{"id":3748,"date":"2023-03-31T17:27:53","date_gmt":"2023-03-31T22:27:53","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=3748"},"modified":"2023-03-31T17:27:53","modified_gmt":"2023-03-31T22:27:53","slug":"jak-rzad-rozwiaze-problem-zbozowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2023\/03\/31\/jak-rzad-rozwiaze-problem-zbozowy\/","title":{"rendered":"Jak rz\u0105d rozwi\u0105\u017ce problem zbo\u017cowy?"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\n

Tomasz Teluk<\/h3>\n\n\n\n

Autor jest za\u0142o\u017cycielem i dyrektorem Instytutu Globalizacji (www.globalizacja.org)<\/em><\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Sytuacja na rynku zbo\u017cowym jest trudna, tej wiosny bowiem spichlerze zape\u0142nione s\u0105 ziarnem jeszcze z zesz\u0142ego roku. Ceny zb\u00f3\u017c spadaj\u0105. \u015arodowiska rolnicze s\u0105 niezadowolone, gdy\u017c rynek zala\u0142y zbo\u017ca importowane z Ukrainy, w czym upatruj\u0105 g\u0142\u00f3wnej przyczyny swojej trudnej sytuacji. Je\u015bli rz\u0105d nie chce straci\u0107 g\u0142os\u00f3w wsi, b\u0119dzie musia\u0142 znale\u017a\u0107 szybkie rozwi\u0105zanie problemu jeszcze przed wyborami.<\/p>\n\n\n\n

Sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 problem? Gdy wybuch\u0142a wojna na Ukrainie, w\u0142adze zaapelowa\u0142y, aby nie pozbywa\u0107 si\u0119 zbo\u017ca i nie wyprzedawa\u0107 go napr\u0119dce, bo Polsce i \u015bwiatu mo\u017ce grozi\u0107 kryzys \u017cywno\u015bciowy. Chodzi\u0142o o bezpiecze\u0144stwo naszego kraju i pole do manewru, gdyby np. s\u0105siadom grozi\u0142 g\u0142\u00f3d. Wszystko wskazywa\u0142o na to, \u017ce Rosja b\u0119dzie chcia\u0142a szanta\u017cowa\u0107 Ukrain\u0119, biedne kraje \u015bwiata i Uni\u0119 Europejsk\u0105, deficytami \u017cywno\u015bci, tak, aby wywo\u0142a\u0107 globalny kryzys i chaos.<\/p>\n\n\n\n

Kryzys, kt\u00f3rego nie by\u0142o<\/h2>\n\n\n\n

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi s\u0105dzi\u0142o, \u017ce Polska dzi\u0119ki zapasom utrzyma strategicznie siln\u0105 pozycj\u0119, kt\u00f3r\u0105 potem b\u0119dzie mo\u017cna wykorzysta\u0107 gospodarczo i politycznie. Rzeczywi\u015bcie, gdyby wybuch\u0142 kryzys, dzi\u0119ki rodzimemu rolnictwu i zapasom byliby\u015bmy bezpieczni. Producenci rolni ponadto mogliby liczy\u0107 na dodatkowe zyski w zwi\u0105zku z szalej\u0105cymi cenami na mi\u0119dzynarodowych rynkach.
Sytuacja potoczy\u0142a si\u0119 jednak zgo\u0142a inaczej. Rosja nie podbi\u0142a Ukrainy i nie posz\u0142a dalej. Zosta\u0142a zatrzymana. Nie wywo\u0142a\u0142a tak\u017ce kryzysu \u017cywno\u015bciowego. Mimo odci\u0119cia Kijowa od Morza Azowskiego osi\u0105gni\u0119to porozumienie mi\u0119dzy Ukrain\u0105, Rosj\u0105 i Turcj\u0105, kt\u00f3re cz\u0119\u015bciowo udra\u017cnia porty na Morzu Czarnym. Cz\u0119\u015b\u0107 zb\u00f3\u017c musi jednak je\u017adzi\u0107 drog\u0105 okr\u0119\u017cn\u0105, przez Rumuni\u0119 i Polsk\u0119. No i tutaj zaczynaj\u0105 si\u0119 problemy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ceny zb\u00f3\u017c ca\u0142y czas spadaj\u0105 wskutek nadmiaru poda\u017cy. Rolnicy poczuli si\u0119 wi\u0119c oszukani. Ponie\u015bli koszty zapewnienia bezpiecze\u0144stwa \u017cywno\u015bciowego pa\u0144stwa, a tymczasem nikt nie kwapi si\u0119, aby od nich zapasy odbiera\u0107. Jak wskazuje Izba Zbo\u017cowo-Paszowa, w\u0142a\u015bnie spadki cen na \u015bwiatowych rynkach i niski popyt ze strony rodzimych przetw\u00f3rc\u00f3w powoduj\u0105, \u017ce sytuacja na rynku rolniczym jest niezwykle trudna.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug Zwi\u0105zku Zawodowego Rolnik\u00f3w \u201eKorona\u201d import zb\u00f3\u017c do Polski to 30 tys. ton tygodniowo, co od 1 lipca zesz\u0142ego roku daje liczb\u0119 2,2 mln ton. W tym samym okresie eksport z Polski do kraj\u00f3w spoza UE wyni\u00f3s\u0142 \u0142\u0105cznie 2,43 mln ton. Sta\u0142o si\u0119 wi\u0119c to, czego najbardziej obawiali si\u0119 rolnicy \u2013 rynek zala\u0142o tanie ziarno z importu, kt\u00f3re mia\u0142o t\u0119dy tylko przeje\u017cd\u017ca\u0107. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce towar przeznaczony do tranzytu trafi\u0142 do sprzeda\u017cy. Kupuj\u0105cym jest wszystko jedno, wol\u0105 kupi\u0107 taniej.<\/p>\n\n\n\n

Poszukiwanie rozwi\u0105za\u0144<\/h2>\n\n\n\n

Tiry i wagony z ziarnem mia\u0142y by\u0107 poddawane kontroli i plombowane na granicy, tak aby towar tylko wjecha\u0142 do naszego kraju i z niego wyjecha\u0142. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce w praktyce ma\u0142o kto to kontroluje. Samorz\u0105dy t\u0142umacz\u0105, \u017ce gdyby ka\u017cdy transport poddawano kontroli, kolejka sta\u0142aby od granicy a\u017c do Kijowa. Organizacje rolnicze nie chc\u0105 s\u0142ucha\u0107 takich t\u0142umacze\u0144. Skar\u017c\u0105 si\u0119 na nier\u00f3wn\u0105 konkurencj\u0119, poniewa\u017c Ukrai\u0144c\u00f3w nie obowi\u0105zuj\u0105 takie same normy fitosanitarne, jakie narzuca Polsce Unia Europejska. Nara\u017ca to na dodatkowe niebezpiecze\u0144stwo polskich konsument\u00f3w, zw\u0142aszcza je\u015bli zbo\u017ca transportuje si\u0119 byle jak, np. w w\u0119glarkach albo niezabezpieczone przed warunkami atmosferycznymi.
Najci\u0119\u017csze s\u0142owa krytyki padaj\u0105 pod adresem wicepremiera i ministra rolnictwa Henryka Kowalczyka, kt\u00f3remu zarzuca si\u0119 zaniedbania. Premier Mateusz Morawiecki uspokaja natomiast, \u017ce nasz kraj zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Unii Europejskiej o zwi\u0119kszenie pomocy dla rolnik\u00f3w. Rz\u0105d zapowiedzia\u0142 tak\u017ce wzmo\u017cone kontrole. Zbo\u017ce ma trafia\u0107 do Egiptu, na Bliski Wsch\u00f3d, do Afryki P\u00f3\u0142nocnej, tak jak pierwotnie zaplanowano, a nie do krajowych skup\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Rz\u0105d zapewnia, \u017ce wraz z unijn\u0105 pomoc\u0105 przeznaczy na wsparcie rolnik\u00f3w 900 mln z\u0142. Na razie Polska dosta\u0142a 200 mln z\u0142 i nie s\u0105 to wystarczaj\u0105ce \u015brodki. Staramy si\u0119 wi\u0119c o dodatkowe 100 mln euro z rezerwy kryzysowej. W magazynach zalega ponad 2,5 mln ton niesprzedanego zbo\u017ca.
Pojawiaj\u0105 si\u0119 jednak szanse na eksport. Jednym z kraj\u00f3w, kt\u00f3ry chce przyj\u0105\u0107 1,5 mln ton pszenicy, jest Maroko. Polak\u00f3w mog\u0105 wyprzedzi\u0107 Francuzi. Maroka\u0144czycy chc\u0105 jednak dywersyfikowa\u0107 swoje dostawy i szukaj\u0105 ta\u0144szych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Co dalej?<\/h2>\n\n\n\n

Na wsi, szczeg\u00f3lnie w mniejszych gospodarstwach, liczy si\u0119 ka\u017cdy grosz. Dlatego rolnikom jest nie w smak sprzedawa\u0107 towar po kilkaset z\u0142otych taniej, ni\u017c mogli to zrobi\u0107 latem i jesieni\u0105 ub.r. Producenci rolni jako gwaranci bezpiecze\u0144stwa \u017cywno\u015bciowego zostali zak\u0142adnikami wielkiej polityki. \u017beby otrzyma\u0107 unijne dop\u0142aty, zbo\u017ce trzeba sprzeda\u0107 do 31 maja. Jednak nie wiadomo, czy to wszystkim si\u0119 uda, magazyny bowiem s\u0105 pe\u0142ne i nie ma ch\u0119tnych do skupu nawet po obowi\u0105zuj\u0105cych, ta\u0144szych cenach.
Rolnicy chc\u0105 przesuni\u0119cia termin\u00f3w otrzymania rekompensat na jesie\u0144 tego roku. Niekt\u00f3re skupy przesuwaj\u0105 ju\u017c terminy odbioru zb\u00f3\u017c nawet na pa\u017adziernik. Co stanie si\u0119, gdy na rynku pojawi si\u0119 tegoroczne zbo\u017ce?<\/p>\n\n\n\n

Rolnicy p\u0142acili te\u017c krocie za paliwa i za nawozy. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich zainwestowa\u0142a w nawozy, kt\u00f3re w\u00f3wczas notowa\u0142y rekordowe ceny z powodu zawirowa\u0144 na rynku gazu ziemnego. Teraz ceny wracaj\u0105 do normy. Mniej p\u0142acimy za paliwa, a wi\u0119c ci, kt\u00f3rzy chcieli zaoszcz\u0119dzi\u0107, a kupili \u201ena g\u00f3rce\u201d, teraz p\u0142ac\u0105 za swoje nietrafione decyzje ekonomiczne. Oni te\u017c oczekuj\u0105 rz\u0105dowej pomocy.<\/p>\n\n\n\n

Pojawiaj\u0105 si\u0119 pierwsze g\u0142osy, \u017ce podobnie mo\u017ce dzia\u0107 si\u0119 na rynku owocowym. Ju\u017c teraz padaj\u0105 zapowiedzi ni\u017cszych cen, albowiem wiele firm handluj\u0105cych ze Wschodem zakontraktowa\u0142o ju\u017c ta\u0144sze owoce. Akurat tutaj konsumenci nie b\u0119d\u0105 narzeka\u0107, bo ceny owoc\u00f3w w zesz\u0142ym roku wystrzeli\u0142y. Obawiaj\u0105 si\u0119 producenci truskawek, malin, porzeczek, agrestu i wi\u015bni. Niekt\u00f3rzy win\u0119 zwalaj\u0105 na rz\u0105d, a konkretnie na ministra rolnictwa, kt\u00f3ry wpierw szuka\u0142 w rolnikach oparcia, a teraz zwleka z pomoc\u0105 i interwencj\u0105 na rynku. Wie\u015b oczekuje szybkiego rozwi\u0105zania i m\u00f3wi o najwi\u0119kszym kryzysie od wielu lat. Sytuacja musi by\u0107 za\u017cegnana jak najszybciej. Inaczej Zjednoczona Prawica mo\u017ce ponie\u015b\u0107 polityczne konsekwencje sytuacji na rynku rolnym.<\/p>\n\n\n\n

Co prawda polski sektor rolniczy jest w defensywie, jednak w perspektywie d\u0142ugoterminowej mo\u017ce ugra\u0107 co\u015b dla siebie na kryzysie ukrai\u0144skim. Powodem jest oczywi\u015bcie wojna na wschodzie Ukrainy. Wiele hektar\u00f3w p\u00f3l w tym spichlerzu Europy jest wy\u0142\u0105czonych z u\u017cytkowania albo wskutek prowadzenia na\u0144 operacji wojennych, albo wskutek zaminowania. Cho\u0107 strona ukrai\u0144ska twierdzi, \u017ce zasieje w tym roku dwa razy wi\u0119cej, ni\u017c Ukrai\u0144cy s\u0105 w stanie skonsumowa\u0107, z u\u017cytkowania mo\u017ce zosta\u0107 wy\u0142\u0105czone kilka, a nawet kilkana\u015bcie procent area\u0142u. W rezultacie b\u0119dzie skutkowa\u0142o to wzrostem cen na rynkach i otworzeniem si\u0119 nowych mo\u017cliwo\u015bci eksportowych przed polskimi producentami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tomasz Teluk Autor jest za\u0142o\u017cycielem i dyrektorem Instytutu Globalizacji (www.globalizacja.org) Sytuacja na rynku zbo\u017cowym jest trudna, tej wiosny<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3749,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,9],"tags":[],"class_list":["post-3748","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polityka","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3748","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3748"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3748\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3750,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3748\/revisions\/3750"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3749"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3748"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3748"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3748"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}