{"id":373,"date":"2022-05-24T00:52:42","date_gmt":"2022-05-23T22:52:42","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=373"},"modified":"2022-05-24T00:52:43","modified_gmt":"2022-05-23T22:52:43","slug":"libanska-kwadratura-kola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2022\/05\/24\/libanska-kwadratura-kola\/","title":{"rendered":"Liba\u0144ska kwadratura ko\u0142a"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ryszard Czarnecki<\/h3>\n\n\n\n

Liban to najbardziej zeuropeizowany kraj Bliskiego Wschodu. Wci\u0105\u017c jest tu bardzo wielu chrze\u015bcijan, w przeciwie\u0144stwie do Iraku i Syrii, gdzie islamski terroryzm, wojna, pauperyzacja wygna\u0142y znaczn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 wyznawc\u00f3w Chrystusa z miejsc, w kt\u00f3rych mieszkali od wiek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Samolot l\u0105duje o trzeciej nad ranem. Kiedy\u015b Bejrut by\u0142 znany z urok\u00f3w nocnego \u017cycia. Ale ja tego nie sprawdz\u0119, bo pierwsze spotkanie mam o \u00f3smej rano, a jeszcze przed po\u0142udniem rozmowa z prezydentem Libanu, chrze\u015bcijaninem \u2013 maronit\u0105 Michelem Aounem, a po po\u0142udniu z premierem \u2013 muzu\u0142maninem Nad\u017cibem Mikati.<\/p>\n\n\n\n

Powr\u00f3t do Libanu<\/h2>\n\n\n\n

Zaraz po przyje\u017adzie do hotelu ga\u015bnie \u015bwiat\u0142o. Ciemno w pokoju, ciemno w korytarzu, a do tego moja kom\u00f3rka te\u017c nie dzia\u0142a. Po kilkunastu minutach w\u0142\u0105czaj\u0105 \u015bwiat\u0142o, ale po chwili znowu awaria. Rozpakowuj\u0119 si\u0119 po ciemku. Par\u0119 dni p\u00f3\u017aniej sytuacja si\u0119 powtarza, tyle \u017ce na szcz\u0119\u015bcie ju\u017c w dzie\u0144. Jestem tu drugi raz. Od mojej pierwszej wizyty min\u0119\u0142o kilka lat i kolorowy Bejrut wydaje si\u0119 teraz, w czasie kryzysu gospodarczego, bezrobocia i spadku warto\u015bci pieni\u0105dza, bardziej szary.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Na chrze\u015bcija\u0144skim uniwersytecie \u015bw. J\u00f3zefa, powsta\u0142ym z katolickiego Kolegium Azjatyckiego, za\u0142o\u017conego w I po\u0142owie XIX w. przez Polaka, o. Maksymiliana Ry\u0142\u0142o SJ (ma on swoj\u0105 tablic\u0119 w ko\u015bciele akademickim przy tym pierwszym uniwersytecie w ca\u0142ej Azji Mniejszej), na \u015bcianie portrety kilkudziesi\u0119ciu profesor\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie Francuz\u00f3w, kt\u00f3rzy wyk\u0142adali na tej uczelni w ostatnich osiemdziesi\u0119ciu latach. To tylko jeden z przyk\u0142ad\u00f3w oddzia\u0142ywania Francji w tym kraju. Tutaj dzieci od pierwszej klasy ucz\u0105 si\u0119 opr\u00f3cz arabskiego francuskiego. Znajomo\u015b\u0107 tego j\u0119zyka jest powszechna, a elity swobodnie komunikuj\u0105 si\u0119 tak\u017ce po angielsku. Naukowcy opowiadaj\u0105, \u017ce ka\u017cda formacja polityczna ma tutaj swojego zagranicznego sponsora: islamscy radyka\u0142owie z Hezbollahu wspierani s\u0105 przez Iran, a Si\u0142y Liba\u0144skie, w kt\u00f3rych jest bardzo du\u017co chrze\u015bcijan, przez\u2026 Arabi\u0119 Saudyjsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Po wyj\u015bciu z uniwersytetu mijam stary ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry osta\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d nowoczesnych biurowc\u00f3w i budynk\u00f3w mieszkalnych. Wygl\u0105da to jak metafora: na tej ziemi zmienia si\u0119 wiele, ale wiara trwa.<\/p>\n\n\n\n

Bohater z dawnych lat<\/h2>\n\n\n\n

Pa\u0144stwo funkcjonuje dzi\u0119ki podzia\u0142owi w\u0142adzy mi\u0119dzy chrze\u015bcijan, muzu\u0142man\u00f3w szyit\u00f3w (Hezbollah) i muzu\u0142man\u00f3w sunnit\u00f3w. Chrze\u015bcijanie maj\u0105 zagwarantowan\u0105 po\u0142ow\u0119 miejsc w 128-osobowym parlamencie. Druga po\u0142owa nale\u017cy do muzu\u0142man\u00f3w. Na spotkaniu z szefem rz\u0105du premier muzu\u0142manin siedzi pod portretem prezydenta chrze\u015bcijanina. To te\u017c niczym metafora. Premier Mikati to bardzo bogaty cz\u0142owiek. Robi biznesy ca\u0142y czas; b\u0119d\u0105c premierem te\u017c. W czasie pandemii mia\u0142 zarobi\u0107 \u2013 jak m\u00f3wi mi kto\u015b z ONZ \u2013 kolejny milion dolar\u00f3w. Jednak interesy \u2013 jak t\u0142umaczy \u2013 robi poza krajem i nie wykorzystuje do tego stanowiska szefa rz\u0105du…<\/p>\n\n\n\n

Do prezydenta 87-letniego Michela Aouna mam stosunek sentymentalny. Gdy pracowa\u0142em jako dziennikarz w Londynie i \u015bci\u0105ga\u0142em ze specjalnej maszyny depesze Reutersa, Aoun, wtedy pi\u0119\u0107dziesi\u0119cioparolatek, pojawia\u0142 si\u0119 w nich cz\u0119sto, i to jako heroiczny bohater. Podj\u0105\u0142 walk\u0119 z muzu\u0142manami, ale te\u017c z milicjami chrze\u015bcija\u0144skimi wspieranymi przez Syri\u0119. Potem opu\u015bci\u0142 kraj, uda\u0142 si\u0119 do Francji, aby wr\u00f3ci\u0107 po d\u0142u\u017cszym czasie i na podstawie porozumienia mi\u0119dzywyznaniowego z islamistami zosta\u0107 g\u0142ow\u0105 pa\u0144stwa. Dzi\u015b jest mocno starszym panem, kt\u00f3ry ma w\u0142asne ugrupowanie polityczne, formalnie kierowane przez jego 52-letniego zi\u0119cia. Jego zwolennik\u00f3w b\u0119d\u0119 przez najbli\u017csze dni spotyka\u0142 na ulicach stolicy, ale tak\u017ce mniejszych miast. S\u0105 ubrani na pomara\u0144czowo. Ka\u017cda formacja ma tu sw\u00f3j kolor, np. Si\u0142y Liba\u0144skie czerwony. Spotkanie z prezydentem, zapowiadane na trzy kwadranse, zostaje skr\u00f3cone. Wida\u0107 zm\u0119czenie s\u0119dziwego ju\u017c cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n

Z premierem Nad\u017cibem Mikati rozmawiamy m.in. o pa\u0144stwach, kt\u00f3re maj\u0105 najwi\u0119cej do powiedzenia w jego kraju: USA, Iranie, Arabii Saudyjskiej, Syrii. Pytam o Turcj\u0119. Premier podkre\u015bla, \u017ce przyja\u017ani si\u0119 z prezydentem Recepem i \u017ce Ankara to bardzo silny kraj ze wzgl\u0119du na liczb\u0119 ludno\u015bci, gospodark\u0119, ale tak\u017ce czynnik religijny i kultur\u0119. M\u00f3wi, \u017ce Erdo\u011fan chce by\u0107 jak kr\u00f3l czy su\u0142tan. Co ciekawe, w trakcie rozmowy premier Mikati utyskuje na kampani\u0119 telewizyjn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Tu nie ma ciszy wyborczej<\/h2>\n\n\n\n

Wybory w Libanie odbywaj\u0105 si\u0119 w niedziele w godz. 7\u201319. Wyruszam pochmurnym \u015bwitem. Morskie fale rozbijaj\u0105 si\u0119 o brzeg w centrum stolicy. Jedziemy w g\u00f3r\u0119 Bejrutu. Miasto jest puste \u2013 jeszcze nie ma ruchu. Tym wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 przyci\u0105ga jedno z nielicznych aut obwieszone plakatami wyborczymi. Tu nie ma ciszy wyborczej, poszczeg\u00f3lne partie agituj\u0105 tu\u017c ko\u0142o lokali wyborczych, a ich zwolennicy w komisjach wyborczych wprost \u2013 kolorami i napisami \u2013 demonstruj\u0105, z kim s\u0105 zwi\u0105zani i na kogo b\u0119d\u0105 g\u0142osowa\u0107.
Na ulicach stolicy co rusz auta z \u017co\u0142nierzami z karabinami. Tu\u017c ko\u0142o takiej kolumny w\u00f3z telewizyjny. Ale to w\u0142a\u015bnie \u017co\u0142nierze przy ka\u017cdym lokalu wyborczym sprawdzaj\u0105 dokumenty wchodz\u0105cym \u2013 tak\u017ce nam, obserwatorom z ramienia Parlamentu Europejskiego. Mijam kolumn\u0119 pi\u0119ciu wojskowych aut. Na dziedzi\u0144cu szko\u0142y, w kt\u00f3rej mie\u015bci si\u0119 kilka komisji wyborczych, dostrzegam figurk\u0119 Matki Boskiej. W ka\u017cdej z klas, gdzie si\u0119 g\u0142osuje, wisi krzy\u017c. Od samego rana do punkt\u00f3w wyborczych przychodzi sporo ludzi. W kolejce do urn stoj\u0105 dziesi\u0105tki os\u00f3b. Mnie, przyzwyczajonego do ciszy wyborczej, troch\u0119 zaskakuje przedstawicielka partii politycznej \u2013 \u201em\u0105\u017c zaufania\u201d w T-shircie z podobizn\u0105 lidera jej partii, ale te\u017c krzy\u017cykiem na szyi.
Wyje\u017cd\u017camy w kierunku historycznego Byblos. W Bejrucie mijamy hotel Afrodite, a kawiarnie z sieci Caffe Abi Nasri przeplataj\u0105 si\u0119 z figurkami chrze\u015bcija\u0144skich \u015bwi\u0119tych i lokalami z europejskimi nazwami: piekarni\u0105 Moulin d\u2019or, czy cukierni\u0105 Elminato. Na ulicach i w komisjach wyborczych spotykamy mn\u00f3stwo ludzi, kt\u00f3rzy niczym nie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od Europejczyk\u00f3w, zw\u0142aszcza mieszka\u0144c\u00f3w Europy Po\u0142udniowej. Gdybym spotka\u0142 ich w Hiszpanii, we Francji czy W\u0142oszech, uzna\u0142bym ich z racji europejskich rys\u00f3w twarzy za rodowitych mieszka\u0144c\u00f3w Starego Kontynentu.<\/p>\n\n\n\n

Polacy w Libanie<\/h2>\n\n\n\n

A teraz Polonica. W Libanie jest ambasada RP, kt\u00f3r\u0105 kieruje Przemys\u0142aw Niesio\u0142owski. Stacjonuj\u0105 te\u017c \u017co\u0142nierze w ramach kontyngentu ONZ. Specjalnym wys\u0142annikiem Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych jest by\u0142a wiceszefowa polskiego MSZ, a potem ambasador przy ONZ Joanna Wronecka. Ale zacz\u0119\u0142o si\u0119 od Miko\u0142aja Krzysztofa Radziwi\u0142\u0142a, kt\u00f3ry przyby\u0142 tu na prze\u0142omie XVI i XVII w. z wizyt\u0105 do patriarchy maronit\u00f3w. O jezuicie o. Maksymilianie Ry\u0142\u0142o wspomnia\u0142em ju\u017c wcze\u015bniej. Dzi\u015b jego prac\u0119 kontynuuje w pewnej mierze o. Marek Cie\u015blik, zawiaduj\u0105cy czteroma jezuickimi szko\u0142ami i wyk\u0142adaj\u0105cy na wspomnianym ju\u017c najstarszym uniwersytecie Libanu i regionu. Jest te\u017c Kazimierz Gajowy, wsp\u00f3\u0142autor (z Paw\u0142em Rakowskim) przewodnika, a raczej kompendium wiedzy o Libanie historycznym i wsp\u00f3\u0142czesnym, animator pielgrzymek z Polski do tego kraju i korespondent polskich medi\u00f3w w Bejrucie.<\/p>\n\n\n\n

Kraj, kt\u00f3ry nie wie, ilu ma mieszka\u0144c\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

Powr\u00f3t do Bejrutu. Czas na refleksje. Ciekawe jest to pa\u0144stwo. Si\u0142a partii czy ruchu politycznego nie zale\u017cy tu od kartki wyborczej, jak w Europie, w ka\u017cdym razie nie g\u0142\u00f3wnie od niej. Taki Hezbollah mia\u0142 16 mandat\u00f3w w 128-miejscowym parlamencie, teraz b\u0119dzie mia\u0142 ich mniej, bo 13, ale jego pot\u0119ga polega na wsparciu z zagranicy, czyli Iranu, rozbudowanej, \u015bwietnie uzbrojonej milicji, z arsena\u0142em broni, o kt\u00f3rym kr\u0105\u017c\u0105 legendy, w\u0142asnym wywiadzie (niczym pa\u0144stwo w pa\u0144stwie), sieci w\u0142asnych aptek, gdzie rozdaj\u0105 w zasadzie za darmo leki otrzymywane z Teheranu, kontrolowaniu granic (to oni stanowi\u0105 stra\u017c graniczn\u0105) i lotniska w Bejrucie.
Liban to te\u017c kraj, kt\u00f3ry nie wie, ilu tak naprawd\u0119 ma obywateli, bo ostatni wiarygodny spis ludno\u015bci przeprowadzili… Francuzi w latach 30.! I nikt, Bo\u017ce bro\u0144, nie chce wiedzie\u0107, bo weryfikacja demograficzna zapewne pokaza\u0142aby zwi\u0119kszenie liczby muzu\u0142man\u00f3w i wyra\u017ane uszczuplenie populacji chrze\u015bcijan, co z kolei mog\u0142oby wysadzi\u0107 w powietrze uzgodnion\u0105 przed dekadami konstrukcj\u0119 parytet\u00f3w polityczno-religijnych, na kt\u00f3rych opiera si\u0119 chybotliwy, ale funkcjonuj\u0105cy konsensus. Konsens b\u0119d\u0105cy pokojowym fundamentem kraju rozdzieranego wojnami domowymi i zamachami terrorystycznymi. Ale ten konsensus oznacza jednocze\u015bnie polityczny pat i blokuje oczekiwane przez ludno\u015b\u0107 zmiany. Liba\u0144ska kwadratura ko\u0142a…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ryszard Czarnecki Liban to najbardziej zeuropeizowany kraj Bliskiego Wschodu. Wci\u0105\u017c jest tu bardzo wielu chrze\u015bcijan, w przeciwie\u0144stwie do<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":374,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,9],"tags":[],"class_list":["post-373","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polityka","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/373","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=373"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/373\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":375,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/373\/revisions\/375"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/374"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=373"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=373"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=373"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}