{"id":4098,"date":"2023-05-14T18:04:43","date_gmt":"2023-05-14T23:04:43","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=4098"},"modified":"2023-05-14T18:04:44","modified_gmt":"2023-05-14T23:04:44","slug":"mitteleuropa-kontra-miedzymorze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2023\/05\/14\/mitteleuropa-kontra-miedzymorze\/","title":{"rendered":"Mitteleuropa kontra Mi\u0119dzymorze"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\n

Tomasz Teluk<\/h3>\n\n\n\n

Autor jest za\u0142o\u017cycielem i dyrektorem Instytutu Globalizacji (www.globalizacja.org)<\/em><\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Dla Berlina Tr\u00f3jmorze to Mitteleuropa \u2013 Europa \u015arodkowa, kt\u00f3ra musi podlega\u0107 dominacji niemieckiej. Koncepcja jedno\u015bci regionu pod dyktando Berlina jest \u017cywa od XIX w. Nie uda\u0142o si\u0119 jej wdro\u017cy\u0107 jednak ani si\u0142\u0105, ani \u015brodkami pokojowymi. Niemcy chcia\u0142y pocz\u0105tkowo torpedowa\u0107 projekt Inicjatywy Tr\u00f3jmorza, jednak gdy to si\u0119 nie uda\u0142o, przesz\u0142y do pr\u00f3by przej\u0119cia nad ni\u0105 kontroli. I by\u0142a to pr\u00f3ba r\u00f3wnie nieudana.<\/p>\n\n\n\n

Pod koniec sierpnia 2018 r. Polska popar\u0142a wniosek Niemiec o udzia\u0142 w pracach Inicjatywy Tr\u00f3jmorza w roli pa\u0144stwa partnerskiego. Poinformowa\u0142 o tym \u00f3wczesny szef Gabinetu Prezydenta Krzysztof Szczerski. W\u00f3wczas Warszawa widzia\u0142a w tym kroku uznanie Inicjatywy Tr\u00f3jmorza jako wa\u017cnego projektu dla harmonijnego rozwoju i bezpiecze\u0144stwa w ramach Unii Europejskiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Tr\u00f3jmorze nie dla Niemiec<\/h2>\n\n\n\n

Berlin nie zawsze odnosi\u0142 si\u0119 przychylnie do tej inicjatywy. Gdy Tr\u00f3jmorze powstawa\u0142o w 2016 r. jako forum wsp\u00f3\u0142pracy 12 pa\u0144stw: Austrii, Bu\u0142garii, Chorwacji, Czech, Estonii, Litwy, \u0141otwy, Polski, Rumunii, S\u0142owacji, S\u0142owenii i W\u0119gier, Niemcy patrzyli na\u0144 podejrzliwie. Organizowa\u0142 si\u0119 region obejmuj\u0105cy pa\u0144stwa stanowi\u0105ce prawie jedn\u0105 trzeci\u0105 ca\u0142kowitej powierzchni Unii Europejskiej, zamieszka\u0142y przez ponad 112 milion\u00f3w ludzi w obszarze Adriatyku, Morza Czarnego i Morza Ba\u0142tyckiego.<\/p>\n\n\n\n

Niemcy, jako obserwator, uczestniczy\u0142y ju\u017c w obradach III szczytu Inicjatywy Tr\u00f3jmorza w Bukareszcie, gdzie by\u0142 obecny niemiecki minister spraw zagranicznych Heiko Maas. W kolejnym, IV szczycie uczestniczy\u0142 ju\u017c prezydent RFN. Berlin, widz\u0105c, \u017ce nie zdo\u0142a przeciwstawi\u0107 si\u0119 d\u0105\u017ceniom pa\u0144stw Europy \u015arodkowo-Wschodniej do samostanowienia, postanowi\u0142 nie tyle z nimi wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107, ile niwelowa\u0107 ameryka\u0144skie wp\u0142ywy w Europie, poniewa\u017c Tr\u00f3jmorze mia\u0142o od pocz\u0105tku b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo Waszyngtonu.
Gdyby prze\u015bledzi\u0107 ewolucj\u0119 niemieckiego stanowiska, nale\u017ca\u0142oby o nim napisa\u0107, \u017ce formowa\u0142o si\u0119 ono od negacji do akceptacji. Pocz\u0105tkowo Berlin wypowiada\u0142 si\u0119 o Tr\u00f3jmorzu w spos\u00f3b negatywny, co mia\u0142o prowadzi\u0107 do podzia\u0142\u00f3w w UE. Dodatkowo przyznawa\u0142o ono rol\u0119 przewodni\u0105 Polsce, kt\u00f3r\u0105 pr\u00f3bowano podporz\u0105dkowa\u0107 sobie w spos\u00f3b polityczny i gospodarczy. Krytykowano tak\u017ce \u00f3wczesnego prezydenta Stan\u00f3w Zjednoczonych Donalda Trumpa, kt\u00f3ry ko\u0144czy\u0142 z opieku\u0144cz\u0105 rol\u0105 USA wzgl\u0119dem Europy Zachodniej i wzywa\u0142 do wzi\u0119cia w swoje r\u0119ce przede wszystkim odpowiedzialno\u015bci w kwestii bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Zar\u00f3wno USA, jak i pa\u0144stwa naszego regionu krytykowa\u0142y Niemcy za polityk\u0119 wobec Rosji, zw\u0142aszcza w dziedzinie energetyki i  wsp\u00f3lnych projekt\u00f3w infrastruktury krytycznej, takich jak gazoci\u0105gi Nord Stream. Niemcy postrzega\u0142y tutaj Stany Zjednoczone jako swoj\u0105 konkurencj\u0119, nie bacz\u0105c na konsekwencje dla bezpiecze\u0144stwa Starego Kontynentu, z czym borykamy si\u0119 obecnie.<\/p>\n\n\n\n

W ko\u0144cu niemieckie MSZ zdecydowa\u0142o si\u0119 na zwi\u0119kszenie zaanga\u017cowania w Europie \u015arodkowo-Wschodniej. Berlin sta\u0142 si\u0119 obserwatorem tej inicjatywy w ramach UE, zyskuj\u0105c status podobny do USA czy instytucji mi\u0119dzynarodowych.<\/p>\n\n\n\n

Jak tu podporz\u0105dkowa\u0107 sobie Tr\u00f3jmorze<\/h2>\n\n\n\n

Status obserwatora nie jest satysfakcjonuj\u0105cy dla Berlina. Niemcy chcia\u0142yby kontroli nad inicjatyw\u0105. Berlin dostrzega tu szans\u0119 dla niemieckiego biznesu. Region jest dla RFN wa\u017cniejszy biznesowo ni\u017c najwi\u0119kszy partner handlowy, jakim s\u0105 Chiny. To tutaj zlokalizowane s\u0105 wa\u017cne zak\u0142ady przemys\u0142owe. Niemcy chcia\u0142yby inwestowa\u0107 tak\u017ce w infrastruktur\u0119, kt\u00f3ra wzmocni\u0142aby ich obecno\u015b\u0107 strategiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c w 2021 r. prezydent Niemiec Frank-Walter Steinmeier apelowa\u0142, \u017ce Tr\u00f3jmorze musi sta\u0107 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 europejskiej polityki inwestycyjnej i opiera\u0107 si\u0119 na europejskim systemie warto\u015bci. W praktyce oznacza\u0142oby to podporz\u0105dkowanie si\u0119 innym wielkim unijnym projektom, takim jak Zielony \u0141ad czy KPO. Dotychczas pe\u0142ne cz\u0142onkostwo Niemiec w Tr\u00f3jmorzu w pe\u0142ni popieraj\u0105 Austriacy. Polska jest jednak sceptyczna, obawiaj\u0105c si\u0119 niemieckiej dominacji w regionie.<\/p>\n\n\n\n

Wydaje si\u0119, \u017ce \u015bcieraj\u0105 si\u0119 tutaj koncepcja niemieckiej Mitteleuropy, czyli regionu poddanego dominacji Berlina, oraz polska mi\u0119dzywojenna doktryna Mi\u0119dzymorza, czyli bardzo wa\u017cna geopolityczna inicjatywa, kt\u00f3ra zabezpiecza suwerenno\u015b\u0107 oraz interesy pa\u0144stw Europy \u015arodkowo-Wschodniej w\u0142a\u015bnie przed zaborczymi sk\u0142onno\u015bciami dw\u00f3ch wielkich \u017cywio\u0142\u00f3w \u2013 rosyjskiego od wschodu oraz niemieckiego od zachodu.<\/p>\n\n\n\n

Podczas gdy dla Polski oraz innych kraj\u00f3w regionu Tr\u00f3jmorze to szansa na bli\u017csz\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 regionaln\u0105 w ramach UE oraz NATO zmierzaj\u0105ca do nadrobienia dystansu gospodarczego wobec Zachodu oraz integracja, kt\u00f3ra pozwala odpowiedzie\u0107 na wsp\u00f3\u0142czesne wyzwania bezpiecze\u0144stwa energetycznego i militarnego, dla Berlina Tr\u00f3jmorze to tylko kolejne narz\u0119dzie, kt\u00f3re trzeba okie\u0142zna\u0107 i wprz\u0119gn\u0105\u0107, tak aby nie zawadza\u0142o strategicznym interesom czwartej gospodarki \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

Mitteleuropa zak\u0142ada\u0142a przecie\u017c strategiczn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Rosj\u0105, ponad g\u0142owami i wbrew interesom pa\u0144stw Europy \u015arodkowo-Wschodniej. Niemcy realizowa\u0142y i realizuj\u0105 jej za\u0142o\u017cenia po dzi\u015b dzie\u0144. Inicjatywa Tr\u00f3jmorza wskrzesza za\u015b doktryn\u0119 federacyjn\u0105 J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, cho\u0107 oczywi\u015bcie daleko jej do tego idea\u0142u. Tr\u00f3jmorze jest przecie\u017c zaledwie forum wsp\u00f3\u0142pracy niepodleg\u0142ych pa\u0144stw w ramach du\u017co wa\u017cniejszych sojuszy mi\u0119dzynarodowych w Europie.<\/p>\n\n\n\n

Warto te\u017c podkre\u015bli\u0107, \u017ce Tr\u00f3jmorze jest wy\u0142\u0105czn\u0105 inicjatyw\u0105 rodzimego obozu konserwatywnego. Koncepcja narodzi\u0142a si\u0119 w wyniku zwyci\u0119skich wybor\u00f3w parlamentarnych i prezydenckich przez polityk\u00f3w Prawa i Sprawiedliwo\u015bci w 2015 r. Opozycja spod znaku Platformy Obywatelskiej nie tylko przez lata realizowa\u0142a niemieck\u0105 wizj\u0119 polityki zagranicznej, ale konsekwentnie pr\u00f3bowa\u0142a te\u017c dezawuowa\u0107 osi\u0105gni\u0119cia polityki regionalnej w ramach Inicjatywy Tr\u00f3jmorza.<\/p>\n\n\n\n

W superpa\u0144stwie nie ma miejsca dla Tr\u00f3jmorza<\/h2>\n\n\n\n

Obecno\u015b\u0107 Niemiec w tej inicjatywie wyklucza przyjmowana przez Berlin optyka w polityce zagranicznej. To nie Tr\u00f3jmorze nie chce Niemiec, ale Niemcy nie chc\u0105 w og\u00f3le istnienia Tr\u00f3jmorza i zasadniczo nic si\u0119 w tej kwestii nie zmieni\u0142o. Berlin skupia si\u0119 obecnie na swoim strategicznym projekcie politycznym przekszta\u0142cenia Unii Europejskiej w superpa\u0144stwo. Temu s\u0142u\u017cy odej\u015bcie od zasady jednomy\u015blno\u015bci na rzecz zwyk\u0142ej wi\u0119kszo\u015bci przy podejmowaniu najwa\u017cniejszych decyzji w instytucjach europejskich.
Niemieccy politycy chc\u0105 zarz\u0105dzanego przez siebie superpa\u0144stwa, z w\u0142asn\u0105 armi\u0105 i polityk\u0105 zagraniczn\u0105. Chc\u0105 zako\u0144czenia wojny na Ukrainie bez wzgl\u0119du na wynik i powrotu do \u201ebusiness as usual\u201d z Moskw\u0105. Ponadto chc\u0105 wypierania Stan\u00f3w Zjednoczonych z Europy, upatruj\u0105c bezpiecze\u0144stwa w uk\u0142adaniu si\u0119 z Kremlem. W jaki spos\u00f3b? Tak jak widzieli\u015bmy do tej pory \u2013 nawet za cen\u0119 utraty niepodleg\u0142o\u015bci niekt\u00f3rych pa\u0144stw, takich jak Ukraina, a mo\u017ce i Mo\u0142dawia czy kraje ba\u0142tyckie.<\/p>\n\n\n\n

Koncepcja Polski oraz Inicjatywy Tr\u00f3jmorza jest zupe\u0142nie odmienna. Pa\u0144stwa Europy \u015arodkowej widz\u0105 bezpiecze\u0144stwo w silnym sojuszu transatlantyckim. Chodzi o bezpiecze\u0144stwo militarne w ramach Sojuszu P\u00f3\u0142nocnoatlantyckiego oraz energetyczne dzi\u0119ki maksymalnej dywersyfikacji dostaw \u017ar\u00f3de\u0142 energii. Mimo istniej\u0105cych r\u00f3\u017cnic w\u015br\u00f3d pa\u0144stw regionu my\u015bl\u0119 tu przede wszystkim o W\u0119grzech \u2013 jest to g\u0142\u00f3wna o\u015b, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rej budujemy swoj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Niemcy nie id\u0105 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Polsk\u0105, oni wci\u0105\u017c id\u0105 na zwarcie. Bombarduj\u0105c Polsk\u0119 rozmaitymi pozwami, w kt\u00f3rych raz chodzi o praworz\u0105dno\u015b\u0107, raz o ekologi\u0119, szachuj\u0105 nasz kraj finansowo, blokuj\u0105c nale\u017cne nam \u015brodki unijne. Wszystko po to, aby obali\u0107 rz\u0105d Zjednoczonej Prawicy, realizuj\u0105cy polityk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105, i zast\u0105pi\u0107 go uleg\u0142ym rz\u0105dem proniemieckim, takim jakim by\u0142 rz\u0105d Donalda Tuska.
Dlatego tak wa\u017cne b\u0119d\u0105 jesienne wybory i od nich b\u0119dzie zale\u017ca\u0142o to, czy Polska b\u0119dzie regionalnym liderem, czy pa\u0144stwem satelickim Niemiec, eksploatowanym gospodarczo i spo\u0142ecznie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tomasz Teluk Autor jest za\u0142o\u017cycielem i dyrektorem Instytutu Globalizacji (www.globalizacja.org) Dla Berlina Tr\u00f3jmorze to Mitteleuropa \u2013 Europa \u015arodkowa,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4099,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,9],"tags":[],"class_list":["post-4098","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polityka","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4098","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4098"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4098\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4100,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4098\/revisions\/4100"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4099"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4098"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4098"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4098"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}