{"id":4083,"date":"2023-05-14T17:55:18","date_gmt":"2023-05-14T22:55:18","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=4083"},"modified":"2023-05-14T17:55:19","modified_gmt":"2023-05-14T22:55:19","slug":"turcja-najwazniejsze-wybory-na-swiecie-w-2023","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2023\/05\/14\/turcja-najwazniejsze-wybory-na-swiecie-w-2023\/","title":{"rendered":"Turcja: najwa\u017cniejsze wybory na \u015bwiecie w 2023"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\n

Ryszard Czarnecki<\/a><\/h3>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Polska – Turcja: wczoraj i dzi\u015b….<\/p>\n\n\n\n

Po dawnym Konstantynopolu a dzi\u015b Stambule je\u017cd\u017c\u0119 d\u0142ugo – nic dziwnego to olbrzymia aglomeracja licz\u0105ca 15 milion\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w. Czu\u0107 kampani\u0119 wyborcz\u0105. Za niespe\u0142na tydzie\u0144, 14 maja odb\u0119d\u0105 si\u0119 wybory prezydenckie i parlamentarne w tym wa\u017cnym kraju Organizacji Paktu P\u00f3\u0142nocno Atlantyckiego. Wp\u0142ywowy, ukazuj\u0105cy si\u0119 w Brukseli w j\u0119zyku angielskim tygodnik (ale te\u017c portal) Politico uzna\u0142, \u017ce to najwa\u017cniejsze wybory w roku 2023 na \u015bwiecie! Oczywi\u015bcie dla nas, Polak\u00f3w najwa\u017cniejsze wybory odb\u0119d\u0105 si\u0119 w naszym kraju w pa\u017adzierniku, ale nawet nam trudno nie doceni\u0107 elekcji w pa\u0144stwie, z kt\u00f3rym za czas\u00f3w rz\u0105d\u00f3w Prawa i Sprawiedliwo\u015bci stworzyli\u015bmy wraz z Rumuni\u0105 – flank\u0119 wschodni\u0105 NATO.
Warszawa ma specjalne relacje z Ankar\u0105. Nie tylko i nie g\u0142\u00f3wnie chodzi o histori\u0119, ale tak\u017ce o ni\u0105. Doceniamy, \u017ce w czasie zabor\u00f3w, w czasie corocznych przyj\u0119\u0107 u su\u0142tana Turcji przy wyczytywaniu pa\u0144stw, kt\u00f3rych dyplomaci byli tam reprezentowani og\u0142aszano przez lata, \u017ce \u201epose\u0142 Lechistanu nie przyby\u0142\u201d, cho\u0107 Polski nie by\u0142o wtedy na mapie Europy. Turcja da\u0142a schronienie polskim emigrantom politycznym po Powstaniu Listopadowym. St\u0105d osada Polonezkoy czyli Adampol, po\u0142o\u017cona 38 km od Stambu\u0142u Adampol – oczywi\u015bcie od imienia Adama Mickiewicz, kt\u00f3ry w Turcji w 1855.roku dokona\u0142 \u017cywota przedwcze\u015bnie umieraj\u0105c podczas epidemii cholery. Jednak najwa\u017cniejsze s\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne relacje, a te s\u0105 chyba tak dobre jak nigdy. Rzeczpospolita jako pierwszy kraj NATO i UE kupi\u0142a od Turcji drony. Czyni\u0105c to minister obrony narodowej Mariusz B\u0142aszczak wyszed\u0142 na proroka, bo krytykowane przez opozycj\u0119 w Polsce (!) tureckie drony odegra\u0142y p\u00f3\u017aniej kolosaln\u0105 rol\u0119 po stronie Ukrainy w wojnie z Rosj\u0105. Wizyta prezydenta Andrzeja Dudy wraz z delegacj\u0105 rz\u0105dow\u0105 na czele z wicepremierem Piotrem Gli\u0144skim w maju 2021 i nieco p\u00f3\u017aniejsze zakupy militarne otworzy\u0142y nowy etap we wzajemnych relacjach. Zosta\u0142y one, paradoksalnie, zintensyfikowane w okresie pandemii, gdy setki tysi\u0119cy odwa\u017cnych polskich turyst\u00f3w ratowa\u0142o turecki biznes turystyczny: liczb\u0119 Polak\u00f3w nawet w najgorszym pandemicznym roku 2020 szacuje si\u0119 na setki tysi\u0119cy. Dodajmy do tego specjalne mo\u017cliwo\u015bci podr\u00f3\u017cowania dla obywateli Turcji do Polski podczas zarazy – takie same, jak dla kraj\u00f3w UE. Pami\u0119ta si\u0119 tu tak\u017ce, \u017ce \u015bp. prezydent Lech Kaczy\u0144ski wbrew kanclerz Angeli Merkel i kolejnych prezydent\u00f3w Francji opowiada\u0142 si\u0119 za przyst\u0105pieniem Turcji do Unii Europejskiej. Inna sprawa, \u017ce by\u0142a to raczej demonstracja polityczna, bo w sytuacji sprzeciwu wobec tej akcesji Berlina, Pary\u017ca, a tak\u017ce Wiednia nie by\u0142o to mo\u017cliwe ani wtedy ani nie jest (p\u00f3ki co) teraz.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Walka 2 tytan\u00f3w…<\/p>\n\n\n\n

Nie przypadkiem sko\u0144czy\u0142em omawianie relacji polsko- tureckich na unijnej perspektywie dla Ankary. Oto bowiem opozycja w tym kraju daje do zrozumienia Turkom, zw\u0142aszcza mieszka\u0144com wielkich miast, \u017ce przej\u0119cie przez ni\u0105 po 21 latach ery prezydenta Recepa Tayyipa Erdogana i jego formacji AKP (Partia Sprawiedliwo\u015bci i Rozwoju) u\u0142atwi relacje z Bruksel\u0105 i przybli\u017cy potencjalny akces Ankary do Unii. Nie jestem o tym do ko\u0144ca przekonany, bo przecie\u017c nie chodzi tu o bardziej proeuropejsk\u0105 i prounijn\u0105 retoryk\u0119 dzia\u0142aczy opozycji, tylko o brak woli politycznej po stronie UE dla rozszerzenia Unii o olbrzymie demograficznie pa\u0144stwo tureckie, kt\u00f3re po wej\u015bciu do Wsp\u00f3lnot Europejskich sta\u0142o by si\u0119 w nim pr\u0119dko krajem numer 1! A na to nigdy nie b\u0119dzie zgody niemiecko – francuskiego tandemu.<\/p>\n\n\n\n

Jeszcze nigdy opozycja nie by\u0142a tak bliska wygrania wybor\u00f3w jak teraz. Czy jednak stanie si\u0119 to, co wie\u015bci portal TVN 24, i\u017c nast\u0105pi zmierzch \u201esu\u0142tana\u201d – zobaczymy. Na razie rzeczywi\u015bcie szanse obozu Erdogana i jego g\u0142\u00f3wnego konkurent Kemala Kilicdaroglu zwanego \u201ehinduskim Gandhim\u201d s\u0105 bardzo wyr\u00f3wnane. Sk\u0105din\u0105d \u00f3w przydomek jest zas\u0142u\u017cony, bo kandydat opozycji naprawd\u0119 przypomina Mahatme Mohandasa Gandhiego. Przynajmniej z wygl\u0105du, bo jednak chyba nie co do metod uprawiania polityki. Poza tymi dwoma g\u0142\u00f3wnymi kandydatami kandyduje jeszcze dw\u00f3ch polityk\u00f3w: proeuropejski centrysta Muharrem Ince i nacjonalista Sinan Ogan.<\/p>\n\n\n\n

Stawka tych wybor\u00f3w jest prosta: kontynuacja albo zmiana. Erdogan posiada realna w\u0142adz\u0119 ju\u017c dwie dekady, z czego 11 lat by\u0142 premierem, a od 2014 jest prezydentem. Lewicowo – liberalne media w Polsce i po cz\u0119\u015bci na zachodzie lubi\u0105 por\u00f3wnywa\u0107 go do Putina i \u0141ukaszenki, ale por\u00f3wnania te, silnie nasycone ideologiczna niech\u0119ci\u0105, nie maj\u0105 wi\u0119kszego sensu. Turcja jest cz\u0142onkiem NATO oraz odbywaj\u0105 si\u0119 tu realne wybory, a nie farsy wyborcze jak w Moskwie i Mi\u0144sku. Ba, opozycja ju\u017c rz\u0105dzi w najwi\u0119kszych miastach, w tym w stolicy i Stambule.<\/p>\n\n\n\n

Turcja pod rz\u0105dami  \u201esu\u0142tana\u201d Erdogana…<\/p>\n\n\n\n

Erdogan przywr\u00f3ci\u0142 , trzeba przyzna\u0107, znaczenie Turcji jako ponadregionalnego gracza. Jednak nie tylko o geopolityk\u0119 tu chodzi. Tureckie drony Bayraktary sta\u0142y si\u0119 wizyt\u00f3wk\u0105 \u015bwietnie rozwijaj\u0105cego si\u0119 narodowego przemys\u0142u militarnego, kt\u00f3ry w ostatnich dwudziestu latach wszed\u0142 do wy\u017cszej europejskiej ligi. Zacz\u0119to produkowa\u0107 TOGG czyli tureckie auto elektryczne, kt\u00f3re jest wizyt\u00f3wk\u0105 skrzy\u017cowania przemys\u0142u motoryzacyjnego skrzy\u017cowanego z najnowocze\u015bniejsz\u0105 technologi\u0105. Uruchomiono pierwsz\u0105 tureck\u0105 elektrownie atomow\u0105 Akkuyu. Intensywnie trwaj\u0105 prace – pod patronatem prezydenta Erdogana – nad \u201esztuczn\u0105 inteligencj\u0105\u201d. Otwarto now\u0105 lini\u0119 kolejow\u0105 du\u017cej pr\u0119dko\u015bci Ankara – Sivas. Wreszcie rozpocz\u0119to produkcj\u0119 tureckiego my\u015bliwca pi\u0105tej generacji KAAN.<\/p>\n\n\n\n

Jednak te osi\u0105gni\u0119cia, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 zapewnia\u0107 Erdoganowi autostrad\u0119 do kolejnej prezydentury zosta\u0142y przy\u0107mione przez dwa karambole w postaci gigantycznej inflacji, niepor\u00f3wnywanie wi\u0119kszej ni\u017c ta w Polsce i trz\u0119sienia ziemi. Co ciekawe, podobnie jak w Polsce inflacja nie przeszkadza\u0142a w znacz\u0105cym wzro\u015bcie gospodarczym ani w zwi\u0119kszeniu eksportu, ale by\u0142a, podobnie jak w Polsce, elementem kampanii politycznej. Obecnie wyra\u017anie spad\u0142a, ale i tak wynosi ponad 40%. Drug\u0105 zawad\u0105 na autostradzie Erdogana by\u0142o trz\u0119sienie ziemi, kt\u00f3re poch\u0142on\u0119\u0142o rekordow\u0105 liczb\u0119 ofiar \u015bmiertelnych: 50 500 oraz 107 tysi\u0119cy 204 rannych, a tak\u017ce kolosaln\u0105 liczb\u0119 os\u00f3b, kt\u00f3re straci\u0142y dach nad g\u0142ow\u0105 – 2 miliony 273 tysi\u0105ce. Ta katastrofa \u017cywio\u0142owa spowodowa\u0142a imigracj\u0119 wewn\u0119trzna do innych miast Turcji a\u017c 5 milion\u00f3w obywateli – trudno m\u00f3wi\u0107 tu o zaskoczeniu, gdy zniszczeniu uleg\u0142o 301 tysi\u0119cy budynk\u00f3w…<\/p>\n\n\n\n

Ostatnie dni: w\u00f3z albo przew\u00f3z<\/p>\n\n\n\n

Opozycja podkre\u015bla\u0142a, \u017ce reakcja w\u0142adz na ten kataklizm by\u0142a sp\u00f3\u017aniona i niedostateczna. Trz\u0119sienie dotkn\u0119\u0142o szczeg\u00f3lnie dwie prowincje, w kt\u00f3rych znajdowa\u0142a si\u0119 du\u017ca liczba uchod\u017ac\u00f3w z Syrii i Iraku, ale gdy chodzi o Turk\u00f3w byli to w olbrzymiej wi\u0119kszo\u015bci wyborcy Erdogana. Zwykle w sytuacjach takich dramat\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwo skupia si\u0119 przy w\u0142adzy. Ta prawid\u0142owo\u015b\u0107 nie zafunkcjonowa\u0142a, jak si\u0119 wydaje, w Turcji.<\/p>\n\n\n\n

Na ostatnie kilkana\u015bcie sonda\u017cy prezydent Recipt Erdogan wygrywa tylko w 1\/3. W pozosta\u0142ych paropunktow\u0105 przewag\u0119 ma Kemal Kilicdaroglu. Jednak wbrew wcze\u015bniejszym powszechnym oczekiwaniom, \u017ce wszystko zako\u0144czy si\u0119 14 maja nie jest wykluczone, \u017ce \u017cadne z kandydat\u00f3w nie uzyska ponad 50% g\u0142os\u00f3w i w\u00f3wczas odb\u0119dzie druga tura zaplanowana na 28 maja. To przez dw\u00f3ch kandydat\u00f3w spoza g\u0142\u00f3wnego nurtu, kt\u00f3rzy w sumie mog\u0105 zebra\u0107 7-7,5% g\u0142os\u00f3w. Wszak wszystko mo\u017ce si\u0119 jeszcze wydarzy\u0107<\/p>\n\n\n\n

Polska ma \u015bwietne relacje z Turcj\u0105. Powinni\u015bmy je utrzyma\u0107 niezale\u017cnie od wynik\u00f3w wybor\u00f3w prezydenckich i parlamentarnych w tym kraju.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ryszard Czarnecki Polska – Turcja: wczoraj i dzi\u015b…. Po dawnym Konstantynopolu a dzi\u015b Stambule je\u017cd\u017c\u0119 d\u0142ugo – nic<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4084,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,9],"tags":[],"class_list":["post-4083","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polityka","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4083","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4083"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4083\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4085,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4083\/revisions\/4085"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4084"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4083"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4083"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4083"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}