakowych, wykorzystywanych do produkcji energii, produkcji superkondensator\u00f3w czy baterii elektrycznych najnowszych generacji. Maj\u0105 tak\u017ce dominuj\u0105c\u0105 pozycj\u0119 na rynku inteligentnej analizy danych, fotowoltaiki czy recyklingu odpad\u00f3w nuklearnych. Chi\u0144czycy skupiaj\u0105 u siebie firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 zaawansowanymi technologiami z zakresu biologii syntetycznej czy czujnik\u00f3w fotonicznych. To, co jednak sp\u0119dza sen z powiek Amerykanom, to przewaga w zakresie zaawansowanych silnik\u00f3w odrzutowych, broni hipersonicznej, dron\u00f3w, robotyki i system\u00f3w autonomicznych. Chi\u0144czycy mog\u0105 posiada\u0107 ju\u017c nawet hipersoniczne pociski zdolne przenosi\u0107 bro\u0144 j\u0105drow\u0105, o czym z zaskoczeniem dowiedzia\u0142 si\u0119 ameryka\u0144ski wywiad w sierpniu dwa lata temu.<\/p>\n\n\n\n

Rz\u0105dzony przez parti\u0119 komunistyczn\u0105 kraj sta\u0142 si\u0119 nowym zagro\u017ceniem dla \u015bwiata. Jest dzi\u015b technologicznym supermocarstwem, po kt\u00f3rym nie wiadomo, czego si\u0119 spodziewa\u0107. A w\u0142a\u015bciwie wiadomo \u2013 Pekin chce dominacji nad \u015bwiatem. Nie chce jej jednak zdobywa\u0107 w spos\u00f3b krwawy. Robi to subtelnie, wci\u0105gaj\u0105c do wsp\u00f3\u0142pracy i uzale\u017cniaj\u0105c od siebie poszczeg\u00f3lnie rynki i pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy atak na Tajwan?<\/h2>\n\n\n\n

Je\u015bli przypomnimy sobie zdecydowane dzia\u0142ania Pekinu w kwestii Tybetu czy Hongkongu, jest du\u017co bardziej prawdopodobne, \u017ce Chiny zaanektuj\u0105 Tajwan, ni\u017c odpuszcz\u0105 sobie t\u0119 wa\u017cn\u0105 pod wzgl\u0119dem strategicznym wysp\u0119. Wed\u0142ug analiz mo\u017ce si\u0119 to sta\u0107 ju\u017c za dwa, trzy lata. Zale\u017cy to od gotowo\u015bci chi\u0144skiej armii i sytuacji mi\u0119dzynarodowej. Centrum Stosunk\u00f3w Strategicznych i Mi\u0119dzynarodowych przewiduje, \u017ce ewentualna agresja nast\u0105pi w 2026 r. i b\u0119dzie kosztowa\u0142a \u017cycie co najmniej 3,2 tys. \u017co\u0142nierzy ameryka\u0144skich oraz 10 tys. istnie\u0144 po stronie chi\u0144skiej, co oczywi\u015bcie nie jest problemem, bo je\u015bli jest pa\u0144stwo, kt\u00f3re ma nieograniczone zasoby osobowe, to s\u0105 to obecnie Chiny.
Istnieje jednak alternatywny scenariusz. Jest nim blokada wyspy. Tajwan jest uzale\u017cniony od importu energii, wi\u0119c by\u0142by to spory problem dla Taipei. Wojna by\u0142aby katastrof\u0105 dla \u015bwiata, sparali\u017cowa\u0142aby \u015bwiatowy handel i rozw\u00f3j technologiczny. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o gro\u017abie globalnego konfliktu o nieprzewidywalnych skutkach. Tego obie strony chcia\u0142yby unikn\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Tym, co ma powstrzymywa\u0107 Chi\u0144czyk\u00f3w, jest AUKUS, czyli sojusz USA, Australii i Wielkiej Brytanii. Australia jest coraz bli\u017cej stworzenia floty okr\u0119t\u00f3w podwodnych o nap\u0119dzie atomowym. Nie wiadomo jeszcze, czy b\u0119dzie ona si\u0119 opiera\u0142a na swoich maszynach, czy na okr\u0119tach Stan\u00f3w Zjednoczonych. Obecnie Australijczycy posiadaj\u0105 jedynie sze\u015b\u0107 konwencjonalnych okr\u0119t\u00f3w podwodnych klasy Collins. Australijczycy wzbogac\u0105 si\u0119 tak\u017ce o pociski manewruj\u0105ce \u015bredniego zasi\u0119gu typu Tomahawk oraz inne rakiety dla lotnictwa. Trzy kraje maj\u0105 tak\u017ce wsp\u00f3lnie opracowa\u0107 pociski hipersoniczne. Rozbuduj\u0105 tak\u017ce flot\u0119 niewykrywalnych bezza\u0142ogowc\u00f3w, bazuj\u0105cych na osi\u0105gni\u0119ciach sztucznej inteligencji.
Czy to wystarczy, by zr\u00f3wnowa\u017cy\u0107 zagro\u017cenie ze strony Chin?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tomasz Teluk Autor jest za\u0142o\u017cycielem i dyrektorem Instytutu Globalizacji (www.globalizacja.org) Pekin nie do\u015b\u0107, \u017ce ma pot\u0119\u017cn\u0105 gospodark\u0119 i<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3617,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,9],"tags":[],"class_list":["post-3616","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polityka","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3616","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3616"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3616\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3618,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3616\/revisions\/3618"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3617"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3616"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3616"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3616"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}