{"id":5026,"date":"2023-10-18T13:33:34","date_gmt":"2023-10-18T18:33:34","guid":{"rendered":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/?p=5026"},"modified":"2023-10-18T13:33:35","modified_gmt":"2023-10-18T18:33:35","slug":"wspomnienie-sw-lukasza-ewangelisty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/2023\/10\/18\/wspomnienie-sw-lukasza-ewangelisty\/","title":{"rendered":"Wspomnienie \u015bw. \u0141ukasza Ewangelisty"},"content":{"rendered":"\n

Euzebiusz z Cezarei i Tertulian pisz\u0105, \u017ce rodzinnym miastem \u015bw. \u0141ukasza by\u0142a Antiochia Syryjska. W tym ca\u0142a tradycja jest zgodna. By\u0142 poganinem, a nie \u017bydem. Zdaje si\u0119 to potwierdza\u0107 po\u015brednio \u015bw. Pawe\u0142 Aposto\u0142, kiedy w Li\u015bcie do Kolosan wymienia najpierw swoich przyjaci\u00f3\u0142 i pomocnik\u00f3w z narodu \u017cydowskiego, a potem z poga\u0144stwa. \u0141ukasza umieszcza w grupie drugiej (Kol 4, 10-14). Nauk\u0119 Chrystusa \u0141ukasz przyj\u0105\u0142 przed przyst\u0105pieniem do \u015bw. Paw\u0142a. Nie nale\u017ca\u0142 do 72 uczni\u00f3w Pana Jezusa, jak o tym pisze \u015bw. Epifaniusz, ani te\u017c nie nale\u017cy go uto\u017csamia\u0107 z uczniem, kt\u00f3ry z Jezusem zetkn\u0105\u0142 si\u0119 w dzie\u0144 Jego zmartwychwstania w drodze do Emaus, jak to twierdz\u0105 \u015bw. Grzegorz Wielki i Teofilakt.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z zawodu \u0141ukasz by\u0142 lekarzem, jak o tym pisze wprost \u015bw. Pawe\u0142 Aposto\u0142 (Kol 4, 14). Nale\u017ca\u0142 do ludzi wykszta\u0142conych i doskonale obeznanych z \u00f3wczesn\u0105 literatur\u0105. \u015awiadczy o tym jego pi\u0119kny j\u0119zyk grecki, kronikarska dok\u0142adno\u015b\u0107 informacji i umiej\u0119tno\u015b\u0107 zdobywania \u017ar\u00f3de\u0142. Jego znajomo\u015b\u0107 judaizmu jest powierzchowna, a \u0142aci\u0144skie imi\u0119 wskazuje na jego pochodzenie. Oko\u0142o 40 r. po narodzeniu Chrystusa i ok. 7 lat po Jego \u015bmierci zapewne w samej Antiochii sta\u0142 si\u0119 wyznawc\u0105 Chrystusa.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Oko\u0142o 50 r. po raz pierwszy spotyka na swojej drodze \u015bw. Paw\u0142a, przy\u0142\u0105cza si\u0119 do niego jako ucze\u0144, towarzysz podr\u00f3\u017cy i lekarz. Nie wiemy, dlaczego dopiero w Troadzie \u015bw. Pawe\u0142 zabra\u0142 go ze sob\u0105 w d\u0142ug\u0105 podr\u00f3\u017c apostolsk\u0105 (Dz 16, 10-17). W Filippach \u015bw. Pawe\u0142 go zostawia, znowu nie wiemy z jakiej przyczyny. Dopiero w trakcie trzeciej podr\u00f3\u017cy, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w 58 r., \u0141ukasz przy\u0142\u0105cza si\u0119 ponownie do Aposto\u0142a, aby go ju\u017c wi\u0119cej nie opu\u015bci\u0107. Towarzyszy mu do Jerozolimy, potem za\u015b do Rzymu. Sw\u0105 wierno\u015b\u0107 \u0141ukasz posun\u0105\u0142 tak dalece, \u017ce jako jedyny pozosta\u0142 przy \u015bw. Pawle w wi\u0119zieniu w Rzymie (2 Tm 4, 11). W czasie aresztowania i dw\u00f3ch lat wi\u0119zienia \u015bw. Paw\u0142a w Cezarei Palesty\u0144skiej \u0141ukasz mia\u0142 dosy\u0107 czasu, aby zapyta\u0107 naocznych \u015bwiadk\u00f3w o szczeg\u00f3\u0142y, kt\u00f3re przekaza\u0142 w swojej Ewangelii.<\/p>\n\n\n\n

Nie wiemy, co dzia\u0142o si\u0119 z \u0141ukaszem po m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci \u015bw. Paw\u0142a (+ 67). Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a i liczne legendy wymieniaj\u0105 wiele r\u00f3\u017cnych miejsc (Achaj\u0119, Gali\u0119, Macedoni\u0119 itp.), w kt\u00f3rych mia\u0142 naucza\u0107. Wydaje si\u0119 to ma\u0142o wiarygodne. Bardziej prawdopodobna wydaje si\u0119 wzmianka, w kt\u00f3rej autor pewnego prologu do Ewangelii (pochodz\u0105cego z II w.) twierdzi stanowczo, \u017ce \u0141ukasz zmar\u0142 w Beocji prze\u017cywszy 84 lata. Tak dawna wzmianka, si\u0119gaj\u0105ca czas\u00f3w niemal apostolskich, zas\u0142uguje na wiar\u0119. Autor nie wspomina jednak o \u015bmierci m\u0119cze\u0144skiej, pisze tylko, \u017ce \u0141ukasz zmar\u0142 „pe\u0142en Ducha \u015awi\u0119tego”. Dlatego p\u00f3\u017aniejsze \u015bwiadectwa o jego m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci s\u0105 raczej legend\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\u0141ukasz zostawi\u0142 po sobie dwie bezcenne pami\u0105tki, kt\u00f3re zaskarbi\u0142y mu wdzi\u0119czno\u015b\u0107 ca\u0142ego chrze\u015bcija\u0144stwa. S\u0105 nimi Ewangelia i Dzieje Apostolskie. Chocia\u017c sam prawdopodobnie nie zna\u0142 Jezusa, to jednak bada\u0142 \u015bwiadk\u00f3w i od nich jako z pierwszego \u017ar\u00f3d\u0142a czerpa\u0142 wszystkie wiadomo\u015bci. Form\u0119 i uk\u0142ad swej Ewangelii upodobni\u0142 do tekstu poprzednik\u00f3w, czyli do Mateusza i Marka. Ubogaci\u0142 j\u0105 jednak w wiele cennych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, kt\u00f3re tamci pomin\u0119li w swoich relacjach. Jako jedyny przekaza\u0142 scen\u0119 zwiastowania i narodzenia Jana Chrzciciela i Jezusa, nawiedzenie \u015bw. El\u017cbiety, pok\u0142on pasterzy, ofiarowanie Jezusa i znalezienie Go w \u015bwi\u0105tyni – jest wi\u0119c autorem tzw. Ewangelii Dzieci\u0144stwa Jezusa. Zawdzi\u0119czamy mu niejeden szczeg\u00f3\u0142 z \u017cycia Matki Bo\u017cej. On tak\u017ce przekaza\u0142 pierwsze wyst\u0105pienie Jezusa w Nazarecie i pr\u00f3b\u0119 zamachu na Jego \u017cycie, wskrzeszenie m\u0142odzie\u0144ca z Nain, opowiadanie o jawnogrzesznicy w domu Szymona faryzeusza, o pos\u0142ugiwaniu pobo\u017cnych niewiast, zapisa\u0142 okrzyk niewiasty: „B\u0142ogos\u0142awione \u0142ono, kt\u00f3re Ci\u0119 nosi\u0142o”, gniew Aposto\u0142\u00f3w na miasto w Samarii, rozes\u0142anie 72 uczni\u00f3w oraz przypowie\u015bci: o mi\u0142osiernym Samarytaninie, o nieurodzajnym drzewie, o zaproszonych na gody weselne, o zgubionej owcy i drachmie, o synu marnotrawnym, o przewrotnym w\u0142odarzu, o bogaczu i \u0141azarzu. Przekaza\u0142 nam scen\u0119 uzdrowienia dziesi\u0119ciu tr\u0119dowatych i nawr\u00f3cenie Zacheusza.<\/p>\n\n\n\n

Bardzo cennym dokumentem s\u0105 tak\u017ce Dzieje Apostolskie. Jest to bowiem jedyny dokument o pocz\u0105tkach Ko\u015bcio\u0142a, m\u00f3wi\u0105cy o tym, co si\u0119 dzia\u0142o po wniebowst\u0105pieniu Jezusa. Poniewa\u017c w wielu wypadkach \u0141ukasz sam by\u0142 uczestnikiem opisywanych wydarze\u0144, zwi\u0105zanych z podr\u00f3\u017cami apostolskimi \u015bw. Paw\u0142a, dlatego przekaza\u0142 ich przebieg z niezwyk\u0142\u0105 sumienno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Dante okre\u015bli\u0142 \u0141ukasza „historykiem \u0142agodno\u015bci Chrystusowej”. Nie wiemy, gdzie znajduje si\u0119 gr\u00f3b \u015bw. \u0141ukasza. Przyznaj\u0105 si\u0119 do posiadania jego relikwii Efez, Beocja, Wenecja i Padwa. Przez d\u0142ugie wieki pokazywano i czczono relikwie \u015bw. \u0141ukasza w Konstantynopolu. Tam mia\u0142y by\u0107 przeniesione za cesarza Justyniana (ok. 527). Potem relikwie przewieziono do Wenecji, a st\u0105d w czasie najazdu W\u0119gr\u00f3w mia\u0142y by\u0107 umieszczone dla bezpiecze\u0144stwa w Padwie (899). Do dnia dzisiejszego pokazuj\u0105 je tam w kaplicy bazyliki \u015bw. Justyny.<\/p>\n\n\n\n

\u015aw. \u0141ukasz jest patronem Hiszpanii i miasta Achai; introligator\u00f3w, lekarzy, malarzy i rze\u017abiarzy, notariuszy, rze\u017anik\u00f3w, z\u0142otnik\u00f3w. Wed\u0142ug legendy malowa\u0142 portrety Jezusa, aposto\u0142\u00f3w, a zw\u0142aszcza Maryi, Matki Bo\u017cej. Jeden z nich, jak opisuje Teodor Lektor z VI wieku, cesarzowa Eudoksja, \u017cona Teodozego II Wielkiego, zabra\u0142a z Jerozolimy i przes\u0142a\u0142a \u015bw. Pulcherii, siostrze cesarza. Wed\u0142ug innej opowie\u015bci kopi\u0105 jednego z obraz\u00f3w \u015bw. \u0141ukasza jest ikona jasnog\u00f3rska.<\/p>\n\n\n\n

W ikonografii \u015bw. \u0141ukasz prezentowany jest jako m\u0142odzieniec o ciemnych, kr\u00f3tkich, k\u0119dzierzawych w\u0142osach, w tunice. Sztuka zachodnia ukazuje go z tonsur\u0105 lub \u0142ysin\u0105, czasami bez zarostu. Bywa przedstawiany, gdy maluje obraz. Jego atrybutami s\u0105: ksi\u0119ga, paleta malarska, przyrz\u0105dy medyczne, skalpel, wizerunek lub figura Matki Bo\u017cej, w\u00f3\u0142, zw\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n

brewiarz.pl<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Euzebiusz z Cezarei i Tertulian pisz\u0105, \u017ce rodzinnym miastem \u015bw. \u0141ukasza by\u0142a Antiochia Syryjska. W tym ca\u0142a tradycja<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5027,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,9],"tags":[],"class_list":["post-5026","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-religia","category-start"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5026","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5026"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5026\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5028,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5026\/revisions\/5028"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5027"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5026"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5026"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuriercodziennychicago.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5026"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}