{"id":4838,"date":"2023-10-01T18:38:37","date_gmt":"2023-10-01T23:38:37","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=4838"},"modified":"2023-10-01T18:38:38","modified_gmt":"2023-10-01T23:38:38","slug":"za-wiare-w-chrystusa-odarto-go-ze-skory-sw-bartlomiej-apostol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2023\/10\/01\/za-wiare-w-chrystusa-odarto-go-ze-skory-sw-bartlomiej-apostol\/","title":{"rendered":"Za wiar\u0119 w Chrystusa odarto go ze sk\u00f3ry. \u015aw. Bart\u0142omiej, Aposto\u0142"},"content":{"rendered":"\n

\u015awi\u0119ty Bart\u0142omiej jest jednym z dwunastu Aposto\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych wybra\u0142 sobie Jezus spo\u015br\u00f3d kilkudziesi\u0119ciu uczni\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Ewangeliach spotykamy dwa imiona: Bart\u0142omiej i Natanael. Synoptycy (Mateusz, \u0141ukasz i Marek) u\u017cywaj\u0105 nazwy pierwszej, natomiast Jan pos\u0142uguje si\u0119 imieniem drugim. Jednak wed\u0142ug krytyki biblijnej i tradycji chodzi w tym wypadku o jedn\u0105 i t\u0119 sam\u0105 osob\u0119. Jan pisze o Natanaelu jako o Apostole (J 1, 35-51; 21, 2). Ponadto akcentuje wyra\u017anie, \u017ce Natanaela \u0142\u0105czy\u0142a przyja\u017a\u0144 z Filipem Aposto\u0142em, a synoptycy umieszczaj\u0105 Bart\u0142omieja zawsze w\u0142a\u015bnie przy Filipie w katalogach Aposto\u0142\u00f3w (Mt 10, 3; Mk 3, 18; \u0141k 6, 14). Co wi\u0119cej, s\u0105 oni nawet wymienieni ze sp\u00f3jnikiem „i”: „Filip i Bart\u0142omiej”.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Aramejskie s\u0142owo Bartolmaj znaczy tyle, co „syn Tolmaja”. Z tym imieniem spotykamy si\u0119 w Biblii kilka razy (Joz 15, 14; 2 Sm 3, 3). Wyraz Natanael jest imieniem hebrajskim i znaczy tyle, co „B\u00f3g da\u0142” – by\u0142by wi\u0119c odpowiednikiem greckiego imienia Teodoros czy \u0142aci\u0144skiego Deusdedit oraz polskiego Bogdan. Z imieniem Natanael spotykamy si\u0119 w Pi\u015bmie \u015bwi\u0119tym znacznie cz\u0119\u015bciej (Lb 1, 8; 2, 5; 7, 18; 10, 15; 1 Krn 2, 14; 15, 24; 24, 6 i in.). Je\u015bli Bart\u0142omiej jest to\u017csamy z Natanaelem, to jego imi\u0119 brzmia\u0142oby poprawnie: Natanael, bar Tholmai (Natanael, syn Tolmaja).<\/p>\n\n\n\n

Synoptycy wymieniaj\u0105 imi\u0119 \u015bw. Bart\u0142omieja jedynie w katalogach Aposto\u0142\u00f3w. \u015aw. Jan podaje, \u017ce pochodzi\u0142 z Kany Galilejskiej. Szczeg\u00f3\u0142owo za\u015b opisuje pierwsze spotkanie Natanaela z Chrystusem (J 1, 35-51), kt\u00f3rego by\u0142 naocznym \u015bwiadkiem. To Filip, ucze\u0144 Pana Jezusa, p\u00f3\u017aniejszy Aposto\u0142, przyprowadzi\u0142 Natanaela do Chrystusa i dlatego zawsze w wykazie Aposto\u0142\u00f3w Natanael znajduje si\u0119 tu\u017c za Filipem. Niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce to w\u0142a\u015bnie na weselu Natanaela w Kanie by\u0142 Chrystus z uczniami i Matk\u0105, gdzie na Jej pro\u015bb\u0119 dokona\u0142 pierwszego cudu.<\/p>\n\n\n\n

Z opisu pierwszego spotkania wynika, \u017ce Natanael nie by\u0142 zbyt pozytywnie nastawiony do mieszka\u0144c\u00f3w Nazaretu. Kiedy jednak us\u0142ysza\u0142 s\u0142owa Chrystusa i pozna\u0142, \u017ce Chrystus przenikn\u0105\u0142 g\u0142\u0119bi\u0119 jego wn\u0119trza, serce i dusz\u0119, od razu zdecydowanie w Niego i Jemu uwierzy\u0142. \u015awiadczy to o wielkiej prawo\u015bci jego serca i otwarciu na dzia\u0142anie \u0142aski Bo\u017cej. Odt\u0105d ju\u017c na zawsze pozosta\u0142 przy Chrystusie. O Natanaelu \u015bw. Jan Ewangelista wspomina jeszcze raz – bra\u0142 on udzia\u0142 w cudownym po\u0142owie ryb na jeziorze Genezaret po zmartwychwstaniu Chrystusa (J 21, 2-6).<\/p>\n\n\n\n

Tradycja chrze\u015bcija\u0144ska ma niewiele do powiedzenia o \u015bw. Bart\u0142omieju. Zainteresowanie innymi Aposto\u0142ami jest znacznie wi\u0119ksze, posta\u0107 \u015bw. Bart\u0142omieja jest raczej w cieniu. Pierwszy historyk Ko\u015bcio\u0142a, \u015bw. Euzebiusz, pisze, \u017ce ok. roku 200 Pantenus znalaz\u0142 w Indiach Ewangeli\u0119 \u015bw. Mateusza. Wyra\u017ca przy tym przekonanie, \u017ce zani\u00f3s\u0142 j\u0105 tam w\u0142a\u015bnie \u015bw. Bart\u0142omiej. Podobn\u0105 wersj\u0119 podaje \u015bw. Hieronim. Natomiast \u015bw. Rufin i Moj\u017cesz z Horezmu s\u0105 zdania, \u017ce \u015bw. Bart\u0142omiej g\u0142osi\u0142 nauk\u0119 Chrystusa w Etiopii. Pseudo-Hieronim za\u015b twierdzi, \u017ce \u015bw. Bart\u0142omiej aposto\u0142owa\u0142 w Arabii Saudyjskiej. Jeszcze inni s\u0105 zdania, \u017ce \u015bw. Bart\u0142omiej pracowa\u0142 w\u015br\u00f3d Part\u00f3w i w Mezopotamii. Ta rozbie\u017cno\u015b\u0107 pokazuje, jak ma\u0142o wiemy o losach Aposto\u0142a po Wniebowst\u0105pieniu Pana Jezusa.<\/p>\n\n\n\n

Z apokryf\u00f3w o \u015bw. Bart\u0142omieju zachowa\u0142y si\u0119 Ewangelia Bart\u0142omieja i Apokalipsa Bart\u0142omieja. Znamy je jednak w do\u015b\u0107 drobnych fragmentach. Zachowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c obszerniejszy apokryf M\u0119ka Bart\u0142omieja Aposto\u0142a. Wed\u0142ug niego Bart\u0142omiej mia\u0142 g\u0142osi\u0107 Ewangeli\u0119 w Armenii. Tam mia\u0142 nawet nawr\u00f3ci\u0107 brata kr\u00f3lewskiego – Polimniusza. Na rozkaz kr\u00f3la Armenii, Astiagesa, zosta\u0142 pojmany w mie\u015bcie Albanopolis, ukrzy\u017cowany, a w ko\u0144cu \u015bci\u0119ty. Od \u015bw. Izydora (+ 636), biskupa Sewilli, rozpowszechni\u0142a si\u0119 pog\u0142oska, \u017ce \u015bw. Bart\u0142omiej zosta\u0142 odarty ze sk\u00f3ry. St\u0105d te\u017c zosta\u0142 uznany za patrona rze\u017anik\u00f3w, garbarzy i introligator\u00f3w. Jako przypuszczaln\u0105 dat\u0119 \u015bmierci Aposto\u0142a podaje si\u0119 rok 70.<\/p>\n\n\n\n

Zaraz po \u015bmierci Bart\u0142omiej odbiera\u0142 cze\u015b\u0107 jako m\u0119czennik za wiar\u0119 Chrystusow\u0105. Dlatego i jego relikwie chroniono przed zniszczeniem. Oko\u0142o roku 410 biskup Maruta mia\u0142 je przenie\u015b\u0107 z Albanopolis do Majafarquin, sk\u0105d przeniesiono je nied\u0142ugo do Dare w Mezopotamii. Stamt\u0105d za\u015b relikwie umieszczono w Anastazjopolis we Frygii w Azji Mniejszej ok. roku 507. Kiedy jednak najazdy barbarzy\u0144c\u00f3w grozi\u0142y zniszczeniem i profanacj\u0105, w roku 580 przewieziono je na Wyspy Liparyjskie, a w roku 838 do Benewentu. Obecnie znajduj\u0105 si\u0119 pod mens\u0105 g\u0142\u00f3wnego o\u0142tarza tamtejszej katedry. Cz\u0119\u015b\u0107 tych relikwii zosta\u0142a przeniesiona za panowania cesarza Ottona III do Rzymu. W\u0142adca ten wystawi\u0142 bazylik\u0119 na Wyspie Tyberyjskiej (dla przechowania relikwii \u015bw. Wojciecha), do kt\u00f3rej to bazyliki sprowadzono potem relikwie Aposto\u0142a, zmieniaj\u0105c jej tytu\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Kult \u015bw. Bart\u0142omieja datuje si\u0119 od V w. Grecy obchodz\u0105 jego uroczysto\u015b\u0107 11 czerwca, Ormianie 8 grudnia i 25 lutego, Etiopczycy 18 lipca i 20 listopada. Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u0142aci\u0144ski \u015bwi\u0119to Aposto\u0142a od wieku VIII obchodzi 24 sierpnia. W VI w. spotykamy ju\u017c pierwszy ko\u015bci\u00f3\u0142 wzniesiony ku jego czci na wyspie Eolia. Piza, Wenecja, Pistoia i Foligno wystawi\u0142y mu okaza\u0142e \u015bwi\u0105tynie. W Polsce kult \u015bw. Bart\u0142omieja by\u0142 niegdy\u015b bardzo \u017cywy – wystawiono ku jego czci na naszych ziemiach ponad 150 ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Mia\u0142 on nawet w Polsce swoje sanktuaria, np. w Polskich \u0141\u0105kach ko\u0142o \u015awiecia, gdzie na odpust \u015bci\u0105ga\u0142y t\u0142umy z daleka.<\/p>\n\n\n\n

W ikonografii \u015bw. Bart\u0142omiej jest przedstawiany w d\u0142ugiej tunice, przepasanej paskiem, czasami z anatomiczn\u0105 precyzj\u0105 jako muskularny m\u0119\u017cczyzna. Bywa ukazywany ze \u015bci\u0105gni\u0119t\u0105 z niego sk\u00f3r\u0105. Jego atrybutami s\u0105: ksi\u0119ga, n\u00f3\u017c, zw\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n

 brewiarz.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u015awi\u0119ty Bart\u0142omiej jest jednym z dwunastu Aposto\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych wybra\u0142 sobie Jezus spo\u015br\u00f3d kilkudziesi\u0119ciu uczni\u00f3w. W Ewangeliach spotykamy dwa<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4839,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,9],"tags":[],"class_list":["post-4838","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-religia","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4838","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4838"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4838\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4840,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4838\/revisions\/4840"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4839"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4838"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4838"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4838"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}