{"id":4312,"date":"2023-06-10T15:36:09","date_gmt":"2023-06-10T20:36:09","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=4312"},"modified":"2023-06-10T15:36:10","modified_gmt":"2023-06-10T20:36:10","slug":"zubryd-kontra-ub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2023\/06\/10\/zubryd-kontra-ub\/","title":{"rendered":"\u017bubryd kontra UB"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\n

Tadeusz P\u0142u\u017ca\u0144ski<\/h3>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

8 czerwca 1945 r. Antoni \u017bubryd zagro\u017cony dekonspiracj\u0105 zdezerterowa\u0142 z sanockiego PUBP uwalniaj\u0105c z katowni w centrum miasta wi\u0119\u017ani\u00f3w – \u017co\u0142nierzy niepodleg\u0142o\u015bciowego podziemia. Kilka dni p\u00f3\u017aniej \u2013 15 czerwca 1945 r. \u2013 przeprowadzi\u0142 akcj\u0119 likwidacyjn\u0105 szefa bezpieki w Sanoku, Tadeusza Sieradzkiego.<\/p>\n\n\n\n

Antoni \u017bubryd urodzi\u0142 si\u0119 4 wrze\u015bnia 1918 r. w Sanoku. Ten przedwojenny absolwent szko\u0142y podoficerskiej w \u015aremie, we wrze\u015bniu 1939 r. \u2013 jako zast\u0119pca dow\u00f3dcy plutonu w swoim macierzystym 40 PP im. Dzieci Lwowskich \u2013 bra\u0142 udzia\u0142 w obronie Warszawy. Podczas walk awansowany do stopnia sier\u017canta i odznaczony Krzy\u017cem Walecznych. Po kapitulacji stolicy dosta\u0142 si\u0119 do niewoli, ale zosta\u0142 zwolniony i wr\u00f3ci\u0142 do Sanoka, gdzie wst\u0105pi\u0142 do konspiracji.<\/p>\n\n\n\n

Aresztowania<\/h2>\n\n\n\n

Aresztowany wraz z \u017con\u0105 przez NKWD. \u017bubrydowie wyszli na wolno\u015b\u0107 po ataku Niemiec na ZSRS 22 czerwca 1941 r. 5 listopada 1941 r. aresztowany przez Niemc\u00f3w, wi\u0119ziony w Sanoku, Tarnowie, w ko\u0144cu w wi\u0119zieniu \u015bw. Micha\u0142a w Krakowie. 6 wrze\u015bnia 1943 r. niemiecki S\u0105d Specjalny w Krakowie skaza\u0142 go na kar\u0119 \u015bmierci. Gdy skaza\u0144cy zostali dowiezieni na miejsce egzekucji, zaatakowali konwojent\u00f3w i Antoniemu \u017bubrydowi \u2212 jako jedynemu \u2212 uda\u0142o si\u0119 zbiec. Ukrywaj\u0105c si\u0119, utrzymywa\u0142 kontakt z Armi\u0105 Krajow\u0105, gdzie prowadzi\u0142 instrukta\u017c wyszkolenia bojowego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Po wej\u015bciu na Sanocczyzn\u0119 sowiet\u00f3w niepodleg\u0142o\u015bciowe podziemie skierowa\u0142o go do UB w Sanoku. Tam mia\u0142 ostrzega\u0107 konspirator\u00f3w o planowanych aresztowaniach, pomaga\u0107 w ucieczkach. <\/p>\n\n\n\n

UB aresztowa\u0142o czterolatka<\/h2>\n\n\n\n

We wst\u0119pie napisa\u0142em, \u017ce 8 czerwca 1945 r., gdy jego podw\u00f3jna rola zosta\u0142a zdemaskowana, porzuci\u0142 miejsce pracy, uwalniaj\u0105c aresztowanych. Po tej akcji ubecy aresztowali te\u015bciow\u0105 \u017bubryda Stanis\u0142aw\u0119 Praczy\u0144sk\u0105 i jego czteroletniego syna Janusza \u201eza wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie z band\u0105 \u017bubryda\u201d. <\/p>\n\n\n\n

Zdrajca strzeli\u0142 „Zuchowi” w ty\u0142 g\u0142owy<\/h2>\n\n\n\n

Syn i te\u015bciowa zostali zwolnieni po tym, gdy \u201eZuch\u201d zagrozi\u0142 rozstrzelaniem wzi\u0119tych do niewoli siedmiu milicjant\u00f3w z posterunku MO w Haczowie. Stworzy\u0142 oddzia\u0142 \u2212 Samodzielny Batalion Operacyjny NSZ kryptonim \u201eZuch\u201d \u2013 kt\u00f3ry podporz\u0105dkowa\u0142 Narodowym Si\u0142om Zbrojnym. Z\u0142o\u017cony z by\u0142ych AK-owc\u00f3w oraz dezerter\u00f3w z MO, Ministerstwa Bezpiecze\u0144stwa Publicznego i Ludowego Wojska Polskiego liczy\u0142 maksymalnie \u2013 w okresie najwi\u0119kszego rozkwitu w 1946 r. \u2212 ok. 300 \u017co\u0142nierzy, przeprowadzaj\u0105c ponad 200 akcji zbrojnych. Likwidowa\u0142 funkcjonariuszy UB, MO, \u017co\u0142nierzy KBW, cz\u0142onk\u00f3w PPR i konfident\u00f3w, ale g\u0142\u00f3wnym celem by\u0142a obrona polskiej ludno\u015bci przed atakami UPA. Komunistyczny aparat \u015bciga\u0142 go, ale \u017bubryd pozostawa\u0142 nieuchwytny. Wtedy akcj\u0119 rozpracowania \u201eZucha\u201d powierzono jego zaufanemu podkomendnemu \u2013 Jerzemu Vaulinowi, kt\u00f3ry podj\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z UB. W dokumentach czytamy, \u017ce Vaulin 24 pa\u017adziernika 1946 r., o godzinie 19, zastrzeli\u0142 \u017bubryda oraz jego \u017con\u0119 w lesie oko\u0142o dw\u00f3ch kilometr\u00f3w od wsi Malin\u00f3wka w powiecie brzozowskim. Tragicznego dnia Jerzy Vaulin najpierw poszed\u0142 z Antonim \u017bubrydem sprawdzi\u0107 dalsz\u0105 tras\u0119 przemarszu. W lesie pod Malin\u00f3wk\u0105 zdrajca strzeli\u0142 \u201eZuchowi\u201d w ty\u0142 g\u0142owy. Nast\u0119pnie w to samo miejsce zwabi\u0142 i zamordowa\u0142 Janin\u0119 \u017bubryd. Cia\u0142a odkry\u0142 i przewi\u00f3z\u0142 w okolice miejscowego sklepu gajowy z Malin\u00f3wki. Nazajutrz ubecy przewie\u017ali je do wi\u0119zienia na zamku w Rzeszowie. Szcz\u0105tki Antoniego i Janiny \u017bubryd\u00f3w do dzi\u015b nie zosta\u0142y odnalezione.<\/p>\n\n\n\n

\u015amier\u0107 \u017bubryda oznacza\u0142a koniec dzia\u0142alno\u015bci oddzia\u0142u, cho\u0107 polowanie na jego cz\u0142onk\u00f3w trwa\u0142o dalej. Z akt IPN wynika, i\u017c funkcjonariusze UB zabili 23 z nich i aresztowali 115. Schwytano r\u00f3wnie\u017c 38 wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w oddzia\u0142u. Syna \u017bubryd\u00f3w – Janusza w\u0142adze komunistyczne przekaza\u0142y do sieroci\u0144ca prowadzonego przez siostry zakonne i nadzorowanego przez UB. Po adopcji przez siostr\u0119 matki przyj\u0105\u0142 nazwisko Niemiec.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tadeusz P\u0142u\u017ca\u0144ski 8 czerwca 1945 r. Antoni \u017bubryd zagro\u017cony dekonspiracj\u0105 zdezerterowa\u0142 z sanockiego PUBP uwalniaj\u0105c z katowni w<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4313,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,9],"tags":[],"class_list":["post-4312","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publicystyka","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4312","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4312"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4312\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4314,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4312\/revisions\/4314"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4313"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4312"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4312"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4312"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}