{"id":4522,"date":"2023-07-10T16:37:56","date_gmt":"2023-07-10T21:37:56","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=4522"},"modified":"2023-07-10T16:37:57","modified_gmt":"2023-07-10T21:37:57","slug":"ofiary-michnika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2023\/07\/10\/ofiary-michnika\/","title":{"rendered":"Ofiary Michnika"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\n

Tadeusz P\u0142u\u017ca\u0144ski<\/h3>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Stefan Michnik po uko\u0144czeniu przyspieszonego kursu w Oficerskiej Szko\u0142y Prawniczej w 1951 r. (w wieku 22 lat) zosta\u0142 asesorem w Wojskowym S\u0105dzie Rejonowym w Warszawie w stopniu podporucznika. W\u015br\u00f3d zamordowanych sowieckim strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy w katowni przy ul. Rakowieckiej w Warszawie byli: Andrzej Czaykowski, Zefiryn Machalla i Karol S\u0119k. Naturalne jest pytanie: kto ich zamordowa\u0142? To ofiary Michnika \u2013 nie jedyne zreszt\u0105.<\/p>\n\n\n\n

W listopadzie 1951 r. przed obliczem przysposobionego do zawodu Michnika stan\u0105\u0142 major Zefiryn Machalla. Ten przedwojenny oficer, \u017co\u0142nierz Wrze\u015bnia zosta\u0142 nast\u0119pnie wywieziony przez NKWD do Archangielska, potem do\u0142\u0105czy\u0142 do PSZ w ZSRS, od 1947 r. w Sztabie Generalnym WP.<\/p>\n\n\n\n

 „Proces” mjr Machalli<\/p>\n\n\n\n

Michnik nie chcia\u0142 s\u0142ysze\u0107, \u017ce w \u015bledztwie bezpieka wybi\u0142a z Machalli przyznanie si\u0119 do winy, a tak\u017ce nie dopu\u015bci\u0142 do udzia\u0142u w procesie obro\u0144cy. Wyrok: kara \u015bmierci. Podczas ostatniego widzenia z \u017con\u0105 major m\u00f3wi\u0142, \u017ce jest niewinny, \u017ce zeznania zosta\u0142y na nim wymuszone. Zosta\u0142 zamordowany 10 stycznia 1952 r. w wi\u0119zieniu mokotowskim w Warszawie. Zofia Machalla d\u0142ugo nie mog\u0142a uwierzy\u0107 w \u015bmier\u0107 m\u0119\u017ca. Przez nast\u0119pne lata walczy\u0142a o jego dobre imi\u0119 i zapewnienie minimum egzystencji dw\u00f3jce dzieci. Symboliczny gr\u00f3b Zefiryna Machalli znajduje si\u0119 na \u201e\u0141\u0105czce\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Proces mjr. Machalli to chyba najs\u0142ynniejsza sprawa z udzia\u0142em Michnika, zako\u0144czona wyrokiem \u015bmierci. Ale jego ofiarami byli r\u00f3wnie\u017c cz\u0142onkowie AK, NSZ, WiN, dzia\u0142acze niepodleg\u0142o\u015bciowi. \u017bo\u0142nierzy niepodleg\u0142o\u015bci skazywa\u0142 za szpiegostwo, pr\u00f3by obalenia przemoc\u0105 ustroju, spisek w wojsku.<\/p>\n\n\n\n

Nowa „praca” Michnika<\/h2>\n\n\n\n

Prac\u0119 w Wojskowym S\u0105dzie Rejonowym (WSR) w Warszawie Stefan Michnik rozpocz\u0105\u0142 27 marca 1951 r. Ju\u017c dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej skaza\u0142 na do\u017cywocie \u017co\u0142nierza Narodowego Zjednoczenia Wojskowego Stanis\u0142awa Bronarskiego, ps. \u201eMirek\u201d. On te\u017c ma symboliczny gr\u00f3b na \u201e\u0141\u0105czce\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Lipiec 1951 r. Michnik skazuje na kar\u0119 \u015bmierci majora Karola S\u0119ka, przed wojn\u0105 szefa kontrwywiadu RP w Wilnie i Siedlcach (doprowadzi\u0142 do schwytania wielu agent\u00f3w sowieckich i niemieckich), \u017co\u0142nierza Narodowych Si\u0142 Zbrojnych, po wojnie komendanta Okr\u0119gu Podlaskiego NZW. – Aby z\u0142ama\u0107 ojca, UB aresztowa\u0142o te\u017c mam\u0119. Pisa\u0142em do Bieruta, aby wypu\u015bci\u0142 rodzic\u00f3w. Dosta\u0142a dwa lata, ale wysz\u0142a po p\u00f3\u0142 roku, na skutek amnestii – m\u00f3wi\u0142 Jan S\u0119k, kt\u00f3ry w chwili stracenia ojca mia\u0142 12 lat (jego siostra 10), a w wolnej Polsce uzyska\u0142 s\u0105dowe anulowanie komunistycznego wyroku. Karola S\u0119ka stracono 7 czerwca 1952 r. w katowni przy ul. Rakowieckiej 37.<\/p>\n\n\n\n

Innego majora AK, Andrzeja Czaykowskiego, \u017co\u0142nierza Wrze\u015bnia, cichociemnego, dow\u00f3dc\u0119 batalionu \u201eRy\u015b\u201d i \u201eOaza-Ry\u015b\u201d w Powstaniu Warszawskim, odznaczonego za bohaterstwo Krzy\u017cem Virtuti Militari, na kar\u0119 \u015bmierci skaza\u0142 inny krwawy s\u0119dzia – pp\u0142k Mieczys\u0142aw Widaj. Dowod\u00f3w na dzia\u0142alno\u015b\u0107 szpiegowsk\u0105 nie przedstawiono. Mord s\u0105dowy mia\u0142 miejsce 30 kwietnia 1953 r., ju\u017c po \u015bmierci Stalina. Widaj delegowa\u0142 do zarz\u0105dzenia i przeprowadzenia egzekucji Stefana Michnika. W protokole wykonania kary \u015bmierci czytamy, \u017ce s\u0119dzia Michnik \u201eo godz. 11.45 dnia 10 X 1953 [r.] w obecno\u015bci: 1) Naczelnika wi\u0119zienia mjr. Grabickiego Alojzego 2) Prokuratora por. Bart\u0142omiejczyka Czes\u0142awa 3) Lekarza pp\u0142k. Kasztela\u0144skiego Maksymiliana za po\u015brednictwem dow\u00f3dcy plutonu egzekucyjnego st. sier\u017c. Dreja Aleksandra po odczytaniu wyroku Nr Sr. 261\/53 skazanemu Czaykowskiemu Andrzejowi s. Witolda i po stwierdzeniu prawomocno\u015bci tego wyroku oraz o\u015bwiadczeniu, \u017ce Rada Pa\u0144stwa PRL z prawa \u0142aski nie skorzysta\u0142a \u2013 zarz\u0105dzi\u0142 wykonanie powy\u017cszego wyroku wzgl\u0119dem Czaykowskiego Andrzeja s. Witolda przez rozstrzelanie. Zgon Czaykowskiego Andrzeja s. Witolda stwierdzony zosta\u0142 przez lekarza o godz. 11.50, dnia 10 X 1953 [r.]\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Cichociemny, major Andrzej Czaykowski zosta\u0142 prawdopodobnie zrzucony do do\u0142u \u015bmierci na \u201e\u0141\u0105czce\u201d.
Stycze\u0144 1953 r. S\u0105d pod przewodnictwem Michnika skazuje Huberta Cie\u015blaka, szefa poakowskiej organizacji \u201eKraj\u201d w Lublinie na KS. – Rada Pa\u0144stwa zmieni\u0142a m\u0119\u017cowi wyrok na do\u017cywocie. Potem przez d\u0142ugie lata nie m\u00f3g\u0142 znale\u017a\u0107 pracy – wspomina \u017cona Cie\u015blaka.<\/p>\n\n\n\n

Razem z Helen\u0105 Woli\u0144sk\u0105<\/h2>\n\n\n\n

Stefan Michnik dost\u0105pi\u0142 nawet zaszczytu orzekania w sprawie, kt\u00f3r\u0105 prowadzi\u0142a inna bestia w wojskowym mundurze \u2013 prokurator Helena Woli\u0144ska. Tadeuszowi J\u0119drzejkiewiczowi (oskar\u017conemu o dzia\u0142alno\u015b\u0107 kontrrewolucyjn\u0105 w Szkole Morskiej w Gdyni) uda\u0142o si\u0119 jednak uj\u015b\u0107 z \u017cyciem – mimo dwukrotnej kary \u015bmierci wyrok z\u0142agodzono mu do 10 lat wi\u0119zienia.<\/p>\n\n\n\n

By\u0142 \u201e\u015bwi\u0119cie przekonany o winie oskar\u017conego na podstawie przeprowadzonych na rozprawie dowod\u00f3w\u201d – tak o roli Michnika w procesie redaktora naczelnego \u201ePrzegl\u0105du Kwatermistrzowskiego\u201d, p\u0142k. Romualda Sidorskiego m\u00f3wi\u0142 wspomniany ju\u017c Mieczys\u0142aw Widaj. Michnik zignorowa\u0142 fakt, \u017ce Sidorski nie przyzna\u0142 si\u0119 do rzekomej dzia\u0142alno\u015bci szpiegowskiej. Wyrok: 12 lat pozbawienia wolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

22-letni Edward Staniewski, AK-owiec, po wojnie zaanga\u017cowany w antykomunistyczne harcerstwo, w lutym 1952 r. zosta\u0142 skazany na siedem lat wi\u0119zienia. Po latach wspomina\u0142: – Przewodnicz\u0105cy s\u0105du by\u0142 obwieszony medalami jak choinka, do tego dw\u00f3ch bardzo m\u0142odych asesor\u00f3w ze stopniami podporucznika. Potem dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce jednym z nich by\u0142 Stefan Michnik, m\u00f3j r\u00f3wnolatek. Staniewski na wolno\u015b\u0107 wyszed\u0142 w 1954 r. Zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z organizacj\u0105 RUCH (zn\u00f3w aresztowany i osadzony w szpitalu psychiatrycznym), a potem ROPCIO, internowany w stanie wojennym, w 1986 r. musia\u0142 emigrowa\u0107 do Szwecji.<\/p>\n\n\n\n

„Kierownik katedry”<\/h2>\n\n\n\n

W listopadzie 1953 r. Stefan Michnik zosta\u0142 kierownikiem gabinetu Katedry Nauk Wojskowo-Prawniczych Wojskowej Akademii Politycznej im. Feliksa Dzier\u017cy\u0144skiego w Warszawie kierowanej przez Juliana Polana-Haraschina.<\/p>\n\n\n\n

Od 10 grudnia 1955 r. by\u0142 instruktorem Wydzia\u0142u Szkolenia Oddzia\u0142u I Organizacji i Planowania Zarz\u0105du S\u0105downictwa Wojskowego. W 1956 r. w wieku 27 lat awansowa\u0142 do stopnia kapitana. W 1957 r. odszed\u0142 z wojska. Przez kilka miesi\u0119cy by\u0142 adwokatem w Warszawie. Nast\u0119pnie w latach 1958\u20131968 redaktorem w Wydawnictwie Ministerstwa Obrony Narodowej. Przez kilka miesi\u0119cy na prze\u0142omie lat 1968\u20131969 by\u0142 likwidatorem szk\u00f3d sto\u0142ecznego PZU.<\/p>\n\n\n\n

„Autorytet”<\/h2>\n\n\n\n

W 1969 r. wyjecha\u0142 do Szwecji. Chcia\u0142 uciec do USA (w Nowym Jorku od 1956 r. mieszka\u0142 jego brat Jerzy), ale ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 komunistyczn\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 nie dosta\u0142 wizy. Pr\u00f3cz pracy bibliotekarza na uniwersytecie w Uppsali szybko zyska\u0142 uznanie polskiej emigracji: wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z \u201eWoln\u0105 Europ\u0105\u201d, publikowa\u0142 – pod pseudonimem Karol Szwedowicz – w paryskiej \u201eKulturze\u201d. Tak jak Helena Woli\u0144ska manifestowa\u0142 swoje poparcie dla \u201eSolidarno\u015bci\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tadeusz P\u0142u\u017ca\u0144ski Stefan Michnik po uko\u0144czeniu przyspieszonego kursu w Oficerskiej Szko\u0142y Prawniczej w 1951 r. (w wieku 22<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4523,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,9],"tags":[],"class_list":["post-4522","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publicystyka","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4522","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4522"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4522\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4524,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4522\/revisions\/4524"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4523"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}